Αρχική Blog Σελίδα 221

Ρόζα Λούξεμπουργκ: Βία και Νομιμότητα

Παρά πολλά ειπώθηκαν, τον τελευταίο καιρό, για την οριστική πια αδυναμία μας να χρησιμοποιήσουμε «επαναστατικά μέσα παλιού τύπου». Μα ποτέ δε μας είπαν τι εννοούν μ’ αυτά τα μέσα, ούτε και με τι θα αντικαταστήσουν.Έτσι, με την ευκαιρία της βελγικής μας ήττας (1), φέρνουν σε αντίθεση προς τα «επαναστατικά μέσα» – και πρώτα απ’ όλα, προς τη βίαιη επανάσταση, προς τις μάχες των δρόμων – την καθημερινή οργάνωση και μόρφωση των μαζών. Αλλά, είναι παράλογο να θέτουμε έτσι το ζήτημα, για τον απλούστατο λόγο ότι η οργάνωση και η μόρφωση από μόνες τους δεν είναι ακόμη αγώνας, παρά είναι απλά προπαρασκευαστικά μέσα για τον αγώνα και, σαν τέτοια, είναι απαραίτητα τόσο στην επανάσταση, όσο και σε κάθε άλλη μορφή του εργατικού αγώνα. Η οργάνωση και η μόρφωση, αυτές καθαυτές, δεν κάνουν περιττή την πολιτική πάλη, παρόμοια όπως η δημιουργία συνδικάτων και η είσπραξη των συνδρομών των μελών δεν κάνουν περιττούς τους αγώνες για το μεροκάματο ή τις απεργίες…

… Στην απόφαση που πήραν μερικοί να αντικαταστήσουν μόνο με την κοινοβουλευτική δράση κάθε χρησιμοποίηση βίας στην προλεταριακή πάλη, το πιο παράξενο είναι η ιδέα ότι τάχα η επανάσταση μπορεί να γίνει αυθαίρετα. Ξεκινώντας από την αντίληψη αυτή, πιστεύουν ότι μπορούμε να κηρύξουμε ή να μην κηρύξουμε τις επαναστάσεις, να τις ετοιμάσουμε ή να τις αναβάλουμε, φτάνει μόνο να τις θεωρούμε ωφέλιμες ή περιττές ή βλαβερές, ότι, αν γίνουν ή δε γίνουν επαναστάσεις στις καπιταλιστικές χώρες, εξαρτάται αποκλειστικά και μόνο από την πεποίθηση που θα επικρατεί στη σοσιαλδημοκρατία. Όσο περισσότερο η νομιμόφρονη θεωρία του σοσιαλισμού υποτιμάει τη δύναμη του εργατικού κόμματος σε άλλα ζητήματα, άλλο τόσο την υπερτιμάει σε τούτο το σημείο.

Η ιστορία όλων των επαναστάσεων που έγιναν στα περασμένα μας δείχνει ότι τα μεγάλα λαϊκά κινήματα δεν είναι καθόλου ένα αυθαίρετο και ενσυνείδητο δημιούργημα των λεγόμενων «αρχηγών» ή των «κομμάτων», καθώς φαντάζονται οι αστυνομικοί και οι επίσημοι αστοί ιστοριογράφοι, αλλά είναι αυθόρμητα κοινωνικά φαινόμενα, γεννημένα από μια δύναμη φυσική, που πηγάζουν από τον ταξικό χαρακτήρα της σύγχρονης κοινωνίας. Η ανάπτυξη της σοσιαλδημοκρατίας σε τίποτε δεν άλλαξε τα πράγματα, και ο δικός της ρόλος δεν είναι να χαράζει νόμους στην ιστορική εξέλιξη της πάλης των τάξεων, αλλά αντίθετα να μπαίνει στην υπηρεσία αυτών των νόμων, χρησιμοποιώντας τους για τους σοσιαλιστικούς σκοπούς. Αν η σοσιαλδημοκρατία αντιστεκόταν στις επαναστάσεις, που παρουσιάζονται σαν ιστορική ανάγκη, το μόνο αποτέλεσμα θα ήταν να μετατραπεί από εμπροσθοφυλακή σε οπισθοφυλακή, εμπόδιο ανίσχυρο στην πάλη των τάξεων. Μα η πάλη των τάξεων στο τέλος θα θριάμβευε είτε έτσι είτε αλλιώς, χωρίς τη σοσιαλδημοκρατία και, αν χρειαζόταν, ενάντιά της.

Φτάνει να καταλάβουμε τα απλά αυτά πράγματα, για να δούμε ότι το ζήτημα: επανάσταση ή νόμιμο πέρασμα στο σοσιαλισμό είναι καθαρά και κατά κύριο λόγο ζήτημα όχι σοσιαλδημοκρατικής τακτικής, αλλά ιστορικής εξέλιξης. Μ’ άλλα λόγια, βγάζοντας την επανάσταση έξω απ’ την ταξική πάλη του προλεταριάτου, οι οπορτουνιστές μας ισχυρίζονται, ούτε λίγο ούτε πολύ, ότι η βία έπαψε να είναι ένας συντελεστής της νεότερης ιστορίας.

Αυτό είναι το θεωρητικό βάθος του ζητήματος. Φτάνει να διατυπώσουμε μόνο την ιδέα αυτή, για να γίνει ολοφάνερος ο παραλογισμός της. Η βία, από τότε που εμφανίστηκε η «αστική νομιμότητα», ο κοινοβουλευτισμός, όχι μονάχα δεν έπαψε να παίζει έναν ιστορικό ρόλο, αλλά είναι και σήμερα επίσης, όπως και σε όλες τις προηγούμενες εποχές, η βάση της κυρίαρχης πολιτικής τάξης. Το καπιταλιστικό κράτος στο σύνολό του βασίζεται στη βία. Η στρατιωτική του οργάνωση είναι αυτή καθεαυτή μια χειροπιαστή απόδειξη. Ο οπορτουνιστικός δογματισμός πρέπει πραγματικά να έχει θαυματουργά χαρίσματα, για να μην το βλέπει αυτό.

Μα, είναι οι ίδιες ακόμη οι εκδηλώσεις της «νομιμότητας» που δίνουν αρκετές αποδείξεις γι’αυτό. Ή καλύτερα: τι άλλο παρά βία είναι στην ουσία της η αστική νομιμότητα;

Όταν έναν «ελεύθερο πολίτη», παρά τη θέληση του, με τον εξαναγκασμό, τον κλείνει ένας άλλος πολίτης σ’ ένα μέρος στενό και ακατοίκητο, κι όταν τον κρατάν εκεί πέρα κάμποσο καιρό – όλοι καταλαβαίνουν ότι αυτό είναι μια πράξη βίας. Μα, από τη στιγμή που η ενέργεια αυτή θα γίνει δυνάμει ενός ενιαίου βιβλίου, που λέγεται Ποινικός Νόμος, και το μέρος αυτό ονομαστεί «Πρωσική Βασιλική Φυλακή», μετατρέπεται αμέσως σε πράξη ειρηνικής νομιμότητας. Αν ένας άνθρωπος εξαναγκαστεί από ένα άλλο, παρά τη θέληση του, να σκοτώνει συστηματικά τους συνανθρώπους του, αυτό είναι πράξη βίας. Μα από τη στιγμή που αυτό θα ονομαστεί «στρατιωτική υπηρεσία», ο καλός πολίτης φαντάζεται ότι αναπνέει τον αέρα της ειρήνης και της νομιμότητας. Αν ένα πρόσωπο παρά τη θέληση του το στερήσουν άλλοι από ένα μέρος της ιδιοκτησίας του και του εισοδήματός του, κανένας δε θα διστάσει να πει ότι αυτό είναι μια πράξη βίας. Μα, από τη στιγμή που αυτή η ληστεία θα ονομαστεί «είσπραξη άμεσων φόρων», πρόκειται μονάχα για εφαρμογή του νόμου.

Κοντολογίς, ό,τι παρουσιάζεται στα μάτια μας για αστική νομιμότητα δεν είναι τίποτε άλλο, παρά η βία της κυρίαρχης τάξης ανυψωμένη εκ των προτέρων σε επιτακτικό κανόνα. Από τη στιγμή που οι διάφορες πράξεις βίας καθορίστηκαν σαν υποχρεωτικός κανόνας, το πράγμα αντικαθρεπτίζεται από την ανάποδη στο κεφάλι των αστών νομομαθών, καθώς και στο κεφάλι των οπορτουνιστών σοσιαλιστών: η «έννομος» τάξη παρουσιάζεται σαν ένα ανεξάρτητο δημιούργημα της «δικαιοσύνης» και η βία του κράτους σαν μια απλή της συνέπεια, σαν μια «κύρωση» των νόμων. Στην πραγματικότητα, η αστική νομιμότητα (και ο κοινοβουλευτισμός σαν νομιμότητα εν τω γίγνεσθαι) είναι ίσα-ίσα μια ορισμένη μορφή, που παίρνει η πολιτική βία της αστικής τάξης, της βίας που πάλι φυτρώνει πάνω στο οικονομικό έδαφος της καπιταλιστικής εκμετάλλευσης.

Έτσι, λοιπόν, βλέπουμε πως όλη η θεωρία του νομιμόφρονος σοσιαλισμού είναι καθαρή φαντασιοκοπία. Ενώ οι άρχουσες τάξεις στηρίζονται σε κάθε τους ενέργεια στη βία, μόνο το προλεταριάτο θα έπρεπε να αρνηθεί από την αρχή και για πάντα τη χρησιμοποίηση της βίας στην πάλη του εναντίον αυτών των τάξεων. Ποιο λοιπόν τρομερό σπαθί θα χρησιμοποιήσει, για να ανατρέψει τη βία που κυβερνάει; Την ίδια εκείνη νομιμότητα που δίνει στη βία της αστικής τάξης τη σφραγίδα του επιτακτικού και παντοδύναμου κοινωνικού κανόνα.

Το πεδίο της αστικής νομιμότητας, του κοινοβουλευτισμού, είναι όχι μόνον πεδίο κυριαρχίας της καπιταλιστικής τάξης, μα και πεδίο μάχης που διασταυρώνονται οι ανταγωνισμοί μεταξύ προλεταριάτου και αστών. Μα, όπως η «έννομος τάξις» δεν είναι για την αστική τάξη τίποτε άλλο παρά η έκφραση της δικής της βίας, έτσι και η κοινοβουλευτική πάλη για το προλεταριάτο δεν είναι τίποτε άλλο παρά η τάση του να ανεβάσει στην εξουσία τη δική του βία. Αν πίσω από τη νόμιμη και κοινοβουλευτική μας δράση δεν υπάρχει η βία της εργατικής τάξης, έτοιμη να μπει σε ενέργεια, μόλις χρειαστεί, η κοινοβουλευτική δράση της σοσιαλδημοκρατίας καταντάει παιχνίδι τόσο έξυπνο, όσο και το κουβάλημα νερού με το κόσκινο. Οι ερασιτέχνες του ρεαλισμού που δεν κουράζονται να φωνάζουν για τις «θετικές επιτυχίες» της κοινοβουλευτικής δράσης της σοσιαλδημοκρατίας, για να τις χρησιμοποιήσουν ως όπλα κατά της αναγκαιότητας και σκοπιμότητας της βίας στον εργατικό αγώνα, δε βλέπουν καθόλου ότι οι επιτυχίες αυτές, και οι πιο ασήμαντες, δεν είναι παρά το αποτέλεσμα της αόρατης και λανθάνουσας δράσης της βίας.

Το ότι η βία πάντα βρίσκεται στη βάση της αστικής νομιμότητας το βλέπουμε στις περιπέτειες της ίδιας της ιστορίας του κοινοβουλευτισμού. Η πρακτική πείρα αποδεικνύει ολοφάνερα πως: όταν οι κυρίαρχες τάξεις πειστούν ότι οι βουλευτές μας δεν υποστηρίζονται από πλατιές λαϊκές μάζες, έτοιμες να δράσουν, όταν χρειαστεί, ότι οι επαναστατικές κεφαλές και επαναστατικές γλώσσες δεν είναι ικανές ή δε θεωρούν καλό να βάλουν σε κίνηση, μόλις χρειαστεί, τις επαναστατικές γροθιές – τότε και ο ίδιος ο κοινοβουλευτισμός και όλη η περίφημη νομιμότητα θα εξαφανισθούν, αργά ή γρήγορα, ως βάση του πολιτικού αγώνα.

Ύστερα, η νομιμότητα αποδεικνύεται ότι είναι προϊόν του συσχετισμού των δυνάμεων των διαφόρων τάξεων που συγκρούονται και ότι πάντα ταλαντεύεται. Η Βαυαρία, η Σαξονία, το Βέλγιο και η Γερμανία μας δίνουν αρκετά πρόσφατα παραδείγματα που αποδεικνύουν ότι οι κοινοβουλευτικές συνθήκες της πολιτικής πάλης παραχωρούνται ή αφαιρούνται από την κυρίαρχη τάξη, διατηρούνται ή αίρονται, ανάλογα με το βαθμό που οι θεσμοί αυτοί διασφαλίζουν τα ταξικά της συμφέροντα, ανάλογα με την επίδραση που ασκεί η υπόκωφη βία των λαϊκών μαζών, επιθετική ή αμυντική. Και πραγματικά, όπως σε ορισμένες εξαιρετικές περιπτώσεις δεν είναι δυνατό να αποφύγουμε τη βία σαν μέσο άμυνας των κοινοβουλευτικών δικαιωμάτων, έτσι επίσης, σε ορισμένες άλλες περιπτώσεις, η βία είναι μέσο επίθεσης αναντικατάστατο, εκεί οπού ακόμη πρόκειται ακόμη να κατακτήσουμε το νόμιμο πεδίο της πάλης των τάξεων…

… Οι οπορτουνιστές μας δηλώνουν πως ο σοσιαλισμός μπορεί να πραγματοποιηθεί μόνο με τη δημοκρατία του αστικού κράτους. Δε βλέπουν ότι, λέγοντας αυτό, απλώς επαναλαμβάνουν, με άλλα λόγια, τις παλιές θεωρίες που δίδασκαν ότι η αστική νομιμότητα και η αστική δημοκρατία είναι προορισμένες να πραγματοποιήσουν τη γενική ελευθερία, ισότητα και ευτυχία – όχι τις θεωρίες της Μεγάλης Γαλλικής Επανάστασης, που τα συνθήματα της στάθηκαν μια αφελής πίστη, πριν από τη μεγάλη τους ιστορική δοκιμασία, αλλά τις θεωρίες των λογίων και φλύαρων δικηγόρων του 1848, των Οντιλόν Μπαρό, των Λαμαρτίνων, των Γκαρνιέ Παζές, που ορκίζονταν να πραγματοποιήσουν όλες τις επαγγελίες της Μεγάλης Επανάστασης με κοινοβουλευτικές φλυαρίες. Οι θεωρίες αυτές σημείωσαν καθημερινά αποτυχίες στη διάρκεια ενός ολόκληρου αιώνα και η σοσιαλδημοκρατία τις έθαψε τόσο βαθιά, που χάθηκε ολότελα η μνήμη τους. Ύστερα απ’ όλα αυτά, έρχονται σήμερα να τις αναστήσουν και να μας τις παρουσιάσουν για ιδέες ολωσδιόλου καινούργιες, ικανές να μας οδηγήσουν στην πραγματοποίηση των σκοπών της σοσιαλδημοκρατίας. Ώστε λοιπόν βάση της διδασκαλίας των οπορτουνιστών δεν είναι, όπως πολλοί φαντάζονται, η θεωρία της εξέλιξης, αλλά η θεωρία των περιοδικών επαναλήψεων της ιστορίας που η κάθε νέα τους έκδοση είναι πιο ανιαρή και πιο αηδιαστική από την προηγούμενη.

