Για σχεδόν δύο μήνες, από τις αρχές Δεκεμβρίου, οι αγροτοκτηνοτρόφοι πραγματοποίησαν έναν ηρωικό αγώνα, με μαζικά μπλόκα σε ολόκληρη τη χώρα. Η κυβέρνηση της ΝΔ τους αντιμετώπισε με ψέματα, απειλές, καταστολή και δικαστικές διώξεις, ενώ με την παραπληροφόρηση των ΜΜΕ επιδίωξε να στρέψει την κοινή γνώμη εναντίον τους. Ωστόσο, τίποτα από αυτά δεν είχε αποτέλεσμα.
Η παγίδα του «διαλόγου»
Το τελευταίο χαρτί της ΝΔ ήταν η διαρκής πρόσκληση των αγροτών σε «διάλογο», ένα επικοινωνιακό τρικ που είχε ως μόνο σκοπό να τους παρουσιάσει ως «αδιάλλακτους» και «κομματικά υποκινούμενους». Την ίδια στιγμή, η κυβέρνηση τόνιζε πως δεν υπήρχε «δημοσιονομικός χώρος» για παραχωρήσεις. Αυτό βέβαια είναι ένα προφανές ψέμα, καθώς υπήρξε άπλετος «δημοσιονομικός χώρος» για πρόωρες αποπληρωμές δανείων στους ξένους δανειστές, για πανάκριβους στρατιωτικούς εξοπλισμούς και για επιδοτήσεις στους καπιταλιστές.
Τελικά, μετά από πολλές συζητήσεις στις συνελεύσεις τους, οι αγρότες αποφάσισαν να προσέλθουν σ’ αυτόν τον «διάλογο» και να στείλουν τους αντιπροσώπους τους σε μια συνάντηση με τον Πρωθυπουργό. Όπως ήταν αναμενόμενο, αυτή η συνάντηση, που έγινε στις 19 Γενάρη, δεν έδωσε λύση σε κανένα από τα βασικά αιτήματα των αγωνιζόμενων αγροτών.
Ωστόσο, αυτό που δεν ήταν αναμενόμενο ήταν το γεγονός ότι, αμέσως μετά τη συνάντηση, η ηγεσία των αγροτών αποφάσισε να σηκώσει «λευκή σημαία», ανακοινώνοντας το τέλος των μπλόκων. Ο πρόεδρος της Ενωτικής Ομοσπονδίας Αγροτικών Συλλόγων Λάρισας Ρίζος Μαρούδας δήλωσε ενδεικτικά τα ακόλουθα: «Φυσικά δεν είμαστε ευχαριστημένοι, γιατί το μεγάλο πρόβλημα της επιβίωσης, της ανασφάλειας για το μέλλον και της παραμονής μας στα χωράφια, παραμένει. Δεν δεσμεύτηκε σε τίποτα η κυβέρνηση… Φεύγουμε με το κεφάλι ψηλά, περήφανοι για τον μεγαλειώδη αγώνα που δώσαμε τόσες μέρες όλοι μαζί. Συνεχίζουμε πιο αποφασισμένοι».
Το τέλος των μπλόκων αποτελεί ήττα για το αγροτικό κίνημα. Αποτελεί ήττα, τόσο λόγω του ότι κανένα από τα θεμελιώδη αιