Τα γεγονότα στη Βενεζουέλα εξελίσσονται με ιλιγγιώδη ταχύτητα μετά την επίθεση στις 3 Ιανουαρίου και την απαγωγή του Νικολάς Μαδούρο και της Σίλια Φλόρες. Οι ΗΠΑ κινούνται πολύ γρήγορα για να επιβάλουν τον έλεγχό τους στη Βενεζουέλα και στους φυσικούς της πόρους, ενώ η κυβέρνηση της Βενεζουέλας φαίνεται απρόθυμη ή ανίκανη να αντιδράσει. Φυσικά, υπάρχουν πολλά ερωτήματα που τίθενται.
Οι ΗΠΑ έχουν δηλώσει σαφώς ότι θα κυβερνήσουν τη χώρα. Ο Τραμπ πρόσθεσε ότι θα κρατήσουν μεταξύ 30 και 50 εκατομμυρίων βαρελιών πετρελαίου (συνολική παραγωγή ενός ή δύο μηνών). Η πώληση αυτού του πετρελαίου (ένα μέρος του οποίου αποθηκεύεται στην ξηρά, ένα άλλο μέρος του οποίου αποθηκεύεται σε δεξαμενόπλοια λόγω του ναυτικού αποκλεισμού των ΗΠΑ και ένα άλλο μέρος του οποίου δεν έχει ακόμη εξορυχθεί) θα πραγματοποιηθεί στις ΗΠΑ, σε τιμές αγοράς, και οι ΗΠΑ θα ελέγχουν τη χρήση αυτών των χρημάτων («προς όφελος των Βενεζουελάνων και των ΗΠΑ», σύμφωνα με τον Τραμπ).
Ο Υπουργός Ενέργειας Ράιτ πρόσθεσε ότι αυτή η διαδικασία θα παραταθεί επ’ αόριστον. Με άλλα λόγια, οι ΗΠΑ ανακοίνωσαν ότι πλέον ελέγχουν την πώληση πετρελαίου της Βενεζουέλας και τα χρήματα από την πώλησή του.
Α, και παρεμπιπτόντως, ο Τραμπ πρόσθεσε ότι με τα χρήματα από την πώληση πετρελαίου, η Βενεζουέλα θα αγοράζει αποκλειστικά αμερικανικά προϊόντα!!
Επιπλέον, η Ουάσιγκτον έχει εκτοξεύσει επανειλημμένες απειλές για περαιτέρω στρατιωτική δράση κατά της Βενεζουέλας αν η κυβέρνηση στο Καράκας δεν συμμορφωθεί πλήρως. Μετά την στρατιωτική επιδρομή στις 3 Ιανουαρίου, γνωρίζουμε ότι αυτές οι απειλές δεν είναι κούφιες.
Η βενεζουελάνικη κυβέρνηση της υπηρεσιακής προέδρου Ντέλσι Ροντρίγκες απάντησε σε αυτό με μια δήλωση στην οποία ανακοινώνει ότι βρίσκεται σε «διαπραγματεύσεις» με τις ΗΠΑ για την επίτευξη συμφωνίας για την πώληση πετρελαίου και ότι «οικοδομεί συμμαχίες που προωθούν την εθνική ανάπτυξη υπέρ του λαού της Βενεζουέλας».
Ο Μάρκο Ρούμπιο δήλωσε επίσης ότι το σχέδιο για τη Βενεζουέλα περιλαμβάνει τρία στάδια:
- Σταθεροποίηση, κατά την οποία οι ΗΠΑ συνεχίζουν τον αποκλεισμό για να διατηρήσουν το «άνευ προηγουμένου πλεονέκτημά» τους (δηλαδή την άνευ προηγουμένου δυνατότητα εκβιασμού) και πωλούν τα 50 εκατομμύρια βαρέλια·
- Ανάκαμψη, κατά την οποία οι αμερικανικές και δυτικές εταιρείες έχουν «δίκαιη πρόσβαση» στη Βενεζουέλα και υπάρχει μια διαδικασία «εθνικής συμφιλίωσης»·
- Μετάβαση, με δρομολόγηση τελικά δημοκρατικών εκλογών.