Η γερμανική σοσιαλδημοκρατία εδώ και 15 χρόνια πραγματοποίησε, χωρίς αμφιβολία, μια εξαιρετικά σπουδαία αναθεώρηση της σοσιαλιστικής τακτικής και γι’ αυτό προσέφερε μια μεγάλη υπηρεσία στο διεθνές προλεταριάτο. Η αναθεώρηση αυτή συνίσταται στην καταστροφή της παλιάς πίστης στη βίαιη επανάσταση ως τη μοναδική μέθοδο της ταξικής πάλης, ως το μέσο που θα μπορούσε να εφαρμοστεί ανά πασά στιγμή, για να εγκαθιδρυθεί το σοσιαλιστικό καθεστώς. Σήμερα η επικρατούσα αντίληψη, διατυπωμένη ξανά από τον Κάουτσκι στο συνέδριο του Παρισιού, δέχεται ότι η κατάληψη της εξουσίας από την εργατική τάξη θα πραγματοποιηθεί ύστερα από μία πολύ ή λίγο μακρόχρονη περίοδο κανονικής και καθημερινής κοινωνικής πάλης, στην οποία η προσπάθεια για τον προοδευτικό εκδημοκρατισμό του κράτους και του κοινοβουλευτισμού είναι ένα μέσο εξαιρετικά αποτελεσματικό, για την ιδεολογική και, ως ένα μέρος, για την υλική εξύψωση της εργατικής τάξης.

Αυτά η γερμανική σοσιαλδημοκρατία τα απέδειξε στην πράξη. Ωστόσο, αυτά καθόλου δε σημαίνουν ότι η βία παραμερίστηκε μια για πάντα, ούτε ότι οι βίαιες επαναστάσεις αποκηρύχθηκαν ως μέσο πάλης του προλεταριάτου και ότι ο κοινοβουλευτισμός ανακηρύχθηκε μοναδική μέθοδος πάλης των τάξεων. Ίσα-ίσα, το αντίθετο, η βία είναι και μένει το ύστατο μέσο της εργατικής τάξης, ο υπέρτατος νόμος της πάλης των τάξεων, άλλοτε λανθάνων, άλλοτε εμφανής. Αν με την κοινοβουλευτική μας δράση και με όλη μας την εργασία «επαναστατούμε» τα μυαλά, αυτό το κάνουμε, για να κατέβει, όταν χρειαστεί, η επανάσταση από τα κεφάλια στις γροθιές.

Δεν είναι η αγάπη προς τη βία ή ο επαναστατικός ρομαντισμός, αλλά σκληρή ιστορική ανάγκη, εκείνο που υποχρεώνει τα σοσιαλιστικά κόμματα να προετοιμάζονται για βίαιες συγκρούσεις αργά ή γρήγορα με την αστική κοινωνία, στην περίπτωση που οι προσπάθειες μας σκοντάψουν σε ζωτικά συμφέροντα των κυρίαρχων τάξεων. Το να θεωρούμε τον κοινοβουλευτισμό ως αποκλειστικό μέσο πολιτικής πάλης της εργατικής τάξης δεν είναι λιγότερο φαντασιοκοπικό και, κατά βάθος, λιγότερο αντιδραστικό από το να δεχόμαστε τη γενική απεργία ή τα οδοφράγματα, ως αποκλειστικά μέσα πάλης.

Η βίαιη επανάσταση, στις σημερινές περιστάσεις, είναι δίχως άλλο δίκοπο μαχαίρι και δυσκολομεταχείριστο. Πιστεύω ότι το προλεταριάτο δε θα καταφύγει σ’ αυτό το μέσο, παρά μόνον όταν αυτό θα είναι η μόνη διέξοδος που θα του απομένει, με την απαραίτητη πάντα προϋπόθεση ότι η πολιτική κατάσταση και ο συσχετισμός των δυνάμεων εξασφαλίζουν λιγότερο ή περισσότερο την πιθανότητα της επιτυχίας. Μα, η σαφέστατη κατανόηση της ανάγκης να χρησιμοποιηθεί η βία τόσο στα διάφορα επεισόδια της πάλης των τάξεων, όσο και για την τελική κατάκτηση της εξουσίας, είναι εκ των προτέρων απαραίτητη, γιατί ίσα-ίσα η κατανόηση αυτή είναι που δίνει ορμή και αποφασιστικότητα στην ειρηνική και νόμιμη δράση μας.

Αν η σοσιαλδημοκρατία παρασυρόταν από τους οπορτουνιστές και αποφάσιζε να παραιτηθεί εκ των προτέρων και δια παντός από τη χρησιμοποίηση της βίας, αν αποφάσιζε να υποχρεώσει τις εργατικές μάζες να σεβαστούν την αστική νομιμότητα, τότε όλοι οι πολιτικοί της αγώνες, κοινοβουλευτικοί και άλλοι, θα χρεοκοπούσαν αξιοθρήνητα, αργά ή γρήγορα, για να δώσουν τη θέση τους στην αχαλίνωτη κυριαρχία της αντιδραστικής βίας.


(1) Ύστερα από τη γενική απεργία των Βέλγων εργατών του 1902, που απάνθρωπα χτυπήθηκε από τις στρατιωτικές δυνάμεις της καθολι­κής κυβέρνησης και στην αποκορύφωσή της λύθηκε από το οπορτουνιστικό Γενικό Συμβούλιο του Βελγικού Εργατικού Κόμματος (Βαντερβέλντε), στη Διεθνή ξέσπασε μια μεγάλη ιδεολογική διαμάχη γύρω από την τακτική της σοσιαλδημοκρατίας.

Μανιφέστο της Διεθνούς Μαρξιστικής Τάσης – Μέρος Γ΄

Ένας άλλος κόσμος είναι δυνατός – Ο Σοσιαλισμός

Μερικοί παραπλανημένοι, λένε λανθασμένα ότι το πρόβλημα είναι η υπερβολική πρόοδος της επιστήμης. Θεωρούν ότι θα ήταν καλύτερα να καθόμαστε οκλαδόν στις καλύβες λάσπης και να κοπιάζουμε από το πρωί μέχρι το βράδυ στους αγρούς. Αυτό είναι ανοησία. Ο μόνος τρόπος να επιτευχθεί η αληθινή ελευθερία των ανδρών και των γυναικών πλήρως, βρίσκεται ακριβώς στην πληρέστερη ανάπτυξη της βιομηχανίας, της γεωργίας, της επιστήμης και της τεχνολογίας. Το πρόβλημα είναι ότι αυτά τα ισχυρά όπλα για την ανθρώπινη πρόοδο είναι στα χέρια αυτών που τα υποτάσσουν στο κέρδος, διαστρεβλώνοντας το σκοπό τους, περιορίζοντας τις εφαρμογές τους και εμποδίζοντας την ανάπτυξή τους. Είναι σαφές ότι η επιστήμη πολύ καιρό πριν θα είχε ανακαλύψει μια θεραπεία για τον καρκίνο ή φτηνές και καθαρές εναλλακτικές λύσεις αντί των απολιθωμένων καυσίμων εάν δεν ήταν αλυσοδεμένη στο άρμα του κέρδους.

Η επιστήμη και η τεχνολογία μπορούν να πραγματοποιήσουν τις τεράστιες δυνατότητές τους μόνο όταν ελευθερωθούν από την ασφυκτική εξάρτησή τους από την οικονομά της αγοράς και τοποθετηθούν στην υπηρεσία της ανθρωπότητας σε ένα δημοκρατικό και λογικό σύστημα παραγωγής, βασισμένος στην ανάγκη και όχι το κέρδος. Αυτό θα μας επέτρεπε να μειωθούν οι ώρες της εργασίας σε ένα ελάχιστο, ελευθερώνοντας κατά συνέπεια τους άνδρες και τις γυναίκες από τη σκλαβιά πολλών ωρών κόπου, και επιτρέποντας τους να αναπτύξουν οποιαδήποτε φυσική, διανοητική ή πνευματική δυνατότητα κατέχουν. Αυτό είναι το πέρασμα της ανθρωπότητας «από το βασίλειο της ανάγκης στο βασίλειο της ελευθερίας».

 Μετά από την πτώση της Σοβιετικής Ένωσης, οι υπερασπιστές του παλιού συστήματος ήταν χαρούμενοι. Μίλησαν για το τέλος του σοσιαλισμού, και ακόμη και το τέλος της ιστορίας. Μας υποσχέθηκαν μια νέα εποχή ειρήνης, ευημερίας και δημοκρατίας, χάρη στα θαύματα της οικονομίας της ελεύθερης αγοράς. Τώρα, μόνο δεκαπέντε χρόνια αργότερα, αυτά τα όνειρα έγιναν ένας σωρός καπνισμένων ερειπίων. Ούτε μια πέτρα πάνω στην άλλη δεν απέμεινε από αυτές τις ψευδαισθήσεις. Τα σοβαρά προβλήματα απαιτούν σοβαρά μέτρα. Δεν είναι δυνατό να θεραπευτεί ο καρκίνος με την ασπιρίνη! Αυτό που χρειάζεται είναι μια πραγματική αλλαγή στην κοινωνία. Το θεμελιώδες πρόβλημα είναι το ίδιο το σύστημα. Οι οικονομικές αυθεντίες που υποστήριξαν ότι ο Μαρξ ήταν λάθος και οι καπιταλιστικές κρίσεις ήταν φαινόμενο του παρελθόντος (το «νέο οικονομικό παράδειγμα») αποδείχθηκαν λανθασμένοι.

Η ανάπτυξη που προηγήθηκε είχε όλα τα χαρακτηριστικά γνωρίσματα του οικονομικού κύκλου που ο Μαρξ έχει περιγράψει εδώ και πολλά χρόνια. Η διαδικασία της συγκέντρωσης του κεφαλαίου έχει φθάσει σε οριακές αναλογίες. Υπήρξε ένα όργιο εξαγορών και συνεχώς αυξανόμενης μονοπώλησης της αγοράς, το οποίο έχει φθάσει σε ανήκουστες αναλογίες. Αυτό δεν οδήγησε στην ανάπτυξη των παραγωγικών δυνάμεων όπως στο παρελθόν. Τα εργοστάσια έκλειναν σαν να ήταν σπιρτόκουτα και χιλιάδες άνθρωποι πετάχτηκαν στην ανεργία. Τώρα αυτή η διαδικασία θα επιταχυνθεί, καθώς οι πτωχεύσεις και τα κλεισίματα αυξάνονται μέρα με τη μέρα.

Ποιο είναι το νόημα όλων αυτών; Ζούμε την επώδυνη επιθανάτια αγωνία ενός κοινωνικού συστήματος που δεν αξίζει να ζήσει, αλλά και που αρνείται να πεθάνει. Αυτό δεν είναι έκπληξη. Όλη η ιστορία μας δείχνει ότι καμία άρχουσα τάξη δεν παραδίνει ποτέ την εξουσία και τα προνόμιά της χωρίς να παλέψει. Αυτή είναι η πραγματική εξήγηση των πολέμων, της τρομοκρατίας, της βίας και των θανάτων που είναι τα κύρια χαρακτηριστικά της εποχής στην οποία ζούμε. Αλλά βιώνουμε επίσης τους πόνους της γέννας μιας νέας κοινωνίας – μιας νέας και δίκαιης κοινωνία, ενός κόσμου κατάλληλου για να ζήσουν σε αυτόν άντρες και γυναίκες. Από αυτά τα αιματηρά γεγονότα, τη μια χώρα μετά την άλλη, μια νέα δύναμη γεννιέται – η επαναστατική δύναμη των εργατών, των αγροτών, και της νεολαίας.

 Ο Τζωρτζ Μπους είναι μεθυσμένος από την εξουσία και νομίζει ότι αυτή η εξουσία είναι ατέλειωτη. Δυστυχώς, υπάρχουν μερικοί στην Αριστερά που το πιστεύουν. Αλλά κάνουν λάθος. Ένα επαναστατικό κύμα σαρώνει τη Λατινική Αμερική. Η επανάσταση της Βενεζουέλας ήταν ένας σεισμός που έχει προκαλέσει μετασεισμικές δονήσεις σε όλη την ήπειρο: Το κίνημα των λαών της Λατινικής Αμερικής είναι η τελική απάντηση σε όλους εκείνους που υποστήριζαν ότι η επανάσταση δεν είναι πλέον δυνατή. Όχι μόνο είναι δυνατή, είναι απολύτως απαραίτητη, προκειμένου να σωθεί ο κόσμος από την επικείμενη καταστροφή.

Εκατομμύρια ανθρώπων αρχίζουν να αντιδρούν. Οι μαζικές διαδηλώσεις ενάντια στον πόλεμο του Ιράκ έβγαλαν εκατομμύρια κόσμο στους δρόμους. Αυτή ήταν μια ένδειξη της αρχής ενός ξυπνήματος. Αλλά το κίνημα στερήθηκε ένα συνεπές πρόγραμμα για να αλλάξει η κοινωνία. Οι κυνικοί και οι σκεπτικιστές είχαν την ευκαιρία τους. Είναι χρόνος να βγουν από τη δρόμο μας και να συνεχίσουμε περαιτέρω τη μάχη. Η νέα γενιά είναι πρόθυμη να παλέψει για τη χειραφέτηση της. Ψάχνουν ένα έμβλημα, μια ιδέα και ένα πρόγραμμα που μπορούν να τους εμπνεύσουν και να τους οδηγήσουν στη νίκη. Αυτή μπορεί μόνο να είναι η πάλη για το σοσιαλισμό σε μια παγκόσμια κλίμακα. Το δίλημμα που μπαίνει στο ανθρώπινο είδος είναι Σοσιαλισμός ή βαρβαρότητα.

Μανιφέστο της Διεθνούς Μαρξιστικής Τάσης – Μέρος Β΄

Πώς να παλέψουμε ενάντια στην ανεργία

Στη διάρκεια της άνθισης, όταν αποκομίσθηκαν ασύλληπτα κέρδη, η πλειοψηφία των εργαζόμενων ανθρώπων δεν είδε πραγματική αύξηση στους μισθούς. Τους υπέβαλλαν σε διαρκώς αυξανόμενη πίεση για μεγαλύτερη παραγωγικότητα και περισσότερες ώρες δουλειάς. Αλλά τώρα, καθώς η κρίση αρχίζει να «τσούζει», απειλούνται όχι μόνο με δραστική  υποβάθμιση των συνθηκών και επιπέδων διαβίωσης, αλλά και με την απώλεια της δουλειάς τους. Κλεισίματα εργοστασίων και αυξανόμενη ανεργία είναι στην ημερήσια διάταξη. Αυτό με τη σειρά του σηματοδοτεί το βάθεμα της κρίσης και παραπέρα επιδείνωση των επιπέδων διαβίωσης. Σε παγκόσμια κλίμακα, εκατομμύρια αντιμετωπίζουν τον κίνδυνο να ριχτούν σε επίπεδα εξαθλίωσης.

Για δέκα χρόνια η Ισπανική οικονομία παρουσιαζόταν ως η μηχανή παραγωγής θέσεων εργασίας στην περιοχή της Ευρώπης. Τώρα οι στρατιές των ανέργων διογκώθηκαν με πάνω από 800.000 τον προηγούμενο χρόνο. Η κατάρρευση της ανάπτυξης του κατασκευαστικού τομέα έσπρωξε τον ισπανικό δείκτη ανεργίας στο 11,3%, τον υψηλότερο στην Ευρωπαϊκή Ένωση. «Θα γίνει χειρότερο. Μόλις άρχισε» είπε ο Danielle Antonucci, οικονομολόγος στη Merill Lynch International στο Λονδίνο. Προβλέπει ότι ο δείκτης ανεργίας της Ισπανίας θα ανέβει στο 13% τον επόμενο χρόνο, ενώ η ανεργία στην Ευρώπη θα διογκωθεί στο 8.1 από 7,5% μέχρι το τέλος του 2008. Στη πραγματικότητα, τα μεγέθη της ανεργίας είναι πολύ χειρότερα, αλλά οι κυβερνήσεις καταφεύγουν σε κάθε είδους τέχνασμα για να τα μειώσουν. Αυτή η κατάσταση υπάρχει, σε μικρότερο ή μεγαλύτερο βαθμό, σε όλες τις χώρες.

Οι εργαζόμενοι πρέπει να υπερασπιστούν τα επίπεδα διαβίωσής τους, αν δεν μπορούν να τα καλυτερέψουν. Η ανεργία απειλεί την κοινωνία με αποσύνθεση. Η εργατική τάξη δεν μπορεί να επιτρέψει την εμφάνιση μαζικής χρόνιας ανεργίας. Το δικαίωμα στην εργασία είναι ένα θεμελιώδες δικαίωμα. Τι είδους κοινωνία καταδικάζει εκατομμύρια ικανών ανδρών και γυναικών σε καταναγκαστική αδράνεια, όταν η δύναμη και οι ικανότητές τους απαιτούνται για να ικανοποιηθούν οι ανάγκες του πληθυσμού; Δε χρειαζόμαστε περισσότερα σχολεία και νοσοκομεία; Δε χρειαζόμαστε καλούς δρόμους και σπίτια; Δεν απαιτεί το σύστημα μεταφορών κι υποδομών επισκευή και αναβάθμιση;

Όλοι ξέρουμε την απάντηση. Όμως η απόκριση της άρχουσας τάξης είναι πάντα η ίδια: δεν μπορούμε να πληρώσουμε γι’ αυτά τα πράγματα. Τώρα όλοι ξέρουν ότι η απάντηση αυτή είναι ψεύτικη. Ξέρουμε τώρα ότι οι κυβερνήσεις μπορούν να παράγουν απίστευτα ποσά χρημάτων όταν αυτό συμφέρει την πλούσια μειοψηφία που ελέγχει τράπεζες και βιομηχανίες. Μόνο όταν η εργαζόμενη πλειοψηφία απαιτεί να δοθεί προσοχή στις ανάγκες της η κυβέρνηση διακηρύσσει ότι το συρτάρι είναι άδειο.

Τι αποδεικνύει αυτό; Αποδεικνύει ότι στο σύστημα που ζούμε τα κέρδη των λίγων είναι πιο σημαντικά από τι ανάγκες των πολλών. Αποδεικνύει ότι ολόκληρο το παραγωγικό σύστημα είναι βασισμένο σε ένα  και μόνο πράγμα: το μοτίβο του κέρδους ή, πιο απλά, την απληστία. Όταν οι εργάτες απεργούν, ο τύπος (που επίσης ελέγχεται από μια χούφτα δισεκατομμυριούχους) τους διαπομπεύει ως «άπληστους». Αλλά η απληστία τους είναι μόνο ο αγώνας να τα βγάλουν πέρα: να πληρώσουν το νοίκι ή την υποθήκη, να πληρώσουν το φαγητό και τους λογαριασμούς καυσίμων που αυξάνονται μήνα το μήνα, να φροντίσουν τα παιδιά και τις οικογένειές τους.

Από την άλλη, η απληστία των τραπεζιτών και καπιταλιστών είναι η απληστία να συσσωρεύουν τεράστιες περιουσίες από τον κόπο των άλλων (αφού οι ίδιοι δεν παράγουν τίποτα). Με αυτά τα χρήματα ξοδεύουν σε έργα τέχνης, όχι για ευχαρίστηση αλλά σαν μια ακόμα κερδοφόρα επένδυση, σε πλουσιοπάροχο τρόπο ζωής και υπερβολές, ή σε κερδοσκοπία, που πάντα οδηγούν σε οικονομική κατάρρευση και μιζέρια- όχι γι’ αυτούς, αλλά για την πλειοψηφία που στην παραγωγική της δύναμη στηρίζεται η κοινωνία.

Στο παρελθόν οι εργοδότες υποστήριζαν ότι η νέα τεχνολογία θα ελάφρυνε το βάρος της δουλειάς, αλλά το αντίθετο συνέβη. Η ΕΕ μόλις πέρασε ένα νόμο που αυξάνει τη μέγιστη εργάσιμη εβδομάδα σε 60 ώρες! Αυτό στην πρώτη δεκαετία του  21ου  αιώνα, που τα θαυμαστά επιτεύγματα της μοντέρνας επιστήμης και τεχνολογίας έχουν παράγει περισσότερα μηχανήματα που γλιτώνουν κόπο από όλη την προηγούμενη ιστορία. Τι λογική υπάρχει σ’ αυτό; Τι λογική υπάρχει στο να έχουμε μεγάλο αριθμό ανέργων που πληρώνονται για να μην κάνουν τίποτα, ενώ στους χώρους εργασίας άλλοι εργαζόμενοι αναγκάζονται να δουλεύουν αναγκαστικές υπερωρίες;

Στη διάρκεια της ανάπτυξης, οι εργοδότες αναγκάζουν τους εργαζόμενους να δουλεύουν υπερωρίες, για να ξεζουμίσουν και την τελευταία στάλα υπεραξίας από τη δουλειά τους. Αλλά όταν η ύφεση ξεκινάει και δεν έχουν πια αγορά για τα προϊόντα τους, δε διστάζουν να κλείσουν τα εργοστάσιά τους σαν να ήταν κουτιά με σπίρτα, και να πετάξουν το εργατικό τους δυναμικό στο δρόμο, ενώ εκμεταλλεύονται τους υπόλοιπους μέχρι τα όριά τους. Το αδιέξοδο του καπιταλισμού είναι τέτοιο που η ανεργία δε θα έχει πια “τεχνητό ”χαρακτήρα, αλλά θα είναι όλο και περισσότερο οργανική ή «δομική». Ένας άνδρας ή γυναίκα πάνω από 40 ή 50 μπορεί να μην ξαναδουλέψουν ποτέ στη ζωή τους, ενώ πολλοί εκπαιδευμένοι άνθρωποι που χάνουν την εργασία τους θα αναγκαστούν να πάρουν ανειδίκευτες ή κακοπληρωμένες δουλειές για να επιβιώσουν.

Αυτή είναι η οικονομία του τρελοκομείου! Από καπιταλιστική σκοπιά είναι αρκετά λογικό. Αλλά εμείς απορρίπτουμε την τρελή λογική του καπιταλισμού! Ενάντια στην μάστιγα της ανεργίας προτάσσουμε το σύνθημα των δημοσίων έργων και του καταμερισμού της εργασίας χωρίς μείωση των μισθών. Η κοινωνία χρειάζεται σχολεία, νοσοκομεία, δρόμους και σπίτια. Οι άνεργοι πρέπει να ενταχθούν σε ένα μεγάλο πρόγραμμα κοινωνικών έργων!

Οι συνδικαλιστικές οργανώσεις πρέπει να σιγουρέψουν ότι άνεργοι και εργαζόμενοι είναι στενά συνδεδεμένοι, ενωμένοι με την αλληλεγγύη της αμοιβαίας ευθύνης. Είναι αναγκαίο να μοιράσουμε τη δουλειά χωρίς μείωση των μισθών! Όλη η διαθέσιμη δουλειά πρέπει να χωριστεί ανάμεσα στο εργατικό δυναμικό σύμφωνα με το πώς ορίζεται η εργάσιμη εβδομάδα. Ο μέσος μισθός κάθε εργάτη παραμένει ο ίδιος όπως ήταν στην παλιά εργάσιμη εβδομάδα. Οι μισθοί, κάτω από ένα αυστηρά εγγυημένο μίνιμουμ, θα ακολουθούν την κίνηση των τιμών. Αυτό είναι το μόνο πρόγραμμα που μπορεί να προστατεύσει τους εργάτες σε περίοδο οικονομικής κρίσης.

Όταν κάνουν τεράστια κέρδη οι ιδιώτες ζηλότυπα κρύβουν τα επαγγελματικά τους μυστικά. Τώρα που υπάρχει κρίση, δείχνουν τα λογιστικά τους βιβλία ως απόδειξη ότι δεν μπορούν να ικανοποιήσουν τις απαιτήσεις των εργατών. Αυτό συμβαίνει ιδιαίτερα με τους μικρούς καπιταλιστές. Αλλά το αν τα αιτήματά μας είναι ρεαλιστικά ή όχι από την πλευρά των εργοδοτών δεν είναι το θέμα. Έχουμε καθήκον να προστατεύσουμε τα ζωτικά συμφέροντα της εργατικής τάξης και να την προστατεύσουμε από τις χειρότερες συνέπειες της κρίσης. Τα αφεντικά θα παραπονεθούν ότι αυτό θα μειώσει τα κέρδη τους και θα έχει αρνητική συνέπεια στο κίνητρό τους να επενδύσουν. Αλλά τι κίνητρο έχει η πλειοψηφία των ανθρώπων σε ένα σύστημα βασισμένο στο ιδιωτικό κέρδος; Αν τα ζωτικά συμφέροντα της πλειοψηφίας είναι ασύμβατα με το παρόν σύστημα, τότε στο διάολο το σύστημα!

Είναι πραγματικά λογικό που οι ζωές και οι μοίρες εκατομμυρίων ανθρώπων καθορίζονται από το τυφλό παιχνίδι των δυνάμεων της αγοράς; Είναι δίκαιο που η οικονομική ζωή του πλανήτη αποφασίζεται σαν να ήταν ένα γιγάντιο καζίνο; Μπορεί να δικαιολογηθεί που η απληστία για κέρδος είναι η μόνη κινητήρια δύναμη που αποφασίζει αν  άνδρες και γυναίκες θα δουλέψουν ή θα έχουν μια στέγη πάνω απ’ τα κεφάλια τους; Αυτοί που έχουν τα μέσα παραγωγής και ελέγχουν τις μοίρες μας θα απαντήσουν θετικά, γιατί είναι το συμφέρον τους να το κάνουν. Αλλά η πλειοψηφία της κοινωνίας που είναι αθώα θύματα αυτού του κανιβαλικού συστήματος θα έχουν πολύ διαφορετική άποψη.

Παλεύοντας να υπερασπιστούν τους εαυτούς τους ενάντια στην προσπάθεια να πληρώσουν αυτοί την κρίση, οι εργάτες θα καταλάβουν την ανάγκη για μια ριζική αλλαγή στην κοινωνία. Η μόνη απάντηση στα κλεισίματα εργοστασίων είναι η κατάληψη εργοστασίων: «κάθε εργοστάσιο που κλείνει θα καταλαμβάνεται!» αυτό είναι το μόνο αποτελεσματικό σύνθημα για να καταπολεμήσεις τα κλεισίματα. Οι καταλήψεις εργοστασίων πρέπει αναγκαστικά να οδηγήσουν σε εργατικό έλεγχο. Με τα μέσα του εργατικού ελέγχου οι εργάτες θ’ αποκτήσουν ικανότητες λογιστικής διοίκησης και συνολικής διαχείρισης της επιχείρησης, που θα τους επιτρέψουν αργότερα να διαχειρίζονται το σύνολο της κοινωνίας.

Αυτή ήταν η εμπειρία των πιο προχωρημένων εργατικών αγώνων στα πρόσφατα χρόνια, ιδιαίτερα στη Λατινική Αμερική. Στη Βραζιλία (CIPLA/Interfibras, Flasko και άλλα εργοστάσια) , Αργεντινή (Brukman, Zanon και πολλά άλλα) και τη Βενεζουέλα, όπου η γιγάντια πετρελαϊκή εταιρία PDVSA ξανατέθηκε σε λειτουργία υπό την διαχείριση των εργατών για μήνες κατά τη διάρκεια του κλεισίματος των αφεντικών το 2002-2003, και όπου μια κίνηση κατάληψης εργοστασίων αναπτύχθηκε γύρω απ’ την Inveval το 2005 και δυναμώνει.

Σε όλες αυτές τις περιπτώσεις και σε πολλές άλλες, οι εργάτες έχουν επιτυχημένα προσπαθήσει ενάντια στις συνθήκες να δουλέψουν τα εργοστάσιά τους κάτω απ’ το δικό τους έλεγχο και διαχείριση. Αλλά ο εργατικός έλεγχος δεν μπορεί να είναι ο τελικός σκοπός από μόνος του. Θέτει το ερώτημα της ιδιοκτησίας. Αναδεικνύει το ερώτημα: ποιος είναι ο κύριος του σπιτιού; Είτε θα οδηγήσει ο εργατικός έλεγχος στην εθνικοποίηση, ή θα είναι απλά ένα εφήμερο επεισόδιο. Η μόνη αληθινή λύση για την ανεργία είναι μια σοσιαλιστικά σχεδιασμένη οικονομία, βασισμένη στην εθνικοποίηση των τραπεζών και των μεγάλων βιομηχανιών κάτω από δημοκρατικό εργατικό έλεγχο και διαχείριση.

ΑΠΑΙΤΟΥΜΕ:

1) Όχι στην ανεργία! Δουλειά ή πλήρης συντήρηση για όλους!

2) Κάτω τα επαγγελματικά μυστικά! Ανοίξτε τα βιβλία! Αφήστε τους εργαζόμενους να έχουν πρόσβαση στις πληροφορίες για όλες τις κομπίνες, κερδοσκοπίες, φοροδιαφυγές, σκοτεινές συμφωνίες, υπερβολικά κέρδη και μπόνους. Αφήστε τους ανθρώπους να δουν πώς έχουν εξαπατηθεί και ποιος είναι υπεύθυνος για το παρόν χάος!

3) Όχι στα κλεισίματα εργοστασίων! Κάθε εργοστάσιο που κλείνει να είναι εργοστάσιο υπό κατάληψη!

4) Εθνικοποίηση κάτω από εργατικό έλεγχο και διαχείριση των εργοστασίων που απειλούνται με κλείσιμο

5) Ένα μεγάλης έκτασης πρόγραμμα κοινωνικής εργασίας: ένα ταχύτατα αναπτυσσόμενο πρόγραμμα ανεκτής κοινωνικής στέγης, σχολεία, νοσοκομεία και δρόμους για να δοθεί εργασία στους άνεργους.

