Η διαρκής άνοδος των τιμών των καυσίμων γίνεται ένα ακόμα δυσβάσταχτο βάρος για τα λαϊκά νοικοκυριά. Τον Ιούνιο η μέση τιμή της αμόλυβδης βενζίνης ανήλθε στα 1,923 ευρώ/λίτρο και του diesel στα 1,611 ευρώ. Στις 6 Οκτωβρίου η αμόλυβδη έφτασε τα 2,204 ευρώ και το diesel τα 2,157 ευρώ. Δηλαδή μέσα σε τρεις μήνες η βενζίνη αυξήθηκε 14,6%, ενώ το diesel 34%.
Παράλληλα, οι τιμές του ρεύματος έχουν πάρει ήδη ανοδική τροχιά. Η μέση χονδρική τιμή τον Σεπτέμβριο αυξήθηκε 20% σε σχέση με τον Αύγουστο, φτάνοντας τα 159,98 ευρώ/MWh. Σε σχέση με τα 92,93 ευρώ/MWh του Ιουνίου, η αύξηση φτάνει στο 72%.
Τα κυβερνητικά μέτρα
Μπροστά σε αυτό το «τσουνάμι» αυξήσεων η κυβέρνηση ανακοίνωσε μέτρα «ασπιρίνες» που δεν αντιμετωπίζουν στο ελάχιστο τα αίτια της ακρίβειας. Συγκεκριμένα, ο Κ. Μητσοτάκης ανακοίνωσε αύξηση της επιδότησης του diesel από 10 στα 15 λεπτά το λίτρο, και μάλιστα μόνο για ένα δεκαπενθήμερο. Το συγκεκριμένο μέτρο έχει συνολικό κόστος μόλις 20 εκατ. ευρώ.
Για το πετρέλαιο θέρμανσης, ο Μητσοτάκης έβαλε στόχο η τιμή να μείνει κάτω από το 1,75 ευρώ/λίτρο στις 15 Οκτωβρίου, ενώ πέρυσι η διάθεση ξεκίνησε περίπου στα 1,10 ευρώ. Με άλλα λόγια η κυβέρνηση έβαλε στόχο για μια αύξηση του κόστους του πετρελαίου θέρμανσης που δεν θα ξεπεράσει το 59%. Παράλληλα, ανακοίνωσε 120 δόσεις για τα συσσωρευμένα χρέη σε λογαριασμούς, κάτι που δεν αποτελεί ουσιαστική ανακούφιση στα όλο και περισσότερο υπερχρεωμένα νοικοκυριά.
Την ίδια στιγμή που ανακοινώνει αυτά τα μέτρα – κοροϊδία, η κυβέρνηση αρνείται να μειώσει τους υπέρογκους φόρους στα καύσιμα. Ο ΕΦΚ (Ειδικός Φόρος Κατανάλωσης) ανέρχεται σε 0,70 ευρώ/λίτρο στη βενζίνη και σε 0,41 στο diesel, ενώ ο ΦΠΑ είναι 24%. Οι φόροι, και οι λοιπές επιβαρύνσεις στα καύσιμα φτάνουν τα 1,144 ευρώ ανά λίτρο αμόλυβδης, δηλαδή πάνω από το 52% της τελικής τιμής.
Από την άλλη πλευρά βέβαια, η κυβέρνηση της ΝΔ δεν είναι τόσο «τσιγκούνικη» στις παροχές στο μεγάλο κεφάλαιο. Συγκεκριμένα, δεσμεύτηκε για μια επιδότηση 200 εκατ. ευρώ από το Modernisation Fund για το 2026 και στη συνέχεια για μια παροχή 100 εκατ. ευρώ το χρόνο στους μεγάλους βιομηχάνους. Αυτή η επιδότηση θα διαρκέσει τουλάχιστον για τα επόμενα πέντε χρόνια.
Η αισχροκέρδεια των μονοπωλίων και η ριζική λύση
Η μικρή επιδότηση στα καύσιμα, δεν αγγίζει την πραγματική αιτία της ακρίβειας: την προκλητική κερδοσκοπία των μεγάλων μονοπωλίων, τα στοιχεία για την κερδοφορία των οποίων είναι αποκαλυπτικά. Η HELLENiQ ENERGY είχε στο πρώτο εξάμηνο του 2026 καθαρά κέρδη 393 εκατ., έναντι 128 εκατ. το αντίστοιχο διάστημα του 2025, δηλαδή μια αύξηση 207%. Η Motor Oil ανακοίνωσε καθαρά κέρδη 686 εκατ. ευρώ, έναντι 162 εκατ. ένα χρόνο πριν, δηλαδή μια αύξηση 323,5%. Την ίδια στιγμή, η ΔΕΗ διπλασίασε σχεδόν τα καθαρά της κέρδη, φτάνοντας τα περίπου 400 εκατ. ευρώ, το αντίστοιχο διάστημα.
Η φλυαρία των κομμάτων της αντιπολίτευσης για «καλύτερη διαχείριση» στην αντιμετώπιση της ακρίβειας δεν αγγίζει τη ρίζα του προβλήματος: την ατομική ιδιοκτησία στις μεγάλες εταιρείες ενέργειας. Ακόμα και μια δραστική μείωση των φόρων στα καύσιμα μπορεί να αποδειχθεί εντελώς ανεπαρκής. Μία τέτοια μείωση θα μπορούσε να αξιοποιηθεί από τα ληστρικά μονοπώλια για την μεγαλύτερη αύξηση των περιθωρίων για κέρδη.
Το εργατικό κίνημα πρέπει να βάλει στην κορυφή των διεκδικήσεων του την απαλλοτρίωση των μεγάλων εταιρειών ενέργειας. Φυσικά, μέσα στις διεκδικήσεις για τη μείωση του ενεργειακού κόστους πρέπει να είναι η κατάργηση του ΕΦΚ και του ΦΠΑ για τη λαϊκή κατανάλωση καυσίμων, το πλαφόν στις τιμές, η κατάργηση του Χρηματιστηρίου Ενέργειας κλπ. Ωστόσο, μόνο η απαλλοτρίωση όλων των μεγάλων μονοπωλίων ενέργειας, των διυλιστηρίων, της ΔΕΗ και των παρόχων ρεύματος – χωρίς καμία αποζημίωση – και η λειτουργία τους με εργατικό έλεγχο μπορεί να βάλει πραγματικό φρένο στην εκρηκτική άνοδο της ακρίβειας που ροκανίζει το εισόδημα των εργατικών οικογενειών και των φτωχότερων λαϊκών στρωμάτων.
Ηλίας Κυρούσης