Στο τέλος αυτής της μετάβασης, οραματίζεται μια χώρα «που είναι φιλική προς τις Ηνωμένες Πολιτείες, που δεν αποτελεί προπύργιο των αντιπάλων μας, που εξυπηρετεί τα συμφέροντά μας». Με άλλα λόγια, μια αποικία ή ένα προτεκτοράτο των Ηνωμένων Πολιτειών.
Ο Ρούμπιο απαίτησε την απελευθέρωση κρατουμένων. Η κυβέρνηση της Βενεζουέλας ανακοίνωσε ότι θα απελευθερώσει έναν μεγάλο αριθμό (σύμφωνα με πληροφορίες 88), αλλά μέχρι στιγμής έχουν απελευθερωθεί μόνο 13, συμπεριλαμβανομένων πέντε Ισπανών πολιτών και ορισμένων άλλων που βρίσκονται κοντά στον Ενρίκε Μάρκες (υποψήφιο στις προεδρικές εκλογές του 2024, ο οποίος, παρά το γεγονός ότι ήταν υποψήφιος των αφεντικών, υποστηρίχθηκε από το PCV, το Κομμουνιστικό Κόμμα της Βενεζουέλας). Κανένας από τους πιο εξέχοντες κρατούμενους της αντεπαναστατικής αντιπολίτευσης γύρω από τη Μαρία Κορίνα Ματσάδο δεν έχει απελευθερωθεί μέχρι στιγμής.
Έχουν γίνει αστραπιαίες κινήσεις για το άνοιγμα της αμερικανικής πρεσβείας στη Βενεζουέλα, η οποία αναμφίβολα θα λειτουργήσει ως η αιχμή του δόρατος της αμερικανικής αποικιακής εξουσίας στη χώρα. Η Βενεζουέλα εξέδωσε ανακοίνωση στην οποία ανέφερε ότι αυτό γίνεται «με στόχο την αντιμετώπιση των συνεπειών της επιθετικότητας και της απαγωγής του προέδρου» και «μια λειτουργική ατζέντα αμοιβαίου συμφέροντος» (!!!!).
Με άλλα λόγια, οι ΗΠΑ εισβάλλουν στρατιωτικά στη χώρα, απαγάγουν τον πρόεδρο… και η απάντηση είναι η αποκατάσταση διπλωματικών σχέσεων για την αντιμετώπιση των συνεπειών και μια ατζέντα αμοιβαίου συμφέροντος. Τι αμοιβαίο συμφέρον μπορεί να υπάρχει μεταξύ του επιτιθέμενου και του θύματος;!
Ειλικρινά, είναι εξοργιστικό όλο αυτό. Τι απέγιναν όλες οι δηλώσεις της ηγεσίας της Βενεζουέλας πριν από τις 3 Ιανουαρίου; Ο υπουργός Ντιοσδάδο είπε ότι σε περίπτωση στρατιωτικής επίθεσης η Βενεζουέλα δεν θα έστελνε «ούτε μια σταγόνα πετρελαίου στις ΗΠΑ». Ο Μαδούρο ανακοίνωσε «επαναστατική γενική απεργία». Η Ντέλσι δήλωσε ότι δεν θα ενδώσουν στον εκβιασμό και ότι το πετρέλαιο ανήκει στη Βενεζουέλα.
Οι ΗΠΑ δημοπρατούν το πετρέλαιο της Βενεζουέλας
Την Παρασκευή 9 Ιανουαρίου, ο Τραμπ προέδρευσε σε συνάντηση/συνέντευξη Τύπου με στελέχη όλων των αμερικανικών και δυτικών πετρελαϊκών εταιρειών. Ήταν ένα θέαμα με ελάχιστα ιστορικά προηγούμενα, τουλάχιστον ως προς τη διεξαγωγή της σε κοινή θέα. Θυμίζει τη Διάσκεψη του Βερολίνου το 1884, όταν οι ευρωπαϊκές δυνάμεις μοίρασαν την Αφρική.
Αυτό που είχαμε στις 9 Ιανουαρίου ήταν η επιθετική κυβέρνηση των ΗΠΑ να βγάζει το πετρέλαιο της Βενεζουέλας σε δημοπρασία στους πλειοδότες. Στην κυριολεξία. Ο Τραμπ είπε στην Exxon: «Αν δεν θέλετε, πείτε το, γιατί έχω άλλους 25 στη λίστα».