6) Άμεση εισαγωγή εβδομάδας των 32 ωρών χωρίς μείωση μισθού

7) Για μια σοσιαλιστικά σχεδιασμένη οικονομία, όπου η ανεργία θα καταργηθεί και η κοινωνία θα γράψει στην σημαία της :ΤΟ ΟΙΚΟΥΜΕΝΙΚΟ ΔΙΚΑΙΩΜΑ ΣΤΗ ΔΟΥΛΕΙΑ

Σημειώσεις για το σοσιαλισμό

1. Είναι αυτονόητο ότι χωρίς παραγωγή δεν υπάρχει κατανομή. Παράλληλα «ο χειρόμυλος μας δίνει τη φεουδαρχική κοινωνία, ο ατμόμυλος την κοινωνία των βιομηχανικών καπιταλιστών» (Μαρξ). Το πρώτο ερώτημα λοιπόν είναι ποια πρέπει να είναι τα αντίστοιχα του σοσιαλισμού – κομμουνισμού, υλικοτεχνικά χαρακτηριστικά της οικονομικής βάσης. Μήπως η εκμηχανισμένη – αυτοματοποιημένη και στον κομμουνισμό πλέρια αυτοματοποιημένη παραγωγή;

Αν ναι, τότε θα πρέπει να υπάρχει για τη χώρα μας αναφορά α) στα χαρακτηριστικά της βιομηχανίας, στις συνέπειες που απορρέουν απ’ τη συμμετοχή της στο διεθνή καταμερισμό εργασίας β) στους τρόπους αντιμετώπισης της οικονομικής εξάρτησης, των συνεπειών της απουσίας βαριάς βιομηχανίας. Στόχος, η προβολή των δυνατοτήτων ανάπτυξης των μέσων παραγωγής, στο πλαίσιο σύνδεσης της εντατικής διευρυμένης αναπαραγωγής με την εργατική συμμετοχή και την προστασία ανθρώπου-περιβάλλοντος.

Μόνο στη βάση ανάλυσης της υφιστάμενης τεχνικοοικονομικής παραγωγικής δομής και της σκιαγράφησης των δυνατοτήτων της μελλοντικής είναι δυνατή η εξαγωγή συμπερασμάτων για τις δυνατότητες, διαδικασίες, μεγέθη, μορφές και ρυθμούς ανάπτυξης α) της πραγματικής κοινωνικοποίησης και όχι τυπικής β) του κεντρικού σχεδιασμού γ) της συμμετοχής των εργαζομένων στη διοίκηση κατ’ αρχάς του παραγωγικού μηχανισμού, και τέλος για το ρυθμό απονέκρωσης του νόμου της αξίας και των εμπορευματοχρηματικών σχέσεων.

Πρόκειται επί της ουσίας, ανεξάρτητα από αδυναμίες, για το οικονομικό πρόγραμμα που το κόμμα απ’ το ’70 αντιστοιχούσε στη «δημοκρατία του λαού» και είχε ως στόχο την αντιμετώπιση της οικονομικής εξάρτησης, της στρεβλής καπιταλιστικής ανάπτυξης. Στην εισήγηση της ΚΕ στο 15ο Συνέδριο αναφερόταν ότι η αντιμετώπιση των συνεπειών της εξάρτησης «δεν μπορεί να γίνει από οποιαδήποτε κυβέρνηση, εκτός από την εξουσία της εργατικής τάξης και των συμμάχων της» (Ντοκουμέντα 15ου σελ. 31.) Όμως, η απουσία σχετικών οικονομικών αναλύσεων και καθηκόντων, ιδιαίτερα στις Θέσεις για το 18ο, στερεί την υλική βάση για όλες τις υπόλοιπες εκτιμήσεις, προσδίδοντάς τους βολουνταριστικό χαρακτήρα.

Από πού αντλεί η ΚΕ τη σιγουριά (σελ. 40) ότι με την «υλοποίηση του πρώτου κρατικού σχεδίου, ήδη περιορίζεται η λειτουργία των εμπορευματοχρηματικών σχέσεων»;

Πρόκειται για ευχή ή πραγματική δυνατότητα; Αν πρόκειται για δυνατότητα, η ΚΕ θα έπρεπε να εξηγεί, βασιζόμενη σε επιστημονικές μελέτες, τι είδους τιμές θα μπορούσε να καθορίσει ο κεντρικός σχεδιασμός, όταν το μεγαλύτερο μέρος του μηχανολογικού εξοπλισμού της βιομηχανίας και μέρος των καυσίμων, είναι εισαγόμενο. Αν πρόκειται για υπόθεση του μακρινού μέλλοντος, ποια είναι τα συγκεκριμένα άμεσα μέτρα που θα έπρεπε να πάρει μια εργατική εξουσία, προκειμένου να καταστούν εφαρμόσιμες όλες οι υπόλοιπες επιδιώξεις; Πάντως, η άποψη στην ίδια παράγραφο, ότι ο συνεχής περιορισμός τους «…συνδέεται με τη σχεδιασμένη επέκταση των κομμουνιστικών σχέσεων σε όλη την παραγωγή και την κατανομή…» μας επαναφέρει στην αρχή, καθώς η «επέκταση των κομμουνιστικών σχέσεων» συνδέεται με την ανάπτυξη των Π.Δ. Το πρόβλημα είναι ότι εκτός μιας αοριστολογίας (σελ. 38), σχετικές αναφορές απουσιάζουν και μάλιστα για την υποδιαίρεση Ι.

Η εργατική τάξη δεν επιλέγει ελεύθερα τις Π.Δ. της, αντιστοιχώντας τους τις Π.Σ. που επιθυμεί, και οι νέες Π.Σ. αποτελούν μορφή ανάπτυξης των Π.Δ. μόνο όταν αρχικά, μετατρέπουν υπάρχουσες δυνατότητες σε υλική δύναμη.

Μόνο οικοδομώντας σταδιακά μια αντίστοιχη του σοσιαλισμού οικονομική βάση αποκτούν νόημα οι αναφορές στον άμεσο κοινωνικό χαρακτήρα της εργασίας καθώς και στην ολοκληρωτική κατάργηση των άλλων μορφών ιδιοκτησίας. Όταν δηλαδή εξαλείφεται σταδιακά ο κατακερματισμός της παραγωγικής δραστηριότητας και η σοσιαλιστική οργάνωση της εργασίας αποδεικνύει έμπρακτα την ικανότητά της να ικανοποιεί τις αυξανόμενες ανάγκες του πληθυσμού, μέσω ενός βασικού κριτηρίου: της ανόδου της παραγωγικότητας (αύξηση αποδοτικότητας εργασίας, χρήσης μηχανολογικού εξοπλισμού, εξοικονόμησης πόρων, με μείωση εργάσιμου χρόνου, προστασία ανθρώπου-περιβάλλοντος).

Σε γενικές γραμμές και σε ό,τι αφορά τα ζητήματα κατανομής και του νόμου της αξίας, η ΚΕ θέτει ζητήματα που δεν μπορεί να λύσει, αν πρώτα δεν καταπιαστεί με τη μελέτη των χαρακτηριστικών της υλικοτεχνικής βάσης του σοσιαλισμού – κομμουνισμού. Φαίνεται ότι οι Θέσεις βρίσκονται πίσω και από την ελλιπή-μονόπλευρη αναφορά του κομματικού προγράμματος: «Η σοσιαλιστική εξουσία υπολογίζει την επίδραση της λειτουργίας του νόμου της αξίας, αξιοποιεί τις εμπορευματοχρηματικές σχέσεις στα πλαίσια της σχεδιασμένης παραγωγικής και της κοινωνικής ιδιοκτησίας…» (Ντοκουμέντα 15ου σελ. 128).

2. Η συμμετοχή των εργαζομένων αποτελεί ηθικο-πολιτική υποχρέωση απέναντι στην εργατική τάξη ή υλική αναγκαιότητα;

Η νέου τύπου ανάπτυξη του παραγωγικού μηχανισμού δημιουργεί προϋποθέσεις για την αναβάθμιση του ρόλου του εργαζόμενου, την αλλαγή του χαρακτήρα της εργασίας, δρομολογώντας τη σταδιακή κατάργηση του καταμερισμού εργασίας μεταξύ εκτελεστικών και διευθυντικών καθηκόντων. Η αξιοποίηση των προϋποθέσεων αυτών απαιτεί για την ανάπτυξη του ανθρώπου, της κύριας Π.Δ., τη διαμόρφωση ενός πλέγματος πολιτικών συνθηκών που θα διασφαλίζει την ολόπλευρη μόρφωση και ενημέρωσή του για όλες τις δημόσιες υποθέσεις, την ελευθερία έκφρασης. Αυτό αποτελεί αντικειμενική συνθήκη για την ουσιαστική και όχι τυπική συμμετοχή των εργαζομένων στην άσκηση εργατικού και κοινωνικού ελέγχου. Αποτελεί υλική ανάγκη για τη διαμόρφωση ενός νέου τύπου παραγωγού.

Όσο περισσότερο η αναζήτηση, η μελέτη πληροφοριών και εκτιμήσεων, η αντιπαράθεση και η εξαγωγή συμπερασμάτων απορρέει από το ίδιο το αντικείμενο ή πεδίο εργασίας, όσο περισσότερο η εργασία αποκτά επιστημονικό χαρακτήρα, ή πρέπει να αποκτήσει, τόσο πιο αναγκαία γίνεται η παραπάνω συνθήκη.

Οι Θέσεις σελ. 42 αναφέρουν: «Πυρήνες της εργατικής εξουσίας θα είναι οι παραγωγικές μονάδες.. στους οποίους θα ασκείται και ο εργατικός και κοινωνικός έλεγχος της διεύθυνσης… Θεσμοθετείται και πρακτικά εξασφαλίζεται η άσκηση του εργατικού και κοινωνικού ελέγχου, η απρόσκοπτη άσκηση κριτικής σε αποφάσεις… που εμποδίζουν τη σοσιαλιστική οικοδόμηση, η καταγγελία υποκειμενικών (;) αυθαιρεσιών… παρεκκλίσεων από τις σοσιαλιστικές – κομμουνιστικές αρχές».

Όμως, α) Ο έλεγχος περιορίζεται στη διεύθυνση της ξεχωριστής μονάδας, αφού δεν αναφέρει και όλες τις δημόσιες υποθέσεις.

β) Χωρίς ενημέρωση, διαφάνεια όλων των δημόσιων υποθέσεων, εξασφάλιση της ελεύθερης έκφρασης, συμμετοχής των εργαζομένων στις πολιτικές διαδικασίες, τα παραπάνω αποτελούν κενό γράμμα.

γ) Άλλες «κομμουνιστικές αρχές» είχε το ΚΚΣΕ τη δεκαετία του ’20 άλλες τη δεκαετία του ’30 και ’60. Όποιος θεωρούσε ότι αυτές οι αρχές δεν ήταν κομμουνιστικές επιδιώκοντας να ασκήσει κριτική, τι «πρακτικές» δυνατότητες είχε και θα έχει;

Οι Θέσεις βρίσκονται πίσω απ’ το πρόγραμμα, το οποίο αναφέρει: «η σοσιαλιστική δημοκρατία θα κατοχυρώνει την ύπαρξη των κομμάτων που δρουν μέσα στα πλαίσια του σοσιαλιστικού συντάγματος. Κοινωνικοπολιτικές ενώσεις (…) αναπτύσσουν το δικό τους σημαντικό ρόλο (…) ιδιαίτερα τα εργατικά συνδικάτα είναι οι φορείς με τους οποίους η εργατική τάξη ελέγχει το κράτος της, προστατεύεται από κινδύνους (…) απόσπασης από το γενικό συμφέρον» (Ντοκουμέντα σελ. 126).

«Πού είναι η αναφορά στο ρόλο των εργατικών ενώσεων; Εδώ όμως φαίνεται και η αποσιώπηση των σοβαρών παραβιάσεων της εσωκομματικής και σοσιαλιστικής δημοκρατίας καθ’ όλη σχεδόν την περίοδο οικοδόμησης του σοσιαλισμού (Κεφάλαιο Γ.).

Το ΚΚ για να συμβάλει στη δημιουργία ολόπλευρα ανεπτυγμένων προσωπικοτήτων πρέπει ήδη κατά την περίοδο οικοδόμησης των βάσεων του σοσιαλισμού, να προσελκύει ενεργά το σύνολο των εργαζομένων στις υποθέσεις της νέας κοινωνίας, θεωρώντας την αντιπαράθεση και σύγκρουση ιδεών κινητήρια δύναμη της πνευματικής ανάπτυξης, αφού αυτή σε γενικές γραμμές αντανακλά λίγο ή πολύ πραγματικά προβλήματα στα οποία προσκρούουν οι εργαζόμενοι στην καθημερινή τους ζωή και απορρέουν από τις αντικειμενικές αντιφάσεις της υλικής τους αναπαραγωγής. Ο περιορισμός αυτής της ελευθερίας αποσύνθεσε στις σοσιαλιστικές χώρες την πολιτική συγκρότηση της εργατικής τάξης, την απονέκρωσε πνευματικά, μετατρέποντάς τη σε άβουλο χειροκροτητή της κάθε κομματικής ηγεσίας και του πολιτικού προγράμματος που αυτή εκπροσωπούσε.

Η κριτική αντίληψη, η επαγρύπνηση, η τόλμη, η ετοιμότητα για ανάληψη δράσης για την υπεράσπιση και ανάπτυξη του σοσιαλισμού, η ανιδιοτέλεια και γενικά η ηθική ακεραιότητα είναι ιδιότητες που αναπτύσσονται, μόνο στο βαθμό που ασκούνται. Αποτελούν τη μόνη εγγύηση για την επιβίωση του σοσιαλισμού, για τη διατήρηση και ανάπτυξη του πρωτοπόρου ρόλου ενός κομμουνιστικού κόμματος.

Παναγιώτης Λίτσας

ΚΟΒ Άνω Κυψέλη

Πάνος Κατσιμίχας : Οι «άλλες μέρες» έρχονται!

Δημοσιεύουμε εδώ την πολύ ενδιαφέρουσα συνέντευξη που παραχώρησε ο αριστερός τραγουδοποιός στο ΣΚΑΙ.gr για τα γεγονότα του Δεκεμβρίου.

–          Όσοι κατακρίνουν το εύρος των κινητοποιήσεων, μιλούν για παιδιά που παρασύρονται από πολιτικά υποκινούμενα συμφέροντα, χωρίς να έχουν απόλυτη συναίσθηση της αιτίας της "επανάστασης" τους. Εσύ που έχεις μια κόρη στα όρια της εφηβικής συνειδητοποίησης νιώθεις πως τα παιδιά γνωρίζουν, ή απλώς ακολουθούν;

–          Π.Κ : Όσοι κατακρίνουν τις κινητοποιήσεις των "παιδιών" αυτών, ας κοιτάξουν πρώτα τις κουκούλες της υποκρισίας που φοράνε αυτοί σε εικοσιτετράωρη βάση και μετά ας έχουν τα μούτρα να μιλάνε. Τα "παιδιά", μας μπανίζουν προσεκτικά λεπτό προς λεπτό και μετράνε τις πράξεις και τα λόγια μας με το ζύγι, όχι φυσικά της απόλυτης και συνειδητοποιημένης γνώσης, αλλά με το αλάνθαστο κριτήριο της ευαισθησίας και του φιλότιμου που μόνο η νεότητα διαθέτει. Θυμάμαι τον εαυτό μου 15 χρονών και ξέρω καλά τι λέω. Οι κουκουλοφόροι της υποκρισίας, γονείς, δάσκαλοι, δημοσιογράφοι, πολιτικοί, παπάδες και όλοι αυτοί που κάνουν κουμάντο στη ζωή των "παιδιών" αυτών, που (για όποιον του διαφεύγει) είναι οι αυριανοί ενήλικες, πρέπει τώρα να κάνουν μόνο ένα πράγμα. Πρέπει να το βουλώσουν και να κάνουν την αυτοκριτική τους. Πρέπει να κάτσουν να τα σκεφτούν όλα από την αρχή. Εννοείται φυσικά, ότι υπάρχουν και οι φωτεινές εξαιρέσεις που δυστυχώς επιβεβαιώνουν τον κανόνα.

– Θα παρότρυνες ή θα αποθάρρυνες την κόρη σου από το να κατεβεί στους δρόμους διαμαρτυρόμενη;

Π.Κ : Θα ήταν μεγάλη χαρά μου, αν με έγραφε στα παλιά της τα παπούτσια και δε με ρωτούσε καθόλου. Διάβασα κάπου την απάντηση ενός 17χρονου από το Μπραχάμι και γελάω ακόμα. "Σιγά μη ρωτήσουμε το ΣΥΡΙΖΑ ή όποιο άλλο κόμμα, ή τον λυκειάρχη ή τον παπά της ενορίας". Φαντάζεσαι να ρωτάγαμε εμείς τους γονείς μας αν έπρεπε ή δεν έπρεπε το Νοέμβρη του 1973 να πάμε στο πολυτεχνείο;

– Κάθε γενιά είναι υποχρεωμένη να δώσει τους δικούς της αγώνες. Και δυστυχώς να δώσει τους δικούς της νεκρούς

Π.Κ : Η ζωή θα μπορούσε και θα έπρεπε να είναι απλή και δίκαιη για όλους. Δυστυχώς όμως είναι μπερδεμένη, άδικη και πρόστυχη. Κάθε γενιά είναι υποχρεωμένη να δώσει τους δικούς της αγώνες. Και δυστυχώς να δώσει τους δικούς της νεκρούς. Οι δικοί μας νεκροί δεν επαρκούν πια. "Κουράστηκαν". Αφήστε τους νεκρούς του πολυτεχνείου να ησυχάσουν. Το κτήνος της εξουσίας θέλει φρέσκο αίμα. Θέλετε λοιπόν καπιταλισμό, με π**στιες, διαπλοκή, καταπίεση, μπάτσους, πυροβολισμούς και αίμα; Πάρτε μολότοφ και κοτρώνες στη μάπα και όπου βγει. Τελεία και παύλα. Πολιτισμένη συζήτηση με ουραγκοτάγκους δεν γίνεται. Τι μένει στους απελπισμένους λοιπόν;

– Πιστεύεις πως τα παιδιά ξεσηκώνονται με συγκεκριμένα αιτήματα, συνειδητοποιημένα και συγκροτημένα;

Π.Κ  : Παλεύουν τα καημένα, με τα εφόδια και τη συγκρότηση που μπορεί να τους δώσει η ηλικία τους, των 16, 17 και 18 χρονών και η άθλια παιδεία που τους παρέχεται. Το ψελλίζουν με χίλιους τρόπους: "θέλουμε καλύτερα σχολεία, θέλουμε να μη μας λέτε ψέματα, θέλουμε ίσες ευκαιρίες, θέλουμε να σπουδάζουμε και τα πτυχία μας να σημαίνουν κάτι". Ουρλιάζουν "θέλουμε μια γ*****νη καλύτερη ζωή". Τι άλλο να πουν; Πώς να το πουν; Ακόμη και οι μεγαλύτεροι, οι φοιτητές, τα ίδια λένε, τα ίδια γράφουν στα πανό τους. Ποιος τους ακούει; Ποιος τους λογαριάζει; Πιστεύω ότι πετάνε την πέτρα και τη μολότοφ, όχι για να σκοτώσουν το μεροκαματιάρη μπάτσο. Την πετάνε στη μούρη των επαγγελματιών της πολιτικής. Στη μούρη της εξουσίας την πετάνε και ας μην το συνειδητοποιούν ακόμα.

Σύμφωνοι. Η ΚΝΕ, δρα συνειδητοποιημένα, συγκροτημένα και συντεταγμένα. Ε και λοιπόν; Δεν είναι όλοι στην ΚΝΕ. Τι να κάνουμε; Εγώ πριν 20 χρόνια το 1988, τους είχα δει ήδη και τους είχα περιγράψει στη "μοναξιά του σχοινοβάτη". "..με τα μαύρα ρούχα αμίλητοι καπνίζουν οι φίλοι κι ονειρεύονται να φύγουν μακριά…οι φίλοι που δεν βρήκανε, τίποτα ν’ αγαπήσουν, που δεν πιστεύουν τίποτα, κανέναν, πουθενά.. υπάρχουν χίλιοι τρόποι για να τρελαθείς, υπάρχουν κι άλλοι τόσοι για να λες υπομονή. Όμως για μένα είν’ αργά να τρελαθώ και ειν’ ακόμα πιο αργά, να κάνω υπομονή. Θα μείνω εδώ και θα υπάρχω όπως μπορώ και για το πείσμα σας γουρούνια θα αντέχω. Θα περιμένω άλλες μέρες… Θα περιμένω άλλες μέρες". Είκοσι ολόκληρα χρόνια μετά, τις βλέπω να έρχονται αυτές οι άλλες μέρες. Αγριεμένες, ασύνταχτες, ματωμένες, οργισμένες. Με λάθη, με υπερβολές, αλλά έρχονται. Όποιος δεν το βλέπει, ή είναι εκ του πονηρού, ή είναι μαλάκας.

– Υπάρχει σωστή και λάθος συμπεριφορά σε μια λαϊκή επανάσταση – εξέγερση; Ποιος καθορίζει αυτούς τους κανόνες;

Π.Κ : Πιστεύω ότι οι δύο μεγαλύτεροι διανοητές του εικοστού αιώνα, είναι ο Κάρολος Μαρξ και ο Σίγκμουντ Φρόιντ. Ο πρώτος γιατί προσπάθησε να εξηγήσει (προς όφελος του ανθρώπου και όχι του ψυχοπαθή – δικτάτορα Στάλιν), επιστημονικά το έξω χάος (με τις αναλύσεις του για την κοινωνική διαστρωμάτωση και την διάκριση των τάξεων, την "υπεραξία" κλπ) και ο δεύτερος, ο Φρόιντ, γιατί προσπάθησε να εξηγήσει το εντός μας χάος, με την ψυχανάλυση και το σπουδαίο έργο που άφησε. Ο Μαρξ έγραψε λοιπόν κάπου, ότι "η βία είναι η μαμή της ιστορίας".

Καμία επανάσταση – εξέγερση, από το Σπάρτακο μέχρι τη Γαλλική και την Οκτωβριανή επανάσταση, δεν έγινε με λουλούδια και αγάπες. Όλες οι εξεγέρσεις γίνανε πάντα με αίμα, με ξύλα, πέτρες, τσεκούρια, σπαθιά, κανόνια και ντουφέκια, ό,τι πιο κτηνώδες δηλαδή μπορεί να χρησιμοποιήσει ο άνθρωπος, για να απαλλαγεί όμως από την κτηνωδία. Πρόσεξε. Όχι για χάρη γούστου. Το ξαναλέω. Για να απαλλαγεί από την κτηνωδία. Ποια σωστή λοιπόν και λάθος συμπεριφορά; Τους κανόνες τους καθορίζει η ανάγκη.

– Είναι σωστό να μετράμε την αξία ή την σοβαρότητα των ενίοτε λαϊκών κινητοποιήσεων με άξονα αναφοράς πάντα τις προηγούμενες δεκαετίες;

Π.Κ : Είναι τελείως λάθος να χρησιμοποιείς σαν άξονα αναφοράς προηγούμενες δεκαετίες, για να μετρήσεις και να αξιολογήσεις τις λαϊκές κινητοποιήσεις του σήμερα. Κάθε εποχή έχει τα δικά της χαρακτηριστικά και τις δικές της ιδιομορφίες. Πιστεύω όμως, ότι μπορείς σίγουρα να πάρεις κάποια διδάγματα από το παρελθόν, αν δεις τα πράγματα διαχρονικά και με ανοιχτό μυαλό. Η πάλη των ανθρώπων για το αυτονόητο, για το δίκαιο, είναι μια πανάρχαια αλυσίδα. Δεν πρέπει να εγκλωβιζόμαστε στον κρίκο που αφορά μόνο την εποχή μας. Το παρελθόν έχει πάντα, κάτι να μας διδάξει.

– Τί διαφοροποιεί τους σημερινούς νέους που εξεγείρονται από την γενιά του Πολυτεχνείου;

Π.Κ : Η μεγάλη διαφορά είναι ότι η γενιά του πολυτεχνείου μεγάλωσε, έζησε και σπούδασε μέσα σε μια στρατιωτική, κτηνώδη, φανερή, κραυγαλέα χούντα που δεν έκρυβε το πρόσωπό της και τις προθέσεις της. Ήμουν 15 χρονών (στην γ` γυμνασίου),όταν έγινε το πραξικόπημα του 1967 και το πολυτεχνείο με βρήκε 20 χρονών στο τρίτο έτος στην Πάντειο. Ωραία νιάτα!.. Έχω πολλές φορές μαλώσει με συνομηλίκους μου, που αναπολούν εκείνα τα χρόνια και αναστενάζουν λέγοντας "ωραία χρόνια εκείνα". Δεν το εύχομαι σε κανέναν. Αυτό τους απαντάω εγώ.

Από την άλλη πλευρά, οι σημερινές γενιές, ζουν μια εξίσου σκληρή και ύπουλη "χούντα" που φοράει σαν τον καραγκιόζη τα κουρέλια της αστικής δημοκρατίας και αυτό, γιατί λέει, έχουμε το δικαίωμα να λέμε ό,τι θέλουμε και μπορούμε κάθε τέσσερα χρόνια να ψηφίζουμε. Εντάξει. Καμία αντίρρηση. Αν όμως αυτό φτάνει, τότε γιατί ο κόσμος και η κοινωνία βράζει σαν καζάνι; Γιατί βγαίνει έξω και προσπαθεί, αποτυχημένα ευτυχώς, να κάψει μέχρι και τη βουλή; Γιατί τα επεισόδια εξαπλώθηκαν αστραπιαία σε όλες σχεδόν τις μεγάλες πόλεις της χώρας; Πόσοι χιλιάδες προβοκάτορες υπήρχαν στους δρόμους όλες εκείνες τις μέρες; Σίγουρα υπήρχαν και προβοκάτορες. Σιγά το νέο. Αυτοί πάντα υπάρχουν. Οι υπόλοιποι όμως τι ήτανε;

Οι σημερινές γενιές, ζούνε μια κρυφή χούντα και γι’ αυτό περισσότερο επικίνδυνη
Οι σημερινές γενιές, ζούνε μια κρυφή χούντα και γι’ αυτό περισσότερο επικίνδυνη. Ζούνε την "τηλεοπτική δημοκρατία" της βλαχογκλαμουριάς, της αναξιοκρατίας, του διεφθαρμένου κράτους, την κτηνωδία των αλητών που πατάνε επί πτωμάτων για να πλουτίσουν εύκολα, γρήγορα και φυσικά ατιμώρητα, τη διγλωσσία και τη δειλία των πολιτικών, της κακίστης ποιότητας παιδείας, τους μισθούς πείνας, την αλητεία των "κουμπάρων", τον αγροίκο νεοπλουτισμό των αεριτζήδων που "κατεβαίνει" μέσω των τηλεοπτικών και άλλων μέσων και προβάλλεται σαν πρότυπο ζωής και όλο αυτό καλούνται οι νέες γενιές να το φάνε και να το χωνέψουν και να κάτσουν ήσυχα σαν κότες και να πούνε από πάνω κι "ευχαριστώ". Όμως, όπως λέει κι ο

– Νιώθεις πως αυτά τα παιδιά θα αποτελέσουν την εξαίρεση στην αυτοσυντήρηση ενός συστήματος ενάντια του οποίου σήμερα μάχονται; Με άλλα λόγια, τι νόημα έχει ο σημερινός αγώνας αν μεθαύριο λαδώσουν για να βγάλουν το δίπλωμα της οδήγησης και για να βρουν μια καλή θέση το δημόσιο;

Π.Κ : Τα πράγματα δεν είναι τόσο απλά. Τα νέα παιδιά μεγάλωσαν σε ένα περιβάλλον απομόνωσης του στυλ "εγώ και το computer μου", μεγάλωσαν μέσα σε ένα κλίμα ατομικισμού του στυλ ο "σώζων εαυτόν σωθήτω". Αυτά όλα τους τα φόρεσαν καπέλο κατ’ αρχάς μέσα από την οικογένεια και φυσικά τους τα φόρεσε η γενικότερη γραμμή – μήνυμα μιας κοινωνίας, που θα έπρεπε να ντρέπεται για τον εαυτό της.

Τώρα για πρώτη φορά, έζησαν και βίωσαν την πρωτόγνωρη, καταλυτική δύναμη, της συλλογικής δράσης. Ένοιωσαν τι θα πει ενεργώ, έχοντας πλάι μου χιλιάδες άλλους. Αυτό είναι κατά τη γνώμη μου το σπουδαιότερο που τους συνέβη. Και το λέω, γιατί από όσο μπορώ να ξέρω, η πλειοψηφία ήταν παιδιά που δεν είναι οργανωμένα σε κάποιο κόμμα ή κάποια κομματική νεολαία.

Όταν τους άκουσα μια από εκείνες τις μέρες, μεσημέρι, μέσα στο κρύο, να φωνάζουν συνθήματα και τους είδα να κατευθύνονται μέσω της Βενιζέλου στη Νέα Σμύρνη προς το κέντρο της Αθήνας, είπα μέσα μου "άντε πουλάκια μου. Ήρθε η ώρα να φάτε και σεις το δικό σας κρύο, το δικό σας κυνήγι, να έχετε τον πρώτο δικό σας νεκρό" και βουρκώσανε τα μάτια μου.

Τώρα, πόσοι από αυτούς θα χαθούν στην πορεία, πόσοι θα ξεχάσουν, πόσοι θα συμβιβαστούν, αυτό θα το δείξει η ζωή και το άμεσο μέλλον. Ελπίζω όμως ότι κάποιοι, ελπίζω οι περισσότεροι, δεν θα ξεχάσουν.

