Μέχρι πρόσφατα, η Παραγουάη παρουσιαζόταν ως πρότυπο οικονομικής επιτυχίας από ακροδεξιούς λαϊκιστές, όπως ο Τραμπ και ο Μιλέι. Ωστόσο, η εικόνα αυτού του «οικονομικού θαύματος» κατέρρευσε στις αρχές Νοεμβρίου, μαζί με την Ueno Bank, μία από τις μεγαλύτερες τράπεζες της χώρας. Μέσα σε ελάχιστο χρόνο, σχεδόν ο μισός πληθυσμός έχασε την πρόσβαση στους τραπεζικούς του λογαριασμούς. Η εξέλιξη αυτή πυροδότησε μαζικές κινητοποιήσεις, προκαλώντας μια βαθιά πολιτική κρίση και μια εξεγερσιακή κατάσταση στη χώρα.
Σε μια προσπάθεια εκτόνωσης της λαϊκής οργής, ο πρόεδρος Σαντιάγο Πένια απομακρύνθηκε από το αξίωμά του στις 6 Νοεμβρίου, έπειτα από διαδικασία καθαίρεσης, και τέθηκε υπό κράτηση. Τον διαδέχθηκε ο αντιπρόεδρος Πέδρο Αλιάνια. Ωστόσο, η οργή δεν καταλάγιασε. Οι διαδηλωτές απαιτούν την επιστροφή των χρημάτων τους και την απομάκρυνση και του νέου προέδρου.
Πίσω από την εικόνα του «οικονομικού θαύματος» της Παραγουάης κρύβεται ένα σαθρό σύστημα, που χαρακτηρίζεται από τεράστιες κοινωνικές ανισότητες. Είναι χαρακτηριστικό ότι μόλις το 1,6% των ιδιοκτητών γης κατέχει το 77% των καλλιεργήσιμων εκτάσεων. Μια παρασιτική ολιγαρχία συγκεντρώνει αμύθητο πλούτο, την ώρα που μεγάλο μέρος της εργαζόμενης πλειοψηφίας δυσκολεύεται να καλύψει ακόμη και τις στοιχειώδεις ανάγκες του. Πολλοί καταφεύγουν στον δανεισμό ακόμη και για να ανταποκριθούν στα καθημερινά τους έξοδα.
Η περίπτωση της Ueno αποκαλύπτει τον παρασιτισμό και τη διαφθορά που χαρακτηρίζουν το καπιταλιστικό σύστημα της Παραγουάης, καθώς και τα σαθρά θεμέλια της πολυδιαφημισμένης «ανάπτυξης». Η τράπεζα αναπτύχθηκε ραγδαία μέσω μιας επιθετικής πιστωτικής επέκτασης, χορηγώντας, μεταξύ άλλων, επισφαλή δάνεια χωρίς επαρκείς εγγυήσεις. Οι έλεγχοι αποκάλυψαν σοβαρές οικονομικές παρατυπίες και δάνεια εκατομμυρίων σε εταιρείες συνδεδεμένες με τους ιδιοκτήτες της. Ο ίδιος ο Πένια υπήρξε μέτοχος του ομίλου που ήλεγχε την τράπεζα, ενώ πρώην επικεφαλής της Ueno ανέλαβε αργότερα τη διοίκηση της Κεντρικής Τράπεζας, δηλαδή του θεσμού που ήταν υπεύθυνος για την εποπτεία της.
Το μαζικό κίνημα συνεχίζεται, ενώ συνδικαλιστικές οργανώσεις συζητούν την προοπτική μιας γενικής απεργίας. Οι εκπαιδευτικοί έχουν ήδη προχωρήσει σε απεργιακές κινητοποιήσεις από τις 9 Νοέμβρη. Το εργατικό κίνημα πρέπει να βρεθεί στην πρώτη γραμμή, απαιτώντας τη δημοσιοποίηση των λογιστικών βιβλίων της Ueno και την κοινωνικοποίησή της υπό εργατικό έλεγχο, χωρίς αποζημίωση στους μεγαλομετόχους της. Το ίδιο αίτημα πρέπει να τεθεί για το σύνολο των τραπεζών της χώρας. Σε τελική ανάλυση, η κατάρρευση της Ueno αποτελεί μόνο ένα σύμπτωμα της βαθύτερης κρίσης του καπιταλιστικού συστήματος στην Παραγουάη. Το εργατικό κίνημα δεν πρέπει να περιοριστεί στην αντιμετώπιση των συμπτωμάτων, αλλά να στραφεί ενάντια στην ίδια την αιτία τους: τον καπιταλισμό.
Λαουτάρο Γκαρσία
Μετάφραση – σύνοψη από το marxist.com: Η. Κ.