Ορισμένες εταιρείες (με επικεφαλής την Exxon) δεν ήταν πολύ πρόθυμες. Αυτό που θέλουν είναι εγγυήσεις. Θέλουν να τους καταβληθεί αυτό που ισχυρίζονται ότι τους οφείλεται (μεταξύ 2 και 12 δισεκατομμυρίων δολαρίων) και, πάνω απ’ όλα, λένε ρητά ότι θέλουν το νομικό πλαίσιο να είναι ευνοϊκό γι’ αυτές, συμπεριλαμβανομένης της κατάργησης του νόμου περί υδρογονανθράκων του Τσάβες.
Άλλοι όμως ήταν ενθουσιώδεις, συμπεριλαμβανομένης της Chevron, η οποία συνέχιζε να λειτουργεί στη Βενεζουέλα όλα αυτά τα χρόνια περιμένοντας αυτή τη στιγμή, και άλλων που παραμένουν στη χώρα με χαμηλότερους όγκους παραγωγής (όπως η ισπανική Repsol). Είπαν ότι η παραγωγή θα μπορούσε να διπλασιαστεί μέσα σε λίγα χρόνια.
Κατά τη διάρκεια της δημοπρασίας/συνέντευξης Τύπου, ο Τραμπ ρωτήθηκε αν θεωρούσε την κυβέρνηση της Ντέλσι σύμμαχο. Η απάντησή του ήταν: «Δρουν σαν σύμμαχοι, και πιστεύω ότι θα συνεχίσουν να το κάνουν».
Δεν υπήρξε καμία αντίδραση (απ’ όσο γνωρίζουμε) από την κυβέρνηση της Βενεζουέλας σε αυτή τη σκανδαλώδη δημοπρασία του Τραμπ για κάτι που δεν του ανήκει. Δύο αξιωματούχοι της Βενεζουέλας βρίσκονταν στην Ουάσιγκτον την ίδια ημέρα για να συζητήσουν για το πετρέλαιο.
Υπάρχει και συνέχεια όμως!
Την ίδια ημέρα με τη δημόσια δημοπρασία πετρελαίου της Βενεζουέλας από τις ΗΠΑ, το Πολεμικό Ναυτικό των ΗΠΑ πραγματοποίησε μια νέα πράξη πειρατείας παίρνοντας τον έλεγχο του δεξαμενόπλοιου Olina (πρώην Minerva), το οποίο έφευγε από τη Βενεζουέλα φορτωμένο με βενεζουελάνικο πετρέλαιο για «πελάτες στην Ασία», και το έστειλε πίσω στη Βενεζουέλα.
Προφανώς, ακολούθησε ένταση στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης. Κυβερνητικά ΜΜΕ της Βενεζουέλας (La Iguana) και της Κούβας (Cubadebate) το χαρακτήρισαν σωστά ως κλοπή και πράξη πειρατείας.
Υπάρχει όμως μια λεπτομέρεια. Ο Τραμπ, κάνοντας δημόσια ανακοίνωση, είπε ότι η επιχείρηση είχε πραγματοποιηθεί «σε συντονισμό με τις προσωρινές αρχές της Βενεζουέλας».
Λίγο αργότερα, η PDVSA (κρατική εταιρεία πετρελαίου της Βενεζουέλας) εξέδωσε μια ντροπιαστική δήλωση ισχυριζόμενη ότι ήταν μια «επιτυχημένη κοινή επιχείρηση» με τις αρχές των ΗΠΑ για την επίτευξη της «επιστροφής» του πλοίου, το οποίο είχε αποπλεύσει «χωρίς άδεια ή πληρωμή».
Αλλά αν το δούμε προσεκτικά, υπάρχει μόνο μία πιθανή ερμηνεία. Ο αποκλεισμός του πετρελαίου είναι το «άνευ προηγουμένου πλεονέκτημα» για το οποίο μιλούσε ο Μάρκο Ρούμπιο. Αν οι ΗΠΑ ελέγχουν την εξαγωγή πετρελαίου, μπορούν να ελέγξουν την πώλησή του και τον προορισμό των χρημάτων που αποκτώνται.