– Θεωρείς ότι οι καλλιτέχνες με πολιτική σκέψη, την οποία έχουν επανειλημμένα εκφράσει μέσα από το έργο τους, θα έπρεπε να αρκούνται στην τέχνη ώστε να εκφραστούν ή να μιλούν ανοιχτά παροτρύνοντας / αποθαρρύνοντας τέτοιου είδους εκδηλώσεις;

Π.Κ : Πιστεύω ότι οι καλλιτέχνες με πολιτική σκέψη όπως το διατυπώνεις, πρέπει να εκφράζονται, πρέπει να παίρνουν θέση και μέσα από το έργο τους, αλλά και πέρα από αυτό. Και μάλιστα όχι μόνο σε ακραίες στιγμές, όπως αυτές που ζήσαμε, αλλά και σε στιγμές καθημερινές, που φαινομενικά όλα είναι ήσυχα και τα πράγματα δείχνουν ότι "δεν τρέχει τίποτα". Πάντα όμως κάτι τρέχει. Αυτή φυσικά είναι καθαρά προσωπική μου άποψη και δεν τη διατυπώνω σα γενικό κανόνα. Καθένας κάνει αυτό που νοιώθει και κρίνεται γι΄ αυτό.

– Πιστεύεις ότι αναλαμβάνεις την ευθύνη του κοινωνικού προτύπου εάν βγεις να μιλήσεις ανοιχτά υπέρ ή κατά των κινητοποιήσεων;

Π.Κ : Μιλάω σαν ένας απλός πολίτης, που έχει υποχρέωση να παίρνει το μερίδιο της ευθύνης που του αναλογεί πάνω σε τέτοια ζητήματα. Δεν μπορώ να παρακολουθώ τέτοια γεγονότα σαν ένας μουγκός μαλάκας, αλλά και το να πιστέψω ότι αναλαμβάνω την ευθύνη του κοινωνικού προτύπου από την άλλη, μου κάνει πολύ show-biz κατάσταση και μου γυρίζουν τα άντερα. Μακριά από μένα.

– Τελικά ποιος επηρεάζει περισσότερο τη σημερινή νεολαία, οι Κατσιμιχαίοι ή η Βίσση;

Π.Κ : Δεν ασχολούμαι με θλιβερές αοιδούς μπουζουκομάγαζων… Bob Dylan "something is happening here, mr. Jones but you don’t know what it is. Do you?".

Μανιφέστο της Διεθνούς Μαρξιστικής Τάσης – Μέρος Α΄

Για την ΚΡΙΣΗ να πληρώσουν τα αφεντικά!

Μια παγκόσμια κρίση του καπιταλισμού

Η παγκόσμια κρίση του καπιταλισμού είναι κάτι που δε μπορεί κανείς πλέον να αγνοήσει. Οι οικονομολόγοι μόλις χθες μας διαβεβαίωναν πως ένα νέο 1929 ήταν τελείως αδύνατο να συμβεί, τώρα μιλάνε για την απειλή μιας νέας Μεγάλης Ύφεσης. Το ΔΝΤ προειδοποιεί πως υπάρχει αυξημένος κίνδυνος για μια σφοδρή και παρατεταμένη ύφεση σε παγκόσμιο επίπεδο. Αυτό που ξεκίνησε ως μια χρηματοοικονομική κατάρρευση στις ΗΠΑ, τώρα έχει εξαπλωθεί στην πραγματική οικονομία, απειλώντας τις δουλειές, τα σπίτια και τη ζωή εκατομμυρίων ανθρώπων.

Πανικός έχει καταλάβει τις αγορές. Ο Richard Fuld, πρώην διευθύνων στέλεχος της Lehman Brothers, είπε στο Αμερικάνικο κογκρέσο πως η τράπεζά του χτυπήθηκε από μια «θύελλα φόβου». Αυτή η θύελλα δε δείχνει σημάδια υποχώρησης. Με χρεοκοπία δεν απειλούνται μόνο τράπεζες, αλλά και χώρες ολόκληρες, όπως δείχνει η περίπτωση της Ισλανδίας. Η Ασία, υποτίθεται, επρόκειτο να σώσει τον κόσμο από την κρίση, αλλά και οι Ασιατικές αγορές σύρθηκαν μέσα στη γενική αναστάτωση. Απότομες πτώσεις καταγράφονται καθημερινά από το Τόκιο στη Σαγκάη και από τη Μόσχα στο Χονγκ Κονγκ.

Αυτή είναι η μεγαλύτερη χρηματοοικονομική κατάρρευση από το 1929. Και όπως και στο Μεγάλο Κραχ,  προηγήθηκε ένα τεράστιο κύμα κερδοσκοπίας. Η κλίμακα της κερδοσκοπίας κατά τις τελευταίες δύο δεκαετίες ήταν ανεπανάληπτη. Η κεφαλαιοποίηση των χρηματιστηριακών αγορών στις ΗΠΑ από τα 5,4 τρις δολάρια το 1994 έφτασε στα 17,7 τρις το 1999 και στα 35 τρις το 2007. Πολλαπλάσιο από το κερδοσκοπικό  κεφάλαιο που υπήρχε πριν το 1929. Η παγκόσμια αγορά παραγώγων είναι τουλάχιστον 500 τρις δολάρια, και δέκα φορές μεγαλύτερη από το σύνολο της παγκόσμιας παραγωγής προϊόντων και υπηρεσιών.

Κατά τα χρόνια της άνθισης, όταν οι τραπεζίτες κατάφερναν να συσσωρεύουν αμύθητο πλούτο, δεν ετίθετο κανένα ζήτημα μοιράσματος των κερδών τους με την υπόλοιπη κοινωνία. Αλλά τώρα που βρίσκονται σε δυσκολία, σπεύδουν στις κυβερνήσεις απαιτώντας χρήμα. Εάν είστε ένας εθισμένος τζογαδόρος και δεν είστε σε θέση να πληρώσετε, θα πάτε στη φυλακή. Αλλά εάν είστε ένας πλούσιος τραπεζίτης που αφού τζογάρισε έχασε τρισεκατομμύρια από τα χρήματα άλλων ανθρώπων, δε θα πάτε στη φυλακή, αλλά θα επιβραβευτείτε από το κράτος με ακόμα περισσότερα δισεκατομμύρια από τα χρήματα των άλλων.

Αντιμετωπίζοντας τον κίνδυνο της απόλυτης κατάρρευσης του τραπεζικού συστήματος, οι κυβερνήσεις παίρνουν μέτρα απελπισίας. Η κυβέρνηση Μπους ενίσχυσε με 700 δις δολάρια τις τσέπες των τραπεζιτών, σε μια προσπάθεια να δώσουν ζωή σε ένα ετοιμοθάνατο χρηματοοικονομικό σύστημα. Αυτό ισοδυναμεί με 2.400 δολάρια (χρέος) για κάθε άνδρα, γυναίκα και παιδί στις ΗΠΑ. Η Βρετανική κυβέρνηση ανακοίνωσε ένα πακέτο σωτηρίας πάνω από 400 δις λίρες (αναλογικά πολύ μεγαλύτερο από αυτό των ΗΠΑ) και η Ε.Ε. προσέθεσε κι αυτή ακόμα περισσότερα δισεκατομμύρια. Το γερμανικό πρόγραμμα σωτηρίας υπολογίζεται περίπου στο 20% του ακαθάριστου εγχώριου προϊόντος της μεγαλύτερης ευρωπαϊκής οικονομίας. Η κυβέρνηση της καγκελαρίου Άνγκελα Μέρκελ εγγυήθηκε 80 εκατομμύρια ευρώ κατά το μεγαλύτερο μέρος για την επανακεφαλαιοποίηση πτωχευμένων τραπεζών, ενώ τα υπόλοιπα προορίζονται για την κάλυψη εγγυήσεων δανείων και απωλειών. Μέχρι στιγμής 2,5 τρις δολάρια έχουν ξοδευτεί σε παγκόσμιο επίπεδο και δεν έχουν καταφέρει να διακόψουν την καθοδική σπείρα.

Για το 2ο θέμα – Προσυνεδριακός ΚΚΕ

Παρακαλώ τους σεβαστούς αντιπροσώπους που πορεύονται με αισιοδοξία, επιμονή και υπομονή, όρθιοι, κόντρα στην ενσωμάτωση, προς το 18ο Συνέδριο του Κόμματός μας, να σκύψουν με ενδιαφέρον και να αντιμετωπίσουν με το δέοντα σεβασμό τους συντρόφους που έχουν διαφορετική προσέγγιση σε διάφορα σημεία των Θέσεων της ΚΕ για το σοσιαλισμό. Γιατί είναι πολύ φυσικό πρώτα απ’ όλα. Η ίδια η ΚΕ ομολογεί ότι πρώτη φορά, σε μια διαδικασία πολλών ετών, με κόπους και όσες θεωρητικές δυνάμεις είχε και έχει και συνεπικουρούμενη, κατέληξε σε αυτό το ενδιαφέρον ντοκουμέντο. Και πάλι μπορεί να μείνουν ανοιχτά ζητήματα, όπως λέει.

Η παράκλησή μου αφορά την αναπάντεχη τροπή και «στοίχιση» στην αρθρογραφία, απ’ αφορμή το αιχμηρό σημείωμα, πράγματι, του Γ. Ρούση. Άλλο πράγμα η ιδεολογική αντιμετώπιση (και αυτό το ρόλο παίζει η Ιδεολογική Επιτροπή της ΚΕ) και άλλο ο προσωπικός χαρακτηρισμός απ’ όπου κι αν προέρχεται. Πολλώ μάλλον απαξιωτικές αναφορές. Ας μην πονάμε άλλο, όταν δεν πρέπει.

ΣΟΣΙΑΛΙΣΜΟΣ

κοινωνικοποιεί τα μέσα παραγωγής (κοινωνική παραγωγή), καταργεί κάθε μορφή ατομικής ιδιοκτησίας, την εκμετάλλευση ανθρώπου από άνθρωπο (κομμουνιστικές σχέσεις παραγωγής), ελευθερία δραστηριότητας του ανθρώπου και όχι καταναγκαστική εργασία, σχεδιασμένη κεντρικά η παραγωγή (χρήσιμων αξιών), προσανατολισμένη στην ικανοποίηση των όλο και αυξανόμενων, ποσοτικά και ποιοτικά, αναγκών της κοινωνίας, με κράτος πορευόμενο προς «χαλάρωση» μέχρι την απονέκρωση τελικά, με ανώτερο επίπεδο δημοκρατίας (συμμετοχή – έλεγχος των εργατών), μείωση δραστική της διαφοράς χωριού – πόλης, πνευματικής – χειρωνακτικής εργασίας και μείωση επομένως των διαφοροποιήσεων στην κατανομή.

— Δηλαδή, ο σοσιαλισμός είναι ανώτερο στάδιο κοινωνίας ασφαλώς, σε επίπεδο παραγωγής – κατανομής – δημοκρατίας – συνείδησης. Νέα κοινωνία – νέος άνθρωπος, απαλλαγμένος από τα του εποικοδομήματος του καπιταλισμού.

— Για να οικοδομήσει και να φτάσει μέχρις εκεί (που πάλι δεν είναι το τελικό στάδιο του κομμουνισμού) η σχεδιασμένη πολιτική της δικτατορίας του προλεταριάτου, έχει δρόμο. Αυτός ο δρόμος δεν ΠΡΕΠΕΙ να είναι μακρύς. Όσο μακραίνει τόσο μεγαλώνει ο κίνδυνος παλινόρθωσης ή ταλαιπωρίας της επανάστασης. Σωστό είναι, ότι είναι ανάλογος με την κληρονομιά και τη δύναμη του ιμπεριαλισμού. Δηλαδή, αν ηττηθεί ο ιμπεριαλισμός παγκόσμια, τότε και χώρες καθυστερημένες δε θα χρειαστεί να ολοκληρώσουν ή να αναπτύξουν αισθητά τις καπιταλιστικές σχέσεις για να οικοδομήσουν το σοσιαλισμό.

— Την επομένη λοιπόν της νίκης της επανάστασης δεν έχουμε σοσιαλισμό, θεμελιώνει… Η παρουσία του παλαιού είναι έντονη σε όλα τα επίπεδα. Γι’ αυτό, αυτή η περίοδος έχει έντονο ανταγωνισμό και απαιτεί γνώση – καθοδήγηση σε συνάρτηση με τον αντικειμενικό παράγοντα. Μέσα από αυτή τη σκληρή διαπάλη για τη λύση των αντιθέσεων διαφορετικού χαρακτήρα ποσοτικά και ποιοτικά πλέον, προχωράει η θεμελίωση. Πιθανόν με στρεβλώσεις και αναγκαστικές απεκκρίσεις.

Για την ΕΣΣΔ οι Θέσεις λένε ότι ενώ καταργήθηκε η ατομική ιδιοκτησία στα μέσα παραγωγής και καταβλήθηκε τεράστια προσπάθεια για συνεταιριστικοποίηση της αγροτικής παραγωγής, στην κατεύθυνση μείωσης του εμπορευματικού της χαρακτήρα, με κοινωνικοποιημένη τη βιομηχανική παραγωγή, ακολουθήθηκε οπορτουνιστική πολιτική στην οικονομία, που οδήγησε στη νίκη της αντεπανάστασης. Τούτο κυρίως επικεντρώνεται μετά το ’56. Δε χωράει συζήτηση ότι το 20ό Συνέδριο έβαλε τις βάσεις για να πιάσει το καράβι ξέρα. Ωστόσο, δεν αρκεί αυτό το ανάθεμα. Το 20ό θεμελιώθηκε σε υπάρχον, πρόσφορο έδαφος υποκειμενικών και αντικειμενικών παραγόντων. Δε νικάει έτσι εύκολα ο οπορτουνισμός και σε μια νύχτα βγάζει εγκληματία τον ηγέτη του ΚΚΣΕ. Μέχρι τότε το κόμμα θεμελίωσε αρκετά καλά αλλά και εδραίωσε πολλές στρεβλώσεις, ικανές για οπορτουνιστική στροφή.

— Εξ ανάγκης, λόγω έλλειψης στελεχών στην παραγωγή, εδραιώθηκε η μονιμότητά τους, η αρκετά μεγαλύτερη αμοιβή τους, η μη ανακλητότητά τους, άρα ο μη έλεγχος, μη συμμετοχή, μη εργατική δημοκρατία = γραφειοκρατία (απομάκρυνση του λαού). Όταν κλήθηκε και ο Αϊζενστάιν στη μάχη για την κολεκτιβοποίηση και έκανε το θαυμάσιο έργο «Η ΓΕΝΙΚΗ ΓΡΑΜΜΗ», ήδη καυτηρίαζε τη γραφειοκρατία. Η αντιπολίτευση της περιόδου της επανάστασης μεταφέρθηκε και στο πρακτικό επίπεδο. Αντιμετωπίστηκε, με φόντο τον πόλεμο, με σκληρά μέτρα. Όμως οι αντιπρόσωποι, τα μέλη της ΚΕ που εξοντώθηκαν (προπολεμικοί κομμουνιστές) και όποιες άλλες παραβιάσεις δε συνιστούν σοσιαλιστική οικοδόμηση.

