Για την Κομμουνιστική Τάση

Για τι παλεύουμε

Επικοινωνία

Αρχική Θεωρία - Ιστορία

Θεωρία - Ιστορία - Σελίδα 1

«Άκρως Απόρρητο»: ένα πολύτιμο βιβλίο για τη δεκαετία της σταλινικής ανωμαλίας στο ΚΚΕ, 1944-1953

Ιστορικά και πολιτικά συμπεράσματα από το πολύτιμο βιβλίο του Νίκου Παπαδάτου «Άκρως Απόρρητο. Οι Σχέσεις ΕΣΣΔ-ΚΚΕ / 1944-1952» (εκ. ΚΨΜ, Αθήνα 2019).

Βίντεο: Μαρξισμός ή αναρχισμός; Με ποια θεωρία για την επανάσταση;

Η εισήγηση που έγινε την τρίτη ημέρα του Διαδικτυακού Τριημέρου Επαναστατικών Ιδεών REVOLT 2021 (12,13 &14 Μαρτίου), στη συζήτηση με θέμα «Μαρξισμός ή αναρχισμός; Με ποια θεωρία για την επανάσταση;». Ομιλητής ο Ηλίας Κυρούσης.

Σύντομο χρονικό της Παρισινής Κομμούνας

Τα Γεγονότα στο Παρίσι Η αντίθεση ανάμεσα στην αντιδραστική εθνοσυνέλευση και στον εργατικό πληθυσμό μέσα στο πολιορκημένο από τους Γερμανούς Παρίσι κάθε μέρα και οξύνεται περισσότερο. Ο στρατηγός Βινουά, κυβερνήτης του Παρισιού, σχεδιάζει τον αφοπλισμό της Εθνοφρουράς. Τη νύχτα της 17 προς την 18 Μαρτίου 1871: Ο στρατηγός Λεκόντ, επικεφαλής χωροφυλάκων και μεταμφιεσμένων αστυνομικών, επιχειρεί με πραξικόπημα να καταλάβει τα κανόνια της Εθνοφρουράς που, ήταν τοποθετημένα στο λόφο της Μονμάρτης. Η διαταγή του ήταν να πυροβολήσουν σ’ όποιον θα αντιστεκόταν. Το πραξικόπημα αποτυγχάνει και ο ίδιος ο στρατηγός Λεκόντ συλλαμβάνεται αιχμάλωτος. 18 Μαρτίου: Στρατός και οπλισμένοι εργάτες συναδελφώνονται και επαναστατούν. Οι στρατηγοί Λεκόντ και Κλεμάν Τομάς ντουφεκίζονται από τους επαναστάτες. 19 Μαρτίου: Ο Θιέρσος και ο στρατηγός Βινουά καταφεύγουν στις Βερσαλίες όπου συγκαλείται η εθνοσυνέλευση. 26 Μαρτίου: Εκλογές για την Κομμούνα του Παρισιού. Μεταξύ των άλλων εκλέγονται οι πολίτες: Μελίν, Λεφρανσέ, Αρνούλντ, Αμαρούξ, Ζουρντ, Βαρλέν, Μπιγκόλ, Βαγιάν, Ρανκ, Πιατ, Φορτινέ, Ντελεκλούζ, Εντ, Βαλέ, Μπιλιορεΐ, Μπλανκί, Κλεμάν, Φερέ, Γκρουσέ, Βερμορέλ, Μπερζερέ, Φλουράνς. 29 Μαρτίου: Η Κομμούνα καταργεί την υποχρεωτική στρατολογία. Εκδίδει διάταγμα για την αναστολή πληρωμής των ενοικίων. Από τις 19 Μαρτίου ως τις 2 Απριλίου: η κυβέρνηση των Βερσαλιών διαπραγματεύεται με τη διοίκηση του γερμανικού στρατού την απελευθέρωση Γάλλων στρατιωτών απ’ αυτούς που είχαν συλληφθεί αιχμάλωτοι στο...

Εισαγωγή στην Ελληνική Επανάσταση του 1821

Το κείμενο που ακολουθεί είναι ένα εκτεταμένο απόσπασμα από την εισηγητική ομιλία που εκφωνήθηκε στο διαδικτυακό σεμινάριο το οποίο διοργάνωσε τον περασμένο Απρίλιο η Κομμουνιστική Τάση και η Νεολαία Ενάντια στον Καπιταλισμό, με θέμα τα 200 χρόνια από την Επανάσταση του 1821. Ομιλητής ο αρχισυντάκτης της εφημερίδας «Επανάσταση» (www.marxismos.com), Σταμάτης Καραγιαννόπουλος.

Ο Λέον Τρότσκι γράφει για την πρώτη απόπειρα δολοφονίας του

Σήμερα είναι η θλιβερή επέτειος της πρώτης απόπειρας δολοφονίας του Λέον Τρότσκι από την «Γκε-Πε -Ού», μετά από εντολή του Ιωσήφ Στάλιν (24 Μάη 1940). Στο κείμενο που δημοσιεύουμε εδώ, ο Τρότσκι περιγράφει και εξηγεί τα γεγονότα που σηματοδότησαν αυτήν την αποτυχημένη απόπειρα. Από τη συλλογή κειμένων του Τρότσκι με τίτλο «Κείμενα για το Σταλινισμό», η οποία κυκλοφόρησε το 2009 από τις εκδόσεις «Μαρξιστική Φωνή».

Η Κομμούνα του Παρισιού και η Σοβιετική Ρωσία – Λέον Τρότσκι (1920)

  Το κείμενο που ακολουθεί είναι ένα κεφάλαιο από το έργο του Λέον Τρότσκι με τίτλο «Τρομοκρατία και Κομμουνισμός» που γράφτηκε το 1920, στη διάρκεια του ρωσικού εμφυλίου πολέμου. Πηγή: εκδόσεις Αλλαγή 1979, σελ. 112-141. Στο πλαίσιο του αφιερώματός μας για τα 150 χρόνια από τη μεγάλη Παρισινή Κομμούνα. «Το σύντομο επεισόδιο της πρώτης Επανάστασης που έγινε από το προλεταριάτο για το προλεταριάτο, τέλειωσε με τον θρίαμβο των εχθρών του. Αυτό το επεισόδιο (18 Μάρτη – 28 Μάη) κράτησε 72 μέρες» (Η Κομμούνα του Παρισιού, 18 Μάρτη 1871, Π.Λ. ΛΑΒΡΟΦ, Πετρούπολη, έκδοση του Βιβλιοπωλείου «Γκόλος», 1919, σελίδες 160). Η ανωριμότητα των Σοσιαλιστικών Κομμάτων στην Κομμούνα Η Κομμούνα του Παρισιού του 1871 υπήρξε η πρώτη –αδύναμη ακόμα– ιστορική προσπάθεια κυριαρχίας της εργατικής τάξης. Με σεβασμό θυμόμαστε την Κομμούνα, πέρα από την υπερβολικά περιορισμένη εμπειρία της, την ανωριμότητα των αγωνιστών της, τη σύγχυση του προγράμματος της, την απουσία ενότητας των ηγετών της, την έλλειψη αποφασιστικότητας στα σχέδια της, τον απελπιστικό πανικό των εκτελεστικών της οργάνων, και την τρομερή συμφορά που μοιραία έφεραν όλα αυτά. Στην Κομμούνα χαιρετίζουμε –σύμφωνα με την έκφραση του Λαβρόφ– τη χαραυγή, αν και πολύ χλωμή, της πρώτης προλεταριακής Δημοκρατίας. Ο Κάουτσκι δεν την αντιλαμβάνεται έτσι. Αφιερώνοντας το μεγαλύτερο μέρος του βιβλίου...