Τώρα όμως αποδεικνύεται ότι η κυβέρνηση της Ντέλσι λέει ότι όλα αυτά αποτελούν μέρος μιας κοινής συμφωνίας… Με άλλα λόγια, συνεργάζονται, όχι όμως ως ισότιμοι εταίροι, αλλά ως αποικιακοί υποτελείς. Είναι σαν να σας σταμάτησε στον δρόμο ένας κλέφτης και να άρπαξε τα τιμαλφή σας, και στη συνέχεια να εκδώσατε δελτίο τύπου λέγοντας ότι τα τιμαλφή σας είχαν «μεταφερθεί στην κατοικία του κλέφτη ως μέρος μιας επιτυχημένης κοινής επιχείρησης»!
Σε όλες αυτές τις αλαζονικές δηλώσεις των ΗΠΑ και τις ταπεινωτικές ενέργειες που θέτουν τη Βενεζουέλα σε κατάσταση αποικιακής υποδούλωσης, η κυβέρνηση της Ντέλσι απάντησε δηλώνοντας ότι δεν θέλει «εκδίκηση» αλλά θα ανταποκριθεί με «τη Μπολιβαριανή διπλωματία της ειρήνης», την οποία, όπως είπε, έχουν μάθει από τον El Libertador («Ο Ελευθερωτής» Σιμόν Μπολιβάρ, που απελευθέρωσε από τους Ισπανούς μεγάλο μέρος της Λατινικής Αμερικής).
Αυτή η δήλωση είναι πραγματικά για κλάματα. Ο Σιμόν Μπολιβάρ πήρε τα όπλα ενάντια στην ισπανική αποκιοκρατία! Δεν χρησιμοποίησε τη «διπλωματία της ειρήνης», αλλά ένα διάταγμα πολέμου μέχρι θανάτου, προειδοποιώντας: «Ισπανοί και Κανάριοι, ετοιμαστείτε να βρείτε τον θάνατο, ακόμα κι αν είστε αδιάφοροι, αν δεν εργάζεστε ενεργά για την ελευθερία της Αμερικής».
Ποια είναι η εξήγηση για όλα αυτά;
Κάποιοι ισχυρίζονται ότι όλα αυτά είναι στην πραγματικότητα ένας «αγώνας για το αφήγημα». Σύμφωνα με αυτή τη θεωρία, ο Τραμπ ισχυρίζεται ότι «ελέγχει τη Βενεζουέλα», αλλά αυτό δεν είναι αλήθεια, επειδή το Καράκας εξακολουθεί να έχει την ίδια πολιτική και στρατιωτική ηγεσία. Με άλλα λόγια, ο Τραμπ έχει πετύχει μόνο μια «πύρρειο νίκη» που έχει απομακρύνει τον Μαδούρο αλλά δεν θα αλλάξει την πορεία της κυβέρνησης της Βενεζουέλας.
Άλλοι προχωρούν παραπέρα και ισχυρίζονται ότι όλα όσα συμβαίνουν είναι «σχέδιο του Μαδούρο, το οποίο είχε προγραμματίσει να τεθεί σε εφαρμογή σε περίπτωση που του συμβεί κάτι». Ισχυρίζονται ότι «η ευημερία που θα επιτύχει η χώρα οφείλεται στο σχέδιο που ενέκρινε ο Πρόεδρος». Ότι αυτό που προτείνει ο Τραμπ σε σχέση με το πετρέλαιο είναι σύμφωνο με το «μοντέλο αδειοδότησης της Chevron». Ότι το άνοιγμα της αμερικανικής πρεσβείας είναι στην πραγματικότητα απαραίτητο για να βοηθηθούν ο Πρόεδρος και η Πρώτη Κυρία, που βρίσκονται φυλακισμένοι στη Νέα Υόρκη.
Φαίνεται ότι οι κρατικοί αξιωματούχοι στη Βενεζουέλα έχουν βυθιστεί βαθιά στον κόσμο του μαγικού ρεαλισμού, όπου ένα πράγμα είναι ταυτόχρονα ο εαυτός του και το αντίθετό του.
Ο Χόρχε Αρεάσα επιβεβαιώνει ότι «η βάση μας κατανοεί τις περιστάσεις και υποστηρίζει τις τακτικές κινήσεις που είναι απαραίτητες για να διασφαλιστεί η επίτευξη των κύριων εθνικών στόχων».
Στην πραγματικότητα, δεν συμβαίνει κάτι τέτοιο, και αυτό ακριβώς είναι το πρόβλημα. Κανείς δεν καταλαβαίνει επειδή δεν έχει εξηγηθεί απολύτως τίποτα.
