Το μαζικό επαναστατικό κίνημα που έχει ξεσπάσει στο υπό πακιστανική διοίκηση Κασμίρ έχει φτάσει σε ένα κρίσιμο σημείο: είτε θα προχωρήσει αποφασιστικά για να πάρει την εξουσία στο Κασμίρ, ανοίγοντας την προοπτική για την επέκταση της επανάστασης στο Πακιστάν, την Ινδία και την ευρύτερη περιοχή, είτε θα υποστεί μια αιματηρή καταστολή. Ήδη το πακιστανικό κράτος έχει σκοτώσει πάνω από 100 διαδηλωτές και αυτό είναι μόνο μια προειδοποίηση γι’ αυτό που έρχεται.
Οι κινητοποιήσεις ξεκίνησαν πριν από 3 χρόνια με οικονομικά αιτήματα, όπως η επαναφορά των επιδοτήσεων για το σιτάρι και την ηλεκτρική ενέργεια. Σύντομα όμως προστέθηκαν σε αυτά μια σειρά από αιτήματα που αφορούσαν τους μισθούς, τις συνθήκες εργασίας και τα δημοκρατικά δικαιώματα.
Το κίνημα αγκαλιάζει τη συντριπτική πλειοψηφία του πληθυσμού, ενώ στην πρωτοπορία βρίσκεται η νεολαία και οι γυναίκες. Οι μορφές πάλης περιλαμβάνουν απεργίες, μαζικές διαδηλώσεις και αποκλεισμούς δρόμων. Ολόκληρες περιοχές παρέλυσαν από το κίνημα. Οι διαδηλωτές έστησαν οδοφράγματα για να εμποδίσουν τη μετακίνηση των κρατικών δυνάμεων καταστολής ενώ πραγματοποίησαν μεγάλες πορείες από τη μία πόλη στην άλλη.
Κεντρικό ρόλο στην ανάπτυξη του κινήματος έπαιξαν οι Επιτροπές Λαϊκής Δράσης. Το 2023 ενώθηκαν στην Ενιαία Επιτροπή Λαϊκής Δράσης (JAAC), προσφέροντας στο κίνημα μια κεντρική ηγεσία. Το 2025, η JAAC οργάνωσε ένα παρατεταμένο αγώνα με απεργίες και διαδηλώσεις με στόχο την ικανοποίηση 38 διαφορετικών αιτημάτων. Η κυβέρνηση, υπό την πίεση των μαζικών κινητοποιήσεων, αποδέχθηκε τα βασικά αιτήματα και υποσχέθηκε να τα υλοποιήσει μέσα σε έξι μήνες. Ωστόσο δεν έγινε τίποτα από αυτά. Το κράτος δέχθηκε να υλοποιήσει τα αιτήματα μόνο ως έναν ελιγμό για να κερδίσει χρόνο και να οδηγήσει το κίνημα σε υποχώρηση.
Εδώ βρίσκεται ένα από τα βασικά μαθήματα της περιόδου: οι οικονομικές και κοινωνικές παραχωρήσεις, ιδιαίτερα σε περίοδο κρίσης του συστήματος, δεν μπορούν να πραγματοποιηθούν μόνιμα όσο παραμένει ανέγγιχτη η καπιταλιστική εξουσία.
Το ζήτημα της εξουσίας
Το πιο σημαντικό ζήτημα που τίθεται σήμερα είναι αν οι Επιτροπές Δράσης θα παραμείνουν μηχανισμοί πίεσης προς το κράτος ή αν θα εξελιχθούν σε πραγματικά όργανα λαϊκής εξουσίας. Η κρίσιμη αδυναμία του κινήματος είναι η απουσία μιας αποφασισμένης επαναστατικής ηγεσίας. Η JAAC έχει καταφέρει να οργανώσει μαζικές κινητοποιήσεις, όμως η ηγεσία της αποτελείται σε σημαντικό βαθμό από μικροαστικά στοιχεία: δικηγόρους, εμπόρους και άλλους που δεν έχουν το παραμικρό ενδιαφέρον να αμφισβητήσουν την καπιταλιστική εξουσία.
Η ίδια αδυναμία παρουσιάστηκε και σε άλλα πρόσφατα επαναστατικά κινήματα στην περιοχή, ιδιαίτερα στο Μπανγκλαντές, τη Σρι Λάνκα και το Νεπάλ. Οι μάζες έφτασαν σε σημείο να παραλύσουν και να κλονίσουν σοβαρά την κρατική εξουσία. Ωστόσο, οι ηγεσίες προτίμησαν τον συμβιβασμό αντί να επιχειρήσουν μια αποφασιστική κατάληψη της εξουσίας. Το αποτέλεσμα ήταν η εξάντληση των μαζών και η αντεπίθεση του καθεστώτος.
Η εμπειρία αυτή αποτελεί μια προειδοποίηση για το Κασμίρ. Μια επαναστατική κατάσταση δεν είναι αρκετή από μόνη της για να εξασφαλίσει τη νίκη. Χρειάζεται ένα επαναστατικό κόμμα ικανό να μετατρέψει την αυθόρμητη οργή σε συνειδητή πολιτική στρατηγική για την κατάληψη της εξουσίας. Οι σύντροφοι και συντρόφισσες του πακιστανικού τμήματος της RCI αγωνίζονται μέσα στις φλόγες του κινήματος για να χτίσουν ένα τέτοιο κόμμα ως τη μόνη πραγματική εγγύηση για τη νίκη.
Μετάφραση – σύνοψη από την ιστοσελίδα marxist.com: Η.Κ.