Τα μαθήματα της Παρισινής Κομμούνας – Λέον Τρότσκι (1917)

Συχνά, η επανάσταση έχει ακολουθήσει τον πόλεμο στην Ιστορία. Σε ομαλούς καιρούς, οι εργατικές μάζες εργάζονται από μέρα σε μέρα, υπομένοντας πειθήνια τη μισθωτή σκλαβιά τους, υποτασσόμενοι στη μεγάλη δύναμη της συνήθειας. Ούτε οι επιτηρητές ούτε η αστυνομία ούτε οι δεσμοφύλακες αλλά ούτε και οι εκτελεστές δε θα μπορούσαν να κρατούν τις μάζες αυτές υποταγμένες, αν δεν υπήρχε αυτή η συνήθεια, που προσφέρει σημαντικές υπηρεσίες στον καπιταλισμό. Ο πόλεμος που βασανίζει και καταστρέφει τις μάζες είναι επίσης επικίνδυνος και για τους κυρίαρχους – ακριβώς επειδή με ένα μόνο χτύπημα αποσπά τους ανθρώπους από τη συνήθη κατάστασή τους και αφυπνίζει με τους κεραυνούς του τα πιο καθυστερημένα και σκοτεινά στοιχεία και τα αναγκάζει να εκτιμήσουν την κατάσταση και να κοιτάξουν γύρω τους. Ωθώντας εκατομμύρια εργάτες μέσα στις φλόγες, οι κυρίαρχοι υποχρεώνονται να καταφύγουν σε υποσχέσεις και ψέματα στη θέση της συνήθειας. Η μπουρζουαζία χρωματίζει τον πόλεμό της με όλα εκείνα τα χαρακτηριστικά που είναι αγαπητά στη γενναιόδωρη ψυχή των μαζών: ο πόλεμος γίνεται για την «ελευθερία», για τη «δικαιοσύνη», για μια «καλύτερη ζωή»! Οδηγώντας τις μάζες στο κατώτερο σημείο τους, ο πόλεμος αναπόφευκτα οδηγεί στην εξαπάτησή τους: δεν τους φέρνει τίποτα πέρα από νέες πληγές και αλυσίδες. Γι’ αυτόν ακριβώς το λόγο, η...

Η Πρωτομαγιά και η Διεθνής – Λέον Τρότσκι

Ο χαρακτήρας ολόκληρου του εργατικού κινήματος κατά τη διάρκεια της εποχής της Δεύτερης Διεθνούς αντανακλάται στην ιστορία και τη μοίρα της γιορτής της Πρωτομαγιάς. Η Πρωτομαγιά καθιερώθηκε ως ιερή μέρα από το συνέδριο της Σοσιαλιστικής Διεθνούς, το 1889 στο Παρίσι. Ο σκοπός ήταν μέσω της ταυτόχρονης διαδήλωσης των εργατών όλων των χωρών αυτήν τη μέρα, να προετοιμαστεί το έδαφος για να τραβηχτούν όλοι μαζί σε μία και μόνη διεθνή προλεταριακή οργάνωση επαναστατικής δράσης, που θα έχει ένα παγκόσμιο κέντρο και έναν ενιαίο πολιτικό προσανατολισμό. Το συνέδριο του Παρισιού, το οποίο έλαβε την ως άνω απόφαση, ακολούθησε τον δρόμο της Διεθνούς Κομμουνιστικής Λίγκας και της Πρώτης Διεθνούς. Για τη Δεύτερη Διεθνή, το να υιοθετήσει το παράδειγμα αυτών των δυο οργανώσεων ήταν αδύνατο από την αρχή. Στην πορεία των 14 χρόνων που πέρασαν από τις μέρες της Πρώτης Διεθνούς, οι ταξικές οργανώσεις του προλεταριάτου αναπτύχθηκαν σε κάθε χώρα, πραγματοποίησαν δράση αρκετά ανεξάρτητα μέσα στην εδαφική επικράτεια τους και δεν υιοθέτησαν τη διεθνή ενοποίηση πάνω στις αρχές του δημοκρατικού συγκεντρωτισμού. Ο εορτασμός της Πρωτομαγιάς θα έπρεπε να τους είχε προετοιμάσει γι’ αυτή την ενοποίηση και γι’ αυτό, η διεκδίκηση για την 8ωρη εργάσιμη ημέρα εισήχθη ως το σύνθημά της, καθώς ανταποκρινόταν στην ανάπτυξη των παραγωγικών...