Πώς μπορεί να εξηγηθεί το χτύπημα της 3ης Ιανουαρίου;
Έχει περάσει αρκετός χρόνος από την επίθεση στις 3 Ιανουαρίου και κανείς στην πολιτική ή στρατιωτική ηγεσία της Βενεζουέλας δεν έχει καν βγει να εξηγήσει τι συνέβη εκείνη την ημέρα. Όχι μόνο δεν έχει δοθεί εξήγηση, αλλά τώρα φαίνεται ότι απαγορεύεται ακόμη και το να τίθενται ερωτήσεις. «Η αμφιβολία ισοδυναμεί με προδοσία» είναι το νέο σύνθημα που έρχεται από την ηγεσία.
Η απουσία εξήγησης είναι αυτό που τροφοδοτεί τις αδιάκοπες φήμες, επειδή δεν φαίνεται να υπάρχει λογική εξήγηση για την προφανή έλλειψη αντίστασης της Βενεζουέλας στην επίθεση – πέρα από τις ηρωικές ενέργειες της προεδρικής φρουράς.
Τι απέγιναν οι 5.000 Igla MANPADS (φορητοί εκτοξευτές αντιαεροπορικών πυραύλων) που υποτίθεται ότι βρίσκονταν τοποθετημένοι σε όλη τη χώρα; Οι ρωσικές αντιαεροπορικές άμυνες; Τα κινεζικά ραντάρ;
Δεν είμαστε στρατιωτικοί ειδικοί. Έχω διαβάσει ορισμένες αναλύσεις από διάφορες οπτικές γωνίες. Το συμπέρασμά μου, εν συντομία, είναι το εξής:
Οι ΗΠΑ διεξήγαγαν ηλεκτρομαγνητικό πόλεμο για να παρεμποδίσουν τα ραντάρ και τις αντιαεροπορικές άμυνες, τα οποία είχαν εντοπίσει με μια επιχείρηση διάρκειας εβδομάδων με Growler (ηλεκτρομαγνητικά πολεμικά αεροσκάφη που προκαλούν την εκπομπή σήματος από τα ραντάρ, επιτρέποντας έτσι τον εντοπισμό τους) τα οποία πέταγαν προκλητικά πάνω από τις ακτές της Βενεζουέλας για εβδομάδες.
- Οι αντιαεροπορικές άμυνες της Βενεζουέλας είναι εν μέρει απαρχαιωμένες (είναι μια παραλλαγή του ρωσικού S300, που στοχεύει κυρίως βαλλιστικούς πυραύλους, όχι αεροσκάφη χαμηλής πτήσης).
- Οι ΗΠΑ χρησιμοποίησαν αεροσκάφη χαμηλής πτήσης και ηλεκτρομαγνητικές παρεμβολές, καθώς και τοπικές επιθέσεις εναντίον αντιαεροπορικών συστοιχιών (BUK) σε συγκεκριμένα σημεία για να ανοίξουν έναν ασφαλή διάδρομο για επιθετικά ελικόπτερα.
- Υπάρχει ένα στοιχείο αναποτελεσματικότητας στον στρατό της Βενεζουέλας (αντιαεροπορικές συστοιχίες χωρίς καμουφλάζ ή προστασία, σε στατικές θέσεις), το οποίο πιθανώς συνδυάστηκε με ένα ορισμένο στοιχείο υπερβολικής αυτοπεποίθησης («Ο Τραμπ έχει ήδη επικεντρωθεί στον αποκλεισμό του πετρελαίου, μια στρατιωτική επίθεση είναι εκτός συζήτησης»).
- Υπήρξε τουλάχιστον μία (αποτυχημένη) εκτόξευση από μια συστοιχία BUK στην Κάτια λα Μαρ, και φαίνεται επίσης ότι ένα Igla εκτοξεύτηκε στο Καράκας. Οι ΗΠΑ ισχυρίζονται ότι ένα από τα ελικόπτερα χτυπήθηκε αλλά δεν καταρρίφθηκε. Αυτά τα ελικόπτερα διαθέτουν ηλεκτρομαγνητικά συστήματα για την εκτροπή των βλημάτων που βάλλουν εναντίον τους.
- Υπάρχουν εικασίες ότι στα στρατεύματα δόθηκαν οι συνήθεις άδειες για τις διακοπές Χριστουγέννων και Πρωτοχρονιάς, παρά την κατάσταση αυξημένης απειλής.
