Τον τελευταίο καιρό έχει έρθει ξανά στην επιφάνεια το ζήτημα της νεανικής βίας. Πρόσφατα είχαμε διάφορα περιστατικά βίας μεταξύ ανηλίκων, άλλα εντός και άλλα εκτός σχολικών χώρων, με αποκορύφωμα τη δολοφονία 17χρονου από 16χρονο συμμαθητή του στις Σέρρες. Το φαινόμενο της νεανικής βίας δεν είναι κάτι πρωτόγνωρο. Είναι ένα κοινωνικό φαινόμενο το οποίο υπάρχει διαχρονικά και τροφοδοτείται από το ίδιο το σύστημα, το οποίο σπεύδει να κατηγορήσει τη νεολαία για «παραβατικότητα» και να «καταδικάσει τη βία από που και εάν προέρχεται». Ποια είναι τα πραγματικά αίτια της νεανικής βίας; Φταίνε οι νέοι; Τι μπορούμε να κάνουμε;
Αρχικά, πρέπει να ξεκαθαριστεί ότι η νεολαία δεν φέρει καμία ευθύνη για τα περιστατικά βίας. Ένα παιδί το οποίο ασκεί βία, δεν το κάνει επειδή απλά το θέλει ή επειδή είναι βίαιο εκ φύσεως, αλλά επειδή η βία τού έχει παρουσιαστεί, από την ίδια την καπιταλιστική κοινωνία, ως ο μόνος τρόπος άμυνας, επιβίωσης και «αναγκαίας» επιβολής. Το καπιταλιστικό σύστημα εξοικειώνει τη νεολαία με τη βία με εικόνες πολέμων, με την προώθηση ανθυγιεινών προτύπων (π.χ. Άντριου Τέιτ, Νικ Φουέντες), με την ιδέα πως για να επιβιώσεις πρέπει να επιβληθείς. Όλα αυτά ενώ ταυτόχρονα ασκεί βία στη νεολαία, από βία ταξική μέχρι άμεση κρατική/αστυνομική βία, και αντιμετωπίζει τους νέους ως εγκληματίες. Το ίδιο το σύστημα, λοιπόν, δημιουργεί τις συνθήκες για βία και γέννα θυμό και απόγνωση.
Ο μόνος τρόπος για να αλλάξει κάτι είναι να αγωνιστούμε γι’ αυτό εμείς. Ένας αποτελεσματικό πρώτο βήμα θα ήταν η διαχείριση του προβλήματος εντός του σχολικού χώρου, δηλαδή του βασικού σημείου κοινωνικοποίησης της νεολαίας. Στα σχολεία πλέον δεν υπάρχουν κοινωνικοί λειτουργοί, δεν υπάρχουν ψυχολόγοι για τους μαθητές και τις μαθήτριες ενώ η πρόταση του κράτους για τους μαθητές με προβλήματα κοινωνικοποίησης, που συχνά προστρέχουν στη βία, είναι η αλλαγή σχολικού περιβάλλοντος και η παρουσίασή τους ως «παραβατικούς». Η τιμωρία και η στοχοποίηση μαθητών δεν είναι λύση. Μαθητές, καθηγητές και γονείς πρέπει να απαιτήσουν την άμεση πρόσληψη κοινωνικών λειτουργών και σχολικών ψυχολόγων για ΟΛΑ τα σχολεία. Ένα ακόμη σημαντικό βήμα, θα ήταν η παρουσίαση των αιτιών που προκαλούν βία και η συζήτηση για αυτές από μαθητές, καθηγητές και ειδικούς ψυχικής υγείας.
Κλείνοντας, η ριζική λύση στο ζήτημα της νεανικής βίας είναι μια: να ξεριζώσουμε το πρόβλημα από την ρίζα του, να ανατρέψουμε το σάπιο και καταπιεστικό καπιταλιστικό σύστημα! Καλούμε τους νέους και τις νέες της εργατικής τάξης να παλέψουν μαζί μας για να ανατρέψουμε το σύστημα της εκμετάλλευσης, της καταπίεσης και της διαφθοράς και να διεκδικήσουμε μια καλύτερη κοινωνία, όχι μόνο για τους μαθητές, αλλά για όλους!
Σπύρος Τσέος