Θεωρία - Ιστορία - Σελίδα 18

Πριν από λίγες μέρες κυκλοφόρησε ένα νέο, μικρό σε μέγεθος βιβλίο από τις εκδόσεις «Μαρξιστική Φωνή». Πρόκειται για το  «Οι ιδέες του Καρλ Μαρξ», του γνωστού μαρξιστή συγγραφέα Άλαν Γουντς. Το κείμενο που ακολουθεί είναι ο πρόλογος της βρετανικής έκδοσης του 2018 και γράφτηκε με την ευκαιρία της συμπλήρωσης 200 χρόνων από τη γέννηση του Καρλ Μαρξ.  «Οι φιλόσοφοι έχουν μονάχα ερμηνεύσει τον κόσμο με διαφορετικούς τρόπους. Το ζήτημα είναι, ωστόσο, να τον αλλάξουμε». (Κ. Μαρξ, «Θέσεις για τον Φόιερμπαχ»)Πριν από διακόσια χρόνια, στις 5 Μαΐου 1818, στη γερμανική πόλη Τρίερ, γεννήθηκε μία από τις μεγαλύτερες προσωπικότητες της ανθρώπινης Ιστορίας. Δύο αιώνες αργότερα, παρά τις άγριες επιθέσεις, τις κακόβουλες διαστρεβλώσεις και τις καταστροφικές προσπάθειες να υπονομεύσουν την εικόνα του ως άνδρα και στοχαστή, ο Καρλ Μαρξ έχει καθιερώσει τη θέση του στην Ιστορία ως μια πανύψηλη ιδιοφυΐα στο χώρο της θεωρίας. Είτε συμφωνείτε είτε διαφωνείτε μαζί του, δεν υπάρχει αμφιβολία ότι ο Καρλ Μαρξ πραγματοποίησε μια μεγάλη επανάσταση στην ανθρώπινη σκέψη και έτσι άλλαξε ολόκληρη την πορεία της Ιστορίας. Ανήκει στο πάνθεον των εξαιρετικών στοχαστών. Το όνομά του μπορεί να σταθεί δίπλα σε όλους τους μεγάλους ήρωες του παρελθόντος: Ηράκλειτος και Αριστοτέλης, Χέγκελ και Κάρολος Δαρβίνος.Οι ανακαλύψεις του Μαρξ στο χώρο...

Ακούστε στο ΕΠΑΝΑΣΤΑΣΗ podcast: Η γυναικεία χειραφέτηση και η επανάσταση, το παράδειγμα της ΕΣΣΔ. Ομιλήτρια η Σοφία Παπακωνσταντίνου. Ομιλία που έγινε τη δεύτερη ημέρα του Διαδικτυακού Τριημέρου Επαναστατικών Ιδεών REVOLT 2021 (12,13 &14 Μαρτίου).

Ιστορικά και πολιτικά συμπεράσματα από το πολύτιμο βιβλίο του Νίκου Παπαδάτου «Άκρως Απόρρητο. Οι Σχέσεις ΕΣΣΔ-ΚΚΕ / 1944-1952» (εκ. ΚΨΜ, Αθήνα 2019).

Η εισήγηση που έγινε την τρίτη ημέρα του Διαδικτυακού Τριημέρου Επαναστατικών Ιδεών REVOLT 2021 (12,13 &14 Μαρτίου), στη συζήτηση με θέμα «Μαρξισμός ή αναρχισμός; Με ποια θεωρία για την επανάσταση;». Ομιλητής ο Ηλίας Κυρούσης.