Επανάσταση 1821: ο θρύλος της Αγίας Λαύρας και η αληθινή επέτειος του 1821

Είναι πραγματικά η 25η Μαρτίου 1821 η πρώτη μέρα της Ελληνικής Επανάστασης, όπως έχει καθιερωθεί να γιορτάζεται η επέτειός της; Και είναι στ’ αλήθεια ο Παλαιών Πατρών Γερμανός ο πρώτος που ύψωσε την ελληνική σημαία, στο μοναστήρι της αγίας Λαύρας; Το θέμα έχει απασχολήσει πολλούς ιστορικούς που ομόφωνα σχεδόν απαντούν: Όχι. Ούτε η 25η Μαρτίου είναι η Μέρα που κηρύχθηκε η Επανάσταση ούτε ο μητροπολίτης Παλαιών Πατρών ήταν από τους πραγματικούς πρωτεργάτες της. Το θέμα ήλε πριν από λίγες ημέρες – εντελώς βέβαια συμπτωματικά και από λόγους τοπικιστικούς – και στη Βουλή. Τρεις βουλευτές της ΕΡΕ διαφώνησαν για το ποια είναι η πραγματική επέτειος της Επανάστασης. Ο ένας – βουλευτής Μεσσηνίας – ζήτησε να γιορτάζεται η 23η Μαρτίου ημέρα της απελευθέρωσης των Καλαμών. Την πρόταση αυτή την αντέκρουσαν με πάθος οι δύο άλλοι – βουλευτές Αχαΐας – την εθεώρησαν ιεροσυλία και την εχαρακτήρισαν «εθνικώς απαράδεκτον» (Λίγο ακόμη και μέσα στο «υπερεθνικόφρον» μένος τους, θα εχαρακτήριζαν και το συνάδελφό τους που ετόλμησε να την κάνει… όργανον των Σλαύων). Αλλά, όπως μας δίδαξε ο εθνικός μας ποιητής μας εθνικό είναι ό,τι είναι αληθινό. Και δεν είναι βέβαια ούτε εθνικό ούτε αληθινό ό,τι συμφέρει τα παλιά ή τα καινούρια τζάκια και τους τοπικούς κομματάρχες. Αλλ’...

Τέχνη και Παρισινή Κομμούνα

Στο σύντομο χρονικό διάστημα των 72 ημερών ύπαρξης της Κομμούνας, οι κομμουνάροι συνειδητοποίησαν ακόμα και σ' αυτά τα πρώτα βήματα ότι δεν μπορεί να έρθει το καινούριο, χωρίς οι επιστήμες, οι τέχνες και η λογοτεχνία να συνδεθούν με το λαό, εκφράζοντάς τον, χωρίς να εξυπηρετούν τις ιστορικές και κοινωνικές του ανάγκες, τους πραγματικούς στόχους του. Κατανοούσαν την επίδραση που έχει το πολιτιστικό εποικοδόμημα στη συνείδηση του ανθρώπου αλλά και τις δυνατότητες που ανοίγονται με τη λειτουργία αυτού του εποικοδομήματος προς όφελος των λαϊκών συμφερόντων. Και μπορεί το διάστημα αυτό να μην ήταν αρκετό, για να εκφραστεί ολόκληρος ο πολιτισμός της, καθώς και τα περιθώρια να δοθεί ένα αποφασιστικό χτύπημα σε παραδοσιακές ξεπερασμένες αντιλήψεις για το ρόλο της τέχνης στην κοινωνία, ωστόσο το διάστημα αυτό ήταν αρκετό για να αρχίσει να αναδύεται η νέα αντίληψη για την τέχνη και αυτή η νέα αντίληψη πρακτικά εκφράστηκε με ειδικά άρθρα του Διατάγματος, με τη δημιουργία θεσμών και τη λήψη πρωτοβουλιών. Η Κομμούνα: Παρέδωσε στην Ένωση ζωγράφων, γλυπτών, αρχιτεκτόνων και άλλων εικαστικών καλλιτεχνών τον τεράστιο πλούτο των μουσείων και των γκαλερί του Παρισιού. Στη Διοίκηση της Ένωσης εκλέχτηκαν 47 άτομα, μεταξύ των οποίων οι μεγαλύτεροι καλλιτέχνες της Γαλλίας, όπως ο Κουρμπέ, που ήταν...