Είναι αδυναμία, όχι δύναμη και πρέπει να τις καυτηριάζουμε, να παίρνουμε αποστάσεις. Δεν μπαίνει κανένας στο στρατόπεδο του οπορτουνισμού επειδή υπερασπίζεται τη σοσιαλιστική δημοκρατία. Παρότι η νίκη ενάντια στο φασισμό είναι μεγάλη, φαίνεται πως ο δρόμος του μεταβατικού σταδίου στην ΕΣΣΔ ήταν επίσης μακρύς. Δεν ήταν ποτέ αναπτυγμένος σοσιαλισμός. Και αυτό έχει την αξία του. Γιατί παρόλο που δεν ήταν τέτοιος, προσέφερε πολλά στο λαό και σε όλη την ανθρωπότητα. Δεν μπόρεσε να ορθοποδήσει γιατί το μικρό ποσοτικά αλλά ισχυρό στρώμα που διαμορφώθηκε από τα προνομιούχα κρατικά και κομματικά στελέχη, που τελικά πήρε ταξική μορφή (από τη θέση στην παραγωγή και τη διανομή), δεν ήταν δυνατό να ενδιαφερθεί για τη σοσιαλιστική διεύρυνση, αλλά για τη δική της διευρυμένη πολιτική έκφραση, που πέτυχε τελικά αφού φυσικά όλος ο «οργανισμός είχε αρρωστήσει» και οι «υγιείς», ακόμα, δεν πίστευαν πλέον στην προωθητική δύναμη του συστήματος και υιοθετούσαν μέτρα παλινόρθωσης του καπιταλισμού στο όνομα του σοσιαλισμού. Λήθαργος και όταν θεμελιωνόταν η ατομική ιδιοκτησία! Έτσι εξηγείται το γεγονός ότι δεν αντέδρασε κανένας! Και αυτοί που μάθανε μαρξισμό στα σχολεία τόσα χρόνια; Τίποτα; Αυτό δείχνει ότι η αφασία κρατούσε χρόνια πολλά. Και είναι το αποτέλεσμα: του «Λαού στη γωνία». Η υπόθεση ήταν υπόθεση ολίγων. Το κόμμα μας επίσης δεν πήρε είδηση τι γινόταν, αφού μεταπολεμικά ποτέ σχεδόν δε διαμόρφωσε επαναστατικό πρόγραμμα – στρατηγική και ταχτική προσεγγίζοντας πότε το «κέντρο» και πότε το «ΠΑΣΟΚ» στερούμενο τη δική του φυσιογνωμία. (Φτάσαμε να δίνουμε εξηγήσεις γιατί δεν αγοράζαμε το κατάπτυστο βιβλίο του Γκορμπατσόφ). Γι’ αυτό είπα σύντροφοι στην αρχή «με προσοχή», όχι χαρακτηρισμούς. Δε χρειαζόμαστε πιστοποιητικά και δεν περισσεύει κανένας, χωρίς φυσικά σκόντο στις αρχές μας.

— Έχουμε χρέος να υπερασπιστούμε την Οχτωβριανή Επανάσταση. Όμως έχουμε επίσης χρέος να μην ταυτιστούμε με τον «υπαρκτό». Γιατί όλοι πλέον γνωρίζουμε ότι άλλο ήθελαν να οικοδομήσουν οι επαναστάτες και άλλο βγήκε. Άλλωστε εκ του αποτελέσματος κρίνεται το ορθό. Η ΚΕ και τα συνέδρια του κόμματος με τη συνδρομή κάθε επαναστάτη διανοούμενου, άλλων κομμάτων κλπ. ας έχουν μπροστά τους πάντα την πρόταση για τον 21ο αιώνα.

*Αξίζει η εξέταση της παρόμοιας πορείας και στις άλλες χώρες της Ανατολικής Ευρώπης, της Κίνας, Βιετνάμ κλπ. Πώς γίνεται και τα ΚΚ εξουσίας μετατρέπονται σε φορείς της αντεπανάστασης; (Να εξεταστεί η σχέση κόμματος – κράτους – συνδικάτων – πρόσβαση στην κατανομή – χρήμα κλπ.).

Λάζος Θανάσης

“Πώς να καταστείλετε ένα νεολαιίστικο κίνημα…”

Normal 0 false false false MicrosoftInternetExplorer4 /* Style Definitions */ table.MsoNormalTable {mso-style-name:”Table Normal”; mso-tstyle-rowband-size:0; mso-tstyle-colband-size:0; mso-style-noshow:yes; mso-style-parent:””; mso-padding-alt:0cm 5.4pt 0cm 5.4pt; mso-para-margin:0cm; mso-para-margin-bottom:.0001pt; mso-pagination:widow-orphan; font-size:10.0pt; font-family:”Times New Roman”; mso-ansi-language:#0400; mso-fareast-language:#0400; mso-bidi-language:#0400;} ΦΡΑΝΤΣΕΣΚΟ ΚΟΣΙΓΚΑ : ΠΩΣ ΝΑ ΚΑΤΑΣΤΕΙΛΕΤΕ ΕΝΑ ΝΕΟΛΑΙΙΣΤΙΚΟ ΚΙΝΗΜΑ
Ο «ΣΟΦΟΣ» ΑΝΤΙΔΡΑΣΤΙΚΟΣ ΠΟΥ ΕΝΕΠΝΕΥΣΕ ΤΗΝ ΚΥΒΕΡΝΗΣΗ ΤΗΣ Ν.Δ

Ο Φραντσέσκο Κοσίγκα είναι ένας παλιός αντιδραστικός Ιταλός πολιτικός. Διετέλεσε υπουργός σε κυβερνήσεις της Χριστιανοδημοκρατίας και Πρόεδρος της Ιταλίας από το 1985 ως το 1992. Σήμερα είναι ισόβιος γερουσιαστής. Η παρακάτω συνέντευξη που παραχώρησε πριν από τρεις μήνες είναι εξαιρετικά επίκαιρη για όσα ζούμε τις τελευταίες εβδομάδες στην Ελλάδα. Στη συνέντευξη αυτή μιλάει στην πραγματικότητα το αντιδραστικό πνεύμα της απανταχού άρχουσας τάξης που βλέπει το κίνημα της νεολαίας σαν μια εν δυνάμει απειλή για την εξουσία της.

Συνέντευξη του Φραντσέσκο Κοσίγκα στον Αντρέα Κανίνι για το “Quotidiano nazionale” 23/10/2008

Αντρέα Κανίνι: Πρόεδρε Κοσίγκα, νομίζετε ότι ο Μπερλουσκόνι το παρατράβηξε με την απειλή χρήσης δύναμης των μονάδων Δημόσιας Τάξης εναντίον των φοιτητών;

 

Φραντζέσκο Κοσίγκα: Εξαρτάται: αν πιστεύει ότι είναι ο Πρωθυπουργός ενός δυνατού Κράτους, τότε όχι, είχε δίκιο. Αλλά καθώς η Ιταλία είναι ένα Κράτος αδύναμο, καθώς η αντιπολίτευση δεν είναι πλέον μονολιθική όπως ήταν κάποτε το Ιταλικό ΚΚ, αλλά το ψόφιο Δημοκρατικό Κόμμα, φοβάμαι ότι τα λόγια του δεν θα συνοδευθούν από πράξεις και ότι Μπερλουσκόνι απλώς θα καταλήξει με αυγά στα μούτρα.

 

Αντρέα Κανίνι: Τι θα έπρεπε να γίνει τώρα;

 

Φραντζέσκο Κοσίγκα: Εδώ που φτάσαμε, ο Μαρόνι θα έπρεπε να κάνει ό,τι εγώ όταν ήμουν υπουργός Εσωτερικών.

 

Αντρέα Κανίνι: Τι δηλαδή;

 

Φραντσέσκο Κοσίγκα: Καταρχήν, ν’ αφήσει ήσυχους τους μαθητές του Γυμνάσιου… φαντάζεστε τι θα συμβεί αν ένα δεκάχρονο παιδί σκοτωθεί ή τραυματιστεί σοβαρά…

 

Αντρέα Κανίνι: Ενώ οι φοιτητές;

 

Φραντσέσκο Κοσίγκα: Αφήστε τους να κάνουν ό,τι θέλουν. Αποσύρετε την αστυνομία από τους δρόμους και τα πανεπιστήμια, διαβρώστε το κίνημα βάζοντας προβοκάτορες έτοιμους για τα πάντα και αφήστε τους διαδηλωτές για καμιά βδομάδα να σπάνε καταστήματα, να καίνε αυτοκίνητα και να δημιουργούν χαμό στους δρόμους.

 

Αντρέα Κανίνι: Και μετά;

 

Φραντσέσκο Κοσίγκα: Τότε, με την κοινή γνώμη στο πλευρό σας, ο ήχος των σειρήνων των ασθενοφόρων θα πνίξει τις σειρήνες της αστυνομίας και των καραμπινιέρων.

Αντρέα Κανίνι:
Με ποια έννοια;

 

Φραντσέσκο Κοσίγκα: Με την έννοια ότι οι δυνάμεις του νόμου και της τάξης δεν θα δείξουν οίκτο και θα τους στείλουν όλους στο νοσοκομείο. Μην τους συλλάβετε – οι δικαστές θα τους απελευθερώσουν αμέσως σε κάθε περίπτωση… βαράτε τους αλύπητα και ξυλοφορτώστε και τους δασκάλους τους που τους ξεσηκώνουν μαζί.

 

Αντρέα Κανίνι: Και τους δασκάλους;

 

Φραντσέσκο Κοσίγκα: Πάνω απ’ όλα τους δασκάλους. Όχι τους γηραιότερους βέβαια, τα νέα κορίτσια όμως ναι, και αυτά. Έχετε ιδέα της σοβαρότητας αυτού που συμβαίνει; Υπάρχουν δάσκαλοι που προσηλυτίζουν τα παιδιά και τα ενθαρρύνουν να διαδηλώνουν – αυτό είναι εγκληματική συμπεριφορά!

 

Αντρέα Κανίνι: Αλλά συνειδητοποιείτε τι θα πουν στην Ευρώπη αν γίνει κάτι σαν αυτό που προτείνετε; “Ο φασισμός επιστρέφει στην Ιταλία”, θα πουν.

 

Φραντσέσκο Κοσίγκα: Τρίχες, αυτός είναι ο δημοκρατικός δρόμος – να σβηστεί η φλόγα πριν απλωθεί η πυρκαγιά.

 

Αντρέα Κανίνι: Ποια πυρκαγιά;

 

Φραντσέσκο Κοσίγκα: Δεν υπερβάλλω όταν λέω ότι πραγματικά πιστεύω ότι η τρομοκρατία θα επιστρέψει να αιματοκυλίσει τους δρόμους της χώρας. Και δεν θέλω ο κόσμος να ξεχνά ότι οι Ερυθρές Ταξιαρχίες δε γεννήθηκαν στα εργοστάσια, αλλά στα πανεπιστήμια. Και ότι τα συνθήματα που χρησιμοποιούσαν, είχαν χρησιμοποιηθεί προηγουμένως από το φοιτητικό κίνημα και τα συνδικάτα της αριστεράς.

 

Αντρέα Κανίνι: Οπότε πιστεύετε ότι η ιστορία είναι δυνατόν να επαναληφθεί;

 

Φραντσέσκο Κοσίγκα: Δεν είναι απλώς δυνατόν. Είναι πιθανόν. Γι αυτό λέω: ας μην ξεχνάμε ότι οι Ε.Τ. γεννήθηκαν γιατί η φλόγα δεν έσβησε στην ώρα της.

 

Αντρέα Κανίνι: Ο ηγέτης του Δημοκρατικού Κόμματος Βελτρόνι είναι με τους διαδηλωτές.

 

Φραντσέσκο Κοσίγκα: Κοιτάξτε, ειλικρινά δε βλέπω τον Βελτρόνι να βγαίνει στους δρόμους και να ρισκάρει να σπάσει το κεφάλι του. Είναι πιθανότερο να τον δείτε σε κανένα ιδιωτικό κλαμπ στο Σικάγο να χειροκροτεί τον Ομπάμα.

 

Αντρέα Κανίνι: Βέβαια, δε θα πάρει τους δρόμους με κανένα ραβδί στα χέρια, αλλά πολιτικά…

 

Φραντσέσκο Κοσίγκα: Πολιτικά, κάνει το ίδιο λάθος που έκανε το Ιταλικό ΚΚ όταν είχαν αρχίσει οι φασαρίες: υποστήριξε το κίνημα, αυταπατώμενος ότι θα μπορέσει να το ελέγξει, αλλά όταν έγινε κι ο ίδιος στόχος, όπως αναμενόταν να συμβεί, μετάνιωσε. Η λεγόμενη σκληρή γραμμή που υιοθέτησε ο Αντρεότι, ο Ζατσιανίνι κι εγώ είχε προταθεί από τον Μπερλίγκουερ… Αλλά σήμερα έχουμε το ΔΚ, ένα εκτόπλασμα που καθοδηγείται από άλλο εκτόπλασμα. Κι αυτός είναι ένας άλλος λόγος για τον οποίον ο Μπερλουσκόνι θα έπρεπε να είναι πιο προσεκτικός.

Να συνεχίσουμε τον αγώνα με ενότητα!

Normal 0 false false false MicrosoftInternetExplorer4 /* Style Definitions */ table.MsoNormalTable {mso-style-name:”Table Normal”; mso-tstyle-rowband-size:0; mso-tstyle-colband-size:0; mso-style-noshow:yes; mso-style-parent:””; mso-padding-alt:0cm 5.4pt 0cm 5.4pt; mso-para-margin:0cm; mso-para-margin-bottom:.0001pt; mso-pagination:widow-orphan; font-size:10.0pt; font-family:”Times New Roman”; mso-ansi-language:#0400; mso-fareast-language:#0400; mso-bidi-language:#0400;} ΝΑ ΣΥΝΕΧΙΣΟΥΜΕ ΤΟΝ ΑΓΩΝΑ ΜΕ

ΕΝΟΤΗΤΑ – ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΚΟ ΣΥΝΤΟΝΙΣΜΟ – ΠΕΡΙΦΡΟΥΡΗΣΗ

ΚΑΙ ΣΥΝΔΕΣΗ ΜΕ ΤΟ ΕΡΓΑΤΙΚΟ ΚΙΝΗΜΑ

Οι ευχές για το νέος έτος δεν ήταν τόσο αισιόδοξες όσο πέρσι κι αυτό γιατί ολόκληρος ο κόσμος είναι μουδιασμένος μπροστά στην μεγαλύτερη οικονομική κρίση του καπιταλισμού από το 1929, μια κρίση που απειλεί να ρίξει στην απόλυτη εξαθλίωση εκατομμύρια ανθρώπους. Οι οικονομολόγοι είναι αναγκασμένοι να αναθεωρούν διαρκώς τις προβλέψεις τους προς το χειρότερο, καθώς η κρίση φαίνεται να είναι ένα πηγάδι χωρίς πάτο. Η αστική τάξη και οι κυβερνήσεις της ανά τον κόσμο δείχνουν να μην έχουν κάποιο σχέδιο για να βγουν από αυτή την κατάσταση. Το μόνο που τους ενδιαφέρει πλέον είναι να διατηρήσουν πάση θυσία την κερδοφορία των μεγάλων επιχειρήσεων και των τραπεζών. Για να το πετύχουν όμως κάτι τέτοιο, είναι αναγκασμένοι να περάσουν σε μία σκληρή επίθεση στις κατακτήσεις των εργαζόμενων. Το 65ωρο, τα ελαστικά ωράρια, οι επιθέσεις σε δημόσια υγεία και παιδεία είναι όλα στοιχεία αυτού του αντιδραστικού «παζλ».