Τα Γεγονότα στο Παρίσι Η αντίθεση ανάμεσα στην αντιδραστική εθνοσυνέλευση και στον εργατικό πληθυσμό μέσα στο πολιορκημένο από τους Γερμανούς Παρίσι κάθε μέρα και οξύνεται περισσότερο. Ο στρατηγός Βινουά, κυβερνήτης του Παρισιού, σχεδιάζει τον αφοπλισμό της Εθνοφρουράς. Τη νύχτα της 17 προς την 18 Μαρτίου 1871: Ο στρατηγός Λεκόντ, επικεφαλής χωροφυλάκων και μεταμφιεσμένων αστυνομικών, επιχειρεί με πραξικόπημα να καταλάβει τα κανόνια της Εθνοφρουράς που, ήταν τοποθετημένα στο λόφο της Μονμάρτης. Η διαταγή του ήταν να πυροβολήσουν σ’ όποιον θα αντιστεκόταν. Το πραξικόπημα αποτυγχάνει και ο ίδιος ο στρατηγός Λεκόντ συλλαμβάνεται αιχμάλωτος. 18 Μαρτίου: Στρατός και οπλισμένοι εργάτες συναδελφώνονται και επαναστατούν. Οι στρατηγοί Λεκόντ και Κλεμάν Τομάς ντουφεκίζονται από τους επαναστάτες. 19 Μαρτίου: Ο Θιέρσος και ο στρατηγός Βινουά καταφεύγουν στις Βερσαλίες όπου συγκαλείται η εθνοσυνέλευση. 26 Μαρτίου: Εκλογές για την Κομμούνα του Παρισιού. Μεταξύ των άλλων εκλέγονται οι πολίτες: Μελίν, Λεφρανσέ, Αρνούλντ, Αμαρούξ, Ζουρντ, Βαρλέν, Μπιγκόλ, Βαγιάν, Ρανκ, Πιατ, Φορτινέ, Ντελεκλούζ, Εντ, Βαλέ, Μπιλιορεΐ, Μπλανκί, Κλεμάν, Φερέ, Γκρουσέ, Βερμορέλ, Μπερζερέ, Φλουράνς. 29 Μαρτίου: Η Κομμούνα καταργεί την υποχρεωτική στρατολογία. Εκδίδει διάταγμα για την αναστολή πληρωμής των ενοικίων. Από τις 19 Μαρτίου ως τις 2 Απριλίου: η κυβέρνηση των Βερσαλιών διαπραγματεύεται με τη διοίκηση του γερμανικού στρατού την απελευθέρωση Γάλλων στρατιωτών απ’ αυτούς που είχαν συλληφθεί αιχμάλωτοι στο...

Το κείμενο που ακολουθεί είναι ένα εκτεταμένο απόσπασμα από την εισηγητική ομιλία που εκφωνήθηκε στο διαδικτυακό σεμινάριο το οποίο διοργάνωσε τον περασμένο Απρίλιο η Κομμουνιστική Τάση και η Νεολαία Ενάντια στον Καπιταλισμό, με θέμα τα 200 χρόνια από την Επανάσταση του 1821. Ομιλητής ο αρχισυντάκτης της εφημερίδας «Επανάσταση» (www.marxismos.com), Σταμάτης Καραγιαννόπουλος.

Σήμερα είναι η θλιβερή επέτειος της πρώτης απόπειρας δολοφονίας του Λέον Τρότσκι από την «Γκε-Πε -Ού», μετά από εντολή του Ιωσήφ Στάλιν (24 Μάη 1940). Στο κείμενο που δημοσιεύουμε εδώ, ο Τρότσκι περιγράφει και εξηγεί τα γεγονότα που σηματοδότησαν αυτήν την αποτυχημένη απόπειρα. Από τη συλλογή κειμένων του Τρότσκι με τίτλο «Κείμενα για το Σταλινισμό», η οποία κυκλοφόρησε το 2009 από τις εκδόσεις «Μαρξιστική Φωνή».