Ήταν όλοι αυτοί οι παράγοντες καθοριστικοί και εξηγούν τα πάντα; Είναι δύσκολο να πούμε. Υπάρχουν ορισμένα εύλογα ερωτήματα που παραμένουν. Γιατί η πολεμική αεροπορία της Βενεζουέλας δεν αντέδρασε από το Μαρακάι, για παράδειγμα – μια βάση που δεν δέχτηκε επίθεση; Γιατί δεν υπήρξαν περαιτέρω επιθέσεις στα ελικόπτερα, τα οποία πετούσαν χαμηλά, αργά και για μεγάλο χρονικό διάστημα;
Κάποιοι υποστηρίζουν ότι η πολεμική αεροπορία δεν μπορούσε να αντιδράσει επειδή τα ραντάρ και τα κέντρα διοίκησης είχαν απενεργοποιηθεί, και ότι οι Βενεζουελάνοι ήταν έτσι «τυφλοί».
Ορισμένοι στρατιωτικοί εμπειρογνώμονες επισημαίνουν μια σιωπηρή συμφωνία μεταξύ των ΗΠΑ και των ενόπλων δυνάμεων της Βενεζουέλας, η οποία με τον έναν ή τον άλλον τρόπο αντανακλούσε τη δυσανάλογη ισχύ των δύο: «δεν θα σας επιτεθούμε ευρέως, αλλά μόνο σε συγκεκριμένες τοποθεσίες, και δεν θα προβάλετε εκτεταμένη αντίσταση που θα κατέληγε μόνο στην ολοκληρωτική σας καταστροφή».
Ένα πράγμα τουλάχιστον είναι ξεκάθαρο: η CIA είχε ακριβείς πληροφορίες από έναν πληροφοριοδότη σχετικά με την τοποθεσία του Μαδούρο και τη διάταξη της κατοικίας όπου διέμενε. Αυτό επιβεβαιώθηκε από τον Τραμπ και αντιστοιχεί στα γεγονότα. Ο επικεφαλής της τιμητικής προεδρικής φρουράς και επικεφαλής της υπηρεσίας στρατιωτικών πληροφοριών (DGCIM), Υποστράτηγος Χαβιέρ Μαρκάνο Ταμπάτα, απολύθηκε (κάποιοι λένε ότι συνελήφθη).
Αλλά πολλά από αυτά είναι εικασίες, καθώς δεν υπάρχει επίσημη εξήγηση, και αυτό ακριβώς τροφοδοτεί τις φήμες: «η Ντέλσι παρέδωσε τον Μαδούρο», «ο Μαδούρο παραδόθηκε μόνος του ως μέρος ενός σχεδίου» κ.ο.κ.
Ο ευκολότερος τρόπος για την ηγεσία της Βενεζουέλας να βάλει τέλος σε αυτές τις φήμες θα ήταν να δώσει μια σαφή εξήγηση για το τι συνέβη. Μερικοί σύντροφοι έχουν υποστηρίξει ότι «δεν μπορούμε να αποκαλύψουμε τις αδυναμίες μας». Αλλά ο εχθρός γνωρίζει λεπτομερώς τα τρωτά μας σημεία! Εμείς, οι απλοί αντι-ιμπεριαλιστές αγωνιστές, είμαστε που δεν γνωρίζουμε.
Μια στρατηγική υποταγής
Αυτό που πράγματι γνωρίζουμε είναι ότι υπήρχαν επαφές και διπλωματικοί δίαυλοι μεταξύ της Βενεζουέλας και των ΗΠΑ, ιδίως με προσωπικότητες της πετρελαϊκής βιομηχανίας, και ότι ορισμένες από αυτές τις επαφές πραγματοποιήθηκαν μέσω του Κατάρ. Γνωρίζουμε ότι η Ντέλσι Ροντρίγκες, ως επικεφαλής του πετρελαϊκού τομέα, βρισκόταν στο επίκεντρο πολλών από αυτές τις επαφές. Μερικοί από εμάς θυμόμαστε ότι, το 2017, η πετρελαϊκή εταιρεία CITGO με έδρα τις ΗΠΑ (θυγατρική της PDVSA και τότε υπό τον έλεγχο της Βενεζουέλας) συνεισέφερε μισό εκατομμύριο δολάρια στην ορκωμοσία του Τραμπ, σε μια εποχή που η Ντέλσι Ροντρίγκες ήταν υπουργός Εξωτερικών.