 

Την στιγμή που η κυβέρνηση προσπαθεί με έναν έκτακτο ανασχηματισμό να σώσει ότι μπορεί από τη δημόσια εικόνα της, προβαίνει σε ένα όργιο κρατικής τρομοκρατίας. Η πολιτική της σκληρής λιτότητας που χρειάζονται οι αστοί σήμερα είναι ασυμβίβαστη με την ύπαρξη ενός μαζικού κινήματος των εργαζομένων και της νεολαίας. Πρώτο τους καθήκον λοιπόν είναι να τρομοκρατήσουν τους εργαζόμενους και τη νεολαία, ώστε να μην παλέψουν οργανωμένα ενάντια σε αυτές τις πολιτικές. Η δολοφονική απόπειρα ενάντια σε συνδικαλιστή μαθητή στο Περιστέρι, το όργιο προβοκάτσιας μέσα στο κίνημα της νεολαίας και η δράση «αγανακτισμένων πολιτών» είναι δείγματα αυτής της προσπάθειας.

 

Επιπρόσθετα, με αφορμή την επίθεση ενάντια στον αστυνομικό των ΜΑΤ, έχει ξεσπάσει μία πρωτοφανής τρομοϋστερία στα ΜΜΕ, τα οποία προσπαθούν να δημιουργήσουν την εικόνα μιας χώρας που σπαράσσεται από μια «επιδημία παράλογης βίας». Οι επιθέσεις σε μεμονωμένους αστυνομικούς και άλλες τέτοιου είδους ενέργειες ατομικής τρομοκρατίας είναι εντελώς αδιέξοδες. Αποτελούν μια καλή αφορμή για την κυβέρνηση να εντείνει την κρατική καταστολή ενάντια στους αγώνες που έρχονται. Πάντοτε η ατομική τρομοκρατία αντί να καταστρέφει την κρατική καταστολή την ενισχύει. Η βία της ατομικής τρομοκρατίας προκαλείται από την βία της άρχουσας τάξης που καταστέλλει τους αγώνες των εργατών, που εξωθεί στην ανεργία, στην φτώχεια, στην πείνα και στο θάνατο εκατομμύρια ανθρώπους. Γι’ αυτό το φοιτητικό και μαθητικό κίνημα, διαχωρίζοντας πλήρως τη θέση τους από τις ζημιογόνες μεθόδους της ατομικής τρομοκρατίας, πρέπει να στρέφουν το βέλη τους ενάντια στην αιτία της αρρώστιας κι όχι στο σύμπτωμα και πάνω από όλα να καταγγέλλουν την άρχουσα βία, τη βία του κράτους και της άρχουσας τάξης.

 

Όσο εντείνεται η κρατική τρομοκρατία ενάντια στο κίνημα της νεολαίας, τόσο πιο επιτακτική θα γίνεται η ανάγκη για την περιφρούρηση και την καλύτερη οργάνωση του αγώνα μας. Είναι ανάγκη να δημιουργήσουμε το αίσθημα της ασφάλειας – όσο αυτό είναι δυνατό – σε όσους θέλουν να κατέβουν στο δρόμο, με καλά περιφρουρημένα μπλοκ και πορείες. Πρέπει από πριν να είμαστε έτοιμοι να αντιμετωπίσουμε την αστυνομία και τους προβοκάτορες που μπαίνουν στις πορείες μας. Είναι επίσης αναγκαίο να περιφρουρήσουμε το πολιτικό περιεχόμενο των διαδηλώσεων μας ενάντια σε όσα χουλιγκάνικα στοιχεία θέλουν απλά να «τα σπάσουν». Αυτό σημαίνει πρακτικά ότι πρέπει να διαχωρίζουμε τις γραμμές μας και τις πορείες  μας από όσους έχουν από πριν αυτό το σκοπό. Απαραίτητη βέβαια προϋπόθεση για μια αποτελεσματική περιφρούρηση είναι ένας κεντρικός συντονισμός, καθώς και η  ουσιαστική σύνδεση με το εργατικό κίνημα.

Να περάσουμε σε νέο γύρο Γ.Σ. προτείνοντας κλιμάκωση με καταλήψεις -πανεκπαιδευτικά συλλαλητήρια- απεύθυνση στο εργατικό κίνημα

Να παλέψουμε για:

–  Ενότητα στη δράση-κοινά πλαίσια των αριστερών δυνάμεων στις ΓΣ- τέρμα στις ξεχωριστές συγκεντρώσεις-κοινές περιφρουρήσεις.

–  Ενιαίο κεντρικό συντονισμό- για ένα δημοκρατικό συντονιστικό με εκλεγμένους και ανακλητούς αντιπροσώπους.

 – Μέτωπο φοιτητών – εργατών – μαθητών-με κοινό συντονισμό

–  Σοβαρή περιφρούρηση του αγώνα μας. Για το σκοπό αυτό να κάνουμε έκκληση στα συνδικάτα να μας βοηθήσουν.

-Την άμεση κλιμάκωση του αγώνα με μια νέα, 48ωρη γενική απεργία από ΓΣΕΕ και ΑΔΕΔΥ

-Να φύγει αυτή η κυβέρνηση που ταυτίζεται με τον αστυνομικό τρόμο, τα σκάνδαλα και την πιστή υπηρέτηση του κεφαλαίου. Οι ηγεσίες των εργατικών κομμάτων να αναλάβουν τις πολιτικές τους ευθύνες. Να δημιουργήσουν ενιαίο μέτωπο αγώνα ενάντια στην κυβέρνηση της Ν.Δ. Να δώσουν λύση εξουσίας που α) στηριγμένη στις οργανώσεις της εργατικής τάξης θα συντρίψει το διεφθαρμένο και αυταρχικό αστικό κράτος , β) θα αφαιρέσει τις μεγάλες επιχειρήσεις από τα χέρια μιας μικρής ομάδας παρασίτων προβαίνοντας στην κοινωνικοποίησή τους και στον ορθολογικό τους σχεδιασμό με βάση τις ανάγκες της κοινωνίας κάτω από τον δημοκρατικό έλεγχο και διοίκηση των εργαζόμενων.

foithtes.jpg

Για το σοσιαλισμό – Προσυνεδριακός ΚΚΕ

Στο σοσιαλισμό η εργατική τάξη συμμετέχει στην εξουσία ή την ασκεί;  

 
Μελετώντας τις θέσεις της ΚΕ για τον σοσιαλισμό, ανακάλεσα στη μνήμη μου δύο περιστατικά της ευρύτερης πολιτικής ζωής.

Περιστατικό 1ο: Το 1981, λίγες μέρες πριν αναλάβει τη διακυβέρνηση της χώρας το ΠΑΣΟΚ, βρέθηκα κάτω από ένα αεροπανό που έγραφε: «Ο λαός θέλει, το ΠΑΣΟΚ μπορεί». Επεξεργαζόμενος το παραπάνω σύνθημα, συνειδητοποίησα ότι ήταν διατυπωμένο αντίστροφα. Ακόμα και ένα κόμμα της κλασικής σοσιαλδημοκρατίας στο σύνθημά του θα έγραφε: «Το ΠΑΣΟΚ θέλει, ο λαός μπορεί». Διαπιστώνοντας ότι η διατύπωση που είχε το σύνθημα δεν ήταν τυχαία, αλλά διαπερνούσε τη λογική του ΠΑΣΟΚ, ήμουν βέβαιος για την πορεία που θα ακολουθούσε.

Περιστατικό 2ο: Στις αρχές της δεκαετίας του ’80 σε μια θεατρική σκηνή είχε ανέβει μια παράσταση με τίτλο «Μπλε άλογα σε κόκκινο χορτάρι», η οποία αναφερόταν στα πρώτα χρόνια μετά την Οχτωβριανή Επανάσταση. Σε μία από τις σκηνές του έργου, συζητώντας ο Λένιν με μια συντρόφισσα, της θέτει το ερώτημα: Στη φράση «σοβιετική εξουσία» ποιο είναι το ουσιαστικό και ποιο είναι το επίθετο; Η συντρόφισσα απάντησε ότι το ουσιαστικό είναι η λέξη εξουσία και το επίθετο η λέξη σοβιετική. Ο Λένιν της επισήμανε ότι αυτό είναι σωστό γραμματικώς μόνο. Πολιτικά η σχέση είναι αντίστροφη. Το ουσιαστικό είναι η λέξη σοβιετική και το επίθετο η λέξη εξουσία.

Όπως σωστά αναφέρεται στη θέση 38, «η επαναστατική εργατική εξουσία θα στηριχτεί στους θεσμούς που θα γεννήσει η επαναστατική πάλη της εργατικής τάξης και των συμμάχων της. Οι αστικοί κοινοβουλευτικοί θεσμοί θα αντικατασταθούν από τους νέους θεσμούς της εργατικής τάξης». Είναι γνωστό ότι τα σοβιέτ ήταν οι θεσμοί που γεννήθηκαν μέσα από την επαναστατική πάλη στη Ρωσία και αντικατέστησαν τους αστικούς κοινοβουλευτικούς θεσμούς.

Είναι κοινότοπο να αναφέρω ότι στην αστική Δημοκρατία, αποκτώντας ένα κόμμα την κοινοβουλευτική πλειοψηφία, δε διαχειρίζεται την εξουσία, αλλά τη διοίκηση. Η αστική τάξη δε συμμετέχει στην εξουσία, δεν τη μοιράζεται με το κυβερνών κόμμα. Η αστική τάξη έχει την εξουσία την οποία δε μοιράζεται με κανένα.

Η εξουσία της δεν τίθεται υπό αμφισβήτηση από τη μία ή την άλλη επιλογή των πολιτικών εκπροσώπων της.

Επομένως, είναι απλό πόρισμα της μαρξιστικής θεωρίας ότι ένα κόμμα που έχει την αντίληψη «ο λαός θέλει το κόμμα μπορεί», ακόμη και αν έχει καλές προθέσεις είναι καταδικασμένο να αποτύχει.

Η κοινοβουλευτική αστική δημοκρατία, θεσμοθετημένη από την αστική τάξη, είναι δομημένη έτσι ώστε να εξασφαλίζει την κυριαρχία της. Ο Λένιν ήξερε ότι η ανατροπή της αστικής τάξης δεν μπορούσε παρά να γίνει από νέους πολιτικούς θεσμούς, από θεσμούς δηλαδή που θα γεννούσε η ίδια η επαναστατική διαδικασία.

Έτσι, όταν η ίδια η ζωή γέννησε τα σοβιέτ, οι κομμουνιστές μπήκαν μπροστά, οι μάζες αναγνώρισαν τον ηγετικό τους ρόλο και τους έβαλαν επικεφαλής.

Θεωρώ ότι διατυπώνοντας ο Λένιν το σύνθημα «όλη η εξουσία στα σοβιέτ» δεν εννοούσε «όλη η εξουσία στο κόμμα».

Μελετώντας τις θέσεις, μου γεννήθηκε το εξής σημαντικό, κατά τη γνώμη μου, ερώτημα, το οποίο οι θέσεις δεν το απαντούν: Πώς είναι δυνατόν η οικοδόμηση της σοσιαλιστικής κοινωνίας να επηρεάζεται σε τέτοιο βαθμό από τις αποφάσεις του κομμουνιστικού κόμματος; Σε κομματικό επίπεδο το ερώτημα είναι: Πώς είναι δυνατόν η λειτουργία του κόμματος να επηρεάζεται ολοκληρωτικά από την επικράτηση στα κομματικά όργανα της μίας ή της άλλης αντίληψης;

Η θέση, η οποία έχει εμφανιστεί πολλές φορές στον κομματικό Τύπο, ότι η επικράτηση της ομάδας Μπουχάριν ή Τρότσκι στην ηγεσία του ΚΚΣΕ θα είχε καταστροφικά αποτελέσματα για τη σοσιαλιστική οικοδόμηση, αποκαλύπτει ένα σημαντικό πρόβλημα που υπήρχε τόσο στη λειτουργία του κομμουνιστικού κόμματος όσο και της κομμουνιστικής κοινωνίας. Πρόβλημα στη λειτουργία του κόμματος, διότι υποδηλώνει ότι η κομματική ηγεσία μπορεί να επιβληθεί στην κομματική βάση. Πρόβλημα, επίσης, στη λειτουργία της δικτατορίας του προλεταριάτου: Τα κόμματα είναι ομάδες ατόμων που τα χαρακτηρίζει η κοινή ιδεολογία (εποικοδόμημα). Οι τάξεις είναι ομάδες ατόμων που τους χαρακτηρίζει η κοινή θέση στην παραγωγή (υλική βάση). Επομένως, δεν είναι δυνατόν ένα κόμμα να μπορεί να επιβληθεί σε μία τάξη, η οποία μάλιστα έχει την εξουσία.

Θεωρώ ότι ένα από τα βασικά λάθη του ΚΚΣΕ ήταν η θεσμοθέτηση και νομική κατοχύρωση του καθοδηγητικού ρόλου του κομμουνιστικού κόμματος. Λίγο ως πολύ το σύνθημα ήταν: «Ο λαός θέλει το ΚΚΣΕ μπορεί». Τολμώ να διατυπώσω την εξής ακραία θέση: «Η εβδομηντάχρονη πορεία οικοδόμησης του σοσιαλισμού με τα θετικά και τα αρνητικά της ήταν αποτέλεσμα επιλογών του κομμουνιστικού κόμματος και όχι της εργατικής τάξης».

Συνδέοντας τα παραπάνω με το χρέος του ΚΚΕ να τεθεί επικεφαλής της σοσιαλιστικής οικοδόμησης στην Ελλάδα, θεωρώ ότι η άποψη που διατυπώνεται στην αρχή της θέσης 21 «Η εργατική τάξη συγκροτείται ως ηγετική δύναμη της νέας εξουσίας, πάνω από όλα με το κόμμα της» εγκυμονεί κινδύνους. Η εργατική τάξη συγκροτείται ως ηγετική δύναμη της νέας κοινωνίας με θεσμούς που θα δημιουργήσει η ίδια με την καθοδήγηση του κόμματός της. Η εργατική τάξη στη σοσιαλιστική κοινωνία δε συμμετέχει στην εξουσία ούτε ασκεί εργατικό έλεγχο. Η εργατική τάξη στη σοσιαλιστική κοινωνία έχει την εξουσία. Το κομμουνιστικό κόμμα καθοδηγεί την εργατική τάξη στην άσκηση της εξουσίας.

Γνωρίζω πως η παραπάνω άποψη προβάλλει σχεδόν αιρετική. Αδυνατώντας να προβάλλω μια μορφοποιημένη θέση, για την υλοποίηση της παραπάνω άποψης, τολμώ τον εξής συλλογισμό:

Ο επιστήμονας Μαρξ, παρά το γεγονός ότι έχει την εικόνα μιας εργατικής τάξης ιδεολογικά και μορφωτικά υποβαθμισμένης, δεν κάνει το λάθος να τη θεωρήσει συμμετέχουσα στην εξουσία, δεν αναφέρεται σε εργατικό έλεγχο. Καταλήγει στο μεγαλοφυές συμπέρασμα ότι η κατάκτηση της εξουσίας από την εργατική τάξη (και όχι από το κομμουνιστικό κόμμα) θα λύσει τη βασική αντίθεση της κοινωνίας, λύνοντας έτσι όλες τις δευτερεύουσες αντιθέσεις και απελευθερώνοντας ολόκληρη την κοινωνία.

Μετά τιμής

Ε. Κορφιάτης
Δρ. Φυσικής Καθηγητής Μ.Ε.