«Το σύντομο επεισόδιο της πρώτης Επανάστασης που έγινε από το προλεταριάτο για το προλεταριάτο, τέλειωσε με τον θρίαμβο των εχθρών του. Αυτό το επεισόδιο (18 Μάρτη – 28 Μάη) κράτησε 72 μέρες» (Η Κομμούνα του Παρισιού, 18 Μάρτη 1871, Π.Λ. ΛΑΒΡΟΦ, Πετρούπολη, έκδοση του Βιβλιοπωλείου «Γκόλος», 1919, σελίδες 160).Η ανωριμότητα των Σοσιαλιστικών Κομμάτων στην Κομμούνα Η Κομμούνα του Παρισιού του 1871 υπήρξε η πρώτη –αδύναμη ακόμα– ιστορική προσπάθεια κυριαρχίας της εργατικής τάξης. Με σεβασμό θυμόμαστε την Κομμούνα, πέρα από την υπερβολικά περιορισμένη εμπειρία της, την ανωριμότητα των αγωνιστών της, τη σύγχυση του προγράμματος της, την απουσία ενότητας των ηγετών της, την έλλειψη αποφασιστικότητας στα σχέδια της, τον απελπιστικό πανικό των εκτελεστικών της οργάνων, και την τρομερή συμφορά που μοιραία έφεραν όλα αυτά. Στην Κομμούνα χαιρετίζουμε –σύμφωνα με την έκφραση του Λαβρόφ– τη χαραυγή, αν και πολύ χλωμή, της πρώτης προλεταριακής Δημοκρατίας. Ο Κάουτσκι δεν την αντιλαμβάνεται έτσι. Αφιερώνοντας το μεγαλύτερο μέρος του βιβλίου του, «Τρομοκρατία και Κομμουνισμός», για να κάνει ένα χοντροκομμένο παραλληλισμό ανάμεσα στην Κομμούνα και τη σοβιετική εξουσία, βλέπει τα κυρίαρχα χαρίσματα της Κομμούνας εκεί όπου εμείς βλέπουμε τη συμφορά και τα λάθη της. Ο Κάουτσκι καταπιάνεται με ζήλο να αποδείξει πως η Κομμούνα του Παρισιού δεν είχε «τεχνητά»...

Γράφτηκε κατά τη διάρκεια της σύντομης παραμονής του Λέον Τρότσκι στη Νέα Υόρκη και δημοσιεύθηκε στην εφημερίδα «Νόβι Μιρ» στις 17 Μαρτίου 1917. Στο πλαίσιο του αφιερώματός μας για τα 150 χρόνια από τη μεγάλη Παρισινή Κομμούνα.

Ο χαρακτήρας ολόκληρου του εργατικού κινήματος κατά τη διάρκεια της εποχής της Δεύτερης Διεθνούς αντανακλάται στην ιστορία και τη μοίρα της γιορτής της Πρωτομαγιάς. Η Πρωτομαγιά καθιερώθηκε ως ιερή μέρα από το συνέδριο της Σοσιαλιστικής Διεθνούς, το 1889 στο Παρίσι. Ο σκοπός ήταν μέσω της ταυτόχρονης διαδήλωσης των εργατών όλων των χωρών αυτήν τη μέρα, να προετοιμαστεί το έδαφος για να τραβηχτούν όλοι μαζί σε μία και μόνη διεθνή προλεταριακή οργάνωση επαναστατικής δράσης, που θα έχει ένα παγκόσμιο κέντρο και έναν ενιαίο πολιτικό προσανατολισμό. Το συνέδριο του Παρισιού, το οποίο έλαβε την ως άνω απόφαση, ακολούθησε τον δρόμο της Διεθνούς Κομμουνιστικής Λίγκας και της Πρώτης Διεθνούς. Για τη Δεύτερη Διεθνή, το να υιοθετήσει το παράδειγμα αυτών των δυο οργανώσεων ήταν αδύνατο από την αρχή. Στην πορεία των 14 χρόνων που πέρασαν από τις μέρες της Πρώτης Διεθνούς, οι ταξικές οργανώσεις του προλεταριάτου αναπτύχθηκαν σε κάθε χώρα, πραγματοποίησαν δράση αρκετά ανεξάρτητα μέσα στην εδαφική επικράτεια τους και δεν υιοθέτησαν τη διεθνή ενοποίηση πάνω στις αρχές του δημοκρατικού συγκεντρωτισμού. Ο εορτασμός της Πρωτομαγιάς θα έπρεπε να τους είχε προετοιμάσει γι’ αυτή την ενοποίηση και γι’ αυτό, η διεκδίκηση για την 8ωρη εργάσιμη ημέρα εισήχθη ως το σύνθημά της, καθώς ανταποκρινόταν στην ανάπτυξη των παραγωγικών...