Η γλώσσα και οι ενέργειες της βενεζουελάνικης κυβέρνησης της Ντέλσι Ροντρίγκες τις τελευταίες ημέρες μπορούν να ερμηνευθούν μόνο με δύο τρόπους:
- Είτε αναγκάζονται να ενεργήσουν με αυτόν τον τρόπο υπό την πίεση των ΗΠΑ, αλλά στην πραγματικότητα προσπαθούν να βρουν χώρο για ελιγμούς (μιλώντας με την Ισπανία, την Κολομβία και τη Βραζιλία)·
- Είτε ξεπουλούν το πετρέλαιο και την εθνική κυριαρχία της χώρας επειδή έχουν αποφασίσει ότι αυτή είναι η λιγότερο κακή επιλογή από την άποψη των προσωπικών τους συμφερόντων (διατήρηση της εξουσίας και των συσσωρευμένων προνομίων).
Και στις δύο περιπτώσεις, η πραγματικότητα είναι ότι οι φυσικοί πόροι και η εθνική κυριαρχία της χώρας καταλαμβάνονται από τις Ηνωμένες Πολιτείες και κανένας αγώνας για το αφήγημα δεν μπορεί να το αλλάξει αυτό. Πρόκειται για μια στρατηγική υποταγής, με μια λεπτή επίφαση ανυπακοής που απευθύνεται κυρίως στη βάση.
Αυτή η «στρατηγική» είναι, κατά τη γνώμη μας, απολύτως καταστροφική από τη σκοπιά της υπεράσπισης της εθνικής κυριαρχίας της Βενεζουέλας και του αγώνα κατά του ιμπεριαλισμού (κάτι που επηρεάζει όχι μόνο τη Βενεζουέλα αλλά και άλλες χώρες της περιοχής).
Είναι μια στρατηγική που δεν βοηθά στη συσπείρωση των μαζών για αντίσταση, αλλά αντίθετα σπέρνει σύγχυση. Τα λόγια δεν αντιστοιχούν στις πράξεις. Ο Τραμπ και ο Ρούμπιο συμπεριφέρονται αλαζονικά και αηδιαστικά ως αφέντες του σπιτιού, υπαγορεύοντας τις πολιτικές αποφάσεις, και το Καράκας απαντά με διακηρύξεις «Μπολιβαριανής» ειρήνης και «αμοιβαία επωφελών συμφωνιών». Αυτό μπορεί μόνο να οδηγήσει σε κυνισμό, αποθάρρυνση και, στην καλύτερη περίπτωση, σε σπάσιμο ορισμένων τμημάτων της βάσης των «μαδουριστών» από την ηγεσία.
Το ερώτημα είναι, υπάρχει κάποια άλλη εφικτή πορεία δράσης;
Εμείς λέμε, ναι. Πρέπει να ξεκινά κανείς με την αναγνώριση των γεγονότων. Μια ηγεσία που λέει «χτυπηθήκαμε σκληρά (και εξηγεί το πώς), οι συνθήκες δεν είναι ευνοϊκές για μάχη αυτή τη στιγμή, θα ανασυντάξουμε τις δυνάμεις μας» και προσφέρει μια ξεκάθαρη προοπτική αγώνα, θα αποκτούσε πολιτικό κύρος και θα ήταν σε θέση να προετοιμαστεί για την επόμενη φάση.
Ο αγώνας ενάντια στον ιμπεριαλισμό είναι πρωτίστως ένα πολιτικό ζήτημα. Φυσικά, έχει μια πολύ σημαντική τεχνικοστρατιωτική πτυχή. Αλλά χωρίς πολιτική σαφήνεια, η στρατιωτική πτυχή είναι ελάχιστα χρήσιμη.
Ουσιαστικά, το Βιετνάμ νίκησε τις ΗΠΑ και η Αλγερία νίκησε τη Γαλλία όχι λόγω της στρατιωτικής τεχνογνωσίας των αντίστοιχων Εθνικοαπελευθερωτικών Μετώπων τους (η οποία πράγματι υπήρχε), αλλά πάνω απ’ όλα επειδή ήταν δύο λαοί που αγωνίζονταν για την απελευθέρωσή τους από τον ζυγό του ιμπεριαλισμού.
