Το νέο σχέδιο θεσμοθέτησης του Εθνικού Απολυτηρίου αποτελεί την πιο πρόσφατη (αντι)μεταρρύθμιση που έχει εξαγγείλει η κυβέρνηση της ΝΔ στη Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση. Σύμφωνα με τις εξαγγελίες, στόχος είναι βαθμιαία και μέχρι το 2029 να αντικαταστήσει τις πανελλήνιες εξετάσεις και να αποτελέσει μια νέα μέθοδο εισαγωγής στην τριτοβάθμια Εκπαίδευση, όπου ο βαθμός του απολυτηρίου του λυκείου θα είναι κύρια πηγή πρόσβασης σε αυτή. Οι μαθητές θα αξιολογούνται σε όλες τις τάξεις του Λυκείου και θα εξάγεται ένας τελικός, συνολικός βαθμός.
Φυσικά, το Εθνικό Απολυτήριο δεν αποτελεί μια αθώα «εκπαιδευτική καινοτομία». Αντίθετα είναι μια ταξική αναδιάρθρωση όπου το εξεταστικό σύστημα ενισχύει την πίεση και την ανισότητα. Μετασχηματίζει τον ταξικό φραγμό των πανελλήνιων εξετάσεων σε πιο διαρκή μορφή κοινωνικού ελέγχου υπό τη μάσκα της «δίκαιης και συνολικής αξιολόγησης». Σε ένα εκπαιδευτικό σύστημα όπου η δημόσια Παιδεία υποχρηματοδοτείται, είναι υποστελεχωμένη και δεν παρέχεται καμία στήριξη για την πραγματική βελτίωση των σχολείων με προσλήψεις καθηγητών και αναβάθμιση των υποδομών, η μετατροπή των σχολείων σε εξεταστικά κέντρα θα πιέσει ακόμα περισσότερο τους μαθητές από τα φτωχά και λαϊκά στρώματα. Η σχολική τους ζωή θα μετατραπεί σε έναν αγώνα με διαρκές άγχος και αξιολογήσεις αφού ενδεχομένως δεν θα έχουν τη δυνατότητα να πληρώνουν οι οικογένειές τους φροντιστήρια για όλη τη φοίτησή τους στο Λύκειο, όπως εκ των πραγμάτων θα απαιτείται.
Η αστική τάξη και η κυβέρνησή της με αυτόν τον τρόπο επιδιώκουν να ελέγξουν περαιτέρω την πρόσβαση στην ανώτατη Εκπαίδευση. Η επιβολή μιας εκτεταμένης και διαρκούς εξέτασης επιτρέπει στον αστικό κρατικό μηχανισμό να ρυθμίζει με μεγαλύτερη ευελιξία τις απαιτήσεις, τα κριτήρια και τις βάσεις εισαγωγής, ενισχύοντας έτσι τις ταξικές επιλογές των φορέων της αγοράς που υπηρετεί σχετικά με το ποιος αξίζει και ποιος δεν αξίζει να συνεχίσει τις σπουδές του. Μεγάλος αριθμός των νέων που θα ανήκει στη δεύτερη κατηγορία θα ωθείται στην ανεργία ή στην ανειδίκευτη εργασία.
Το συγκεκριμένο μέτρο συμβάλλει και στην εμπορευματοποίηση της Εκπαίδευσης σε συνδυασμό με την Ελάχιστη Βάση Εισαγωγής, την Τράπεζα Θεμάτων και την ίδρυση ιδιωτικών πανεπιστημίων. Συγκεκριμένα, θα ενισχυθεί ακόμα περισσότερο ο ρόλος των φροντιστηρίων αφού αρκετοί μαθητές θα καταφεύγουν σε αυτά όχι μόνο για την προετοιμασία τους για τις πανελλήνιες εξετάσεις όπως συνηθιζόταν αλλά για το σύνολο της φοίτησής τους στο Λύκειο.
Σε αυτή την επίθεση είναι αναγκαίο οι μαθητές να απαντήσουν μαζικά και συντονισμένα. Ο αγώνας ενάντια στο Εθνικό Απολυτήριο θα πρέπει να συνδεθεί με την υπεράσπιση της δημόσιας και δωρεάν Παιδείας χωρίς ταξικούς φραγμούς και οικονομικές επιβαρύνσεις. Για τον σκοπό αυτό θα πρέπει να υπάρξει συντονισμός του μαθητικού κινήματος με το φοιτητικό, αλλά και το εργατικό κίνημα. Αποτελεί προϋπόθεση για να μην περάσει μία ακόμα βαθιά αντιδραστική μεταρρύθμιση.
Οι δυσκολίες που αντιμετωπίζουν οι μαθητές πηγάζουν από την ταξική δομή της Εκπαίδευσης και της κοινωνίας. Οι μαθητές, οι φοιτητές, οι εκπαιδευτικοί και οι εργαζόμενοι πρέπει να ενωθούν με έναν σαφή στόχο: την υπεράσπιση της δημόσιας και δωρεάν Παιδείας, την κατάργηση όλων των ταξικών φραγμών και την ελεύθερη πρόσβαση όλων σε όλες τις βαθμίδες της Εκπαίδευσης. Μέσα από τη συλλογική πάλη μπορούμε να εμποδίσουμε την εφαρμογή του Εθνικού Απολυτηρίου, δηλαδή ενός ακόμα εργαλείου ταξικής επιβολής και να ανοίξουμε τον δρόμο για μια Εκπαίδευση βασισμένη στις ανάγκες της εργατικής τάξης και της νεολαίας.
Χρήστος Ελευθεριάνος