Η καταστροφή της Μπολιβαριανής Επανάστασης υπό τον Μαδούρο
Στη Βενεζουέλα, το κύριο εμπόδιο στην αντίσταση κατά του ιμπεριαλισμού δεν είναι στρατιωτικό, αλλά πολιτικό. Από τον θάνατο του Τσάβες κι έπειτα, η Μπολιβαριανή ηγεσία ακολούθησε μια σαφή πορεία πολιτικής διάλυσης της Μπολιβαριανής Επανάστασης.
Αντί να λάβει υπόψη την προειδοποίηση του Τσάβες στην ομιλία του το 2012 που έμεινε γνωστή με το όνομα «Αλλαγή Πορείας» [“Golpe de Timón”] (ότι πρέπει να «οικοδομήσουμε μια σοσιαλιστική οικονομία» και να «κονιορτοποιήσουμε το αστικό κράτος»), έκανε το αντίθετο. Αντί για μια επαναστατική διεθνιστική πολιτική, η «πολυπολική» γεωπολιτική έγινε η προτιμώμενη πολιτική.
Ο εργατικός έλεγχος καταστράφηκε, επιχειρήσεις ιδιωτικοποιήθηκαν, η γη αφαιρέθηκε από τους αγρότες, όλες οι δομές συμμετοχής γραφειοκρατικοποιήθηκαν, κλπ…
Αντιμέτωπη με την οικονομική κατάρρευση, την πτώση των τιμών του πετρελαίου και τις κυρώσεις, η ηγεσία αποφάσισε να εγκαταλείψει τις κεϋνσιανές πολιτικές νομισματικής επέκτασης και ρύθμισης της αγοράς και να εφαρμόσει ένα βάναυσο μονεταριστικό πακέτο που μετέφερε το βάρος της κρίσης στις πλάτες της εργατικής τάξης. Οι συλλογικές διαπραγματεύσεις καταστράφηκαν και οι συνδικαλιστές που αγωνίστηκαν για την υπεράσπιση των κατακτημένων δικαιωμάτων φυλακίστηκαν. Εκατομμύρια άνθρωποι αναγκάστηκαν να μεταναστεύσουν.
Όλα αυτά έγιναν κυνικά στο όνομα του Τσάβες, του Μπολιβαριανισμού, της επανάστασης και του σοσιαλισμού, ενώ στην πραγματικότητα ήταν η κίνηση προς την αντίθετη κατεύθυνση.
Ήταν αυτή η Θερμιδοριανή αντεπανάσταση, με επικεφαλής τον Μαδούρο, που άδειασε την Μπολιβαριανή Επανάσταση από το περιεχόμενό της και οδήγησε στην καταστροφή του 2024. Εκείνους που δεν έχουν κατανοήσει αυτή τη διαδικασία, τους περιμένουν πολλές εκπλήξεις τώρα.
Και μετά από όλα αυτά, ενώ υποσχόταν «αντίσταση στον ιμπεριαλισμό μέχρι θανάτου», όταν ήρθε το χτύπημα στις 3 Ιανουαρίου η ηγεσία παρέμεινε σιωπηλή, και τα σχέδια έκτακτης ανάγκης δεν ενεργοποιήθηκαν. Όταν η σιωπή τελικά έσπασε… το κάλεσμα ήταν για ηρεμία και ειρήνη.
Το κύριο καθήκον των κομμουνιστών, των επαναστατών, σήμερα είναι να κινητοποιηθούν με όλη τους τη δύναμη ενάντια στην ιμπεριαλιστική επιθετικότητα σε βάρος της Βενεζουέλας, σε όλη τη Λατινική Αμερική και σε όλο τον κόσμο. Να κάνουν ό,τι περνάει από το χέρι τους για να λύσουν τη θηλιά με την οποία η Ουάσιγκτον πνίγει τη Βενεζουέλα. Αυτό είναι το θεμελιώδες καθήκον μας.
Δεν θα εκπληρώναμε όμως το καθήκον μας αν δεν ανοίγαμε και την πολιτική συζήτηση για το πώς και γιατί φτάσαμε σε αυτό το σημείο και πώς πιστεύουμε ότι είναι δυνατόν να αντιμετωπίσουμε τον ιμπεριαλισμό.
Χόρχε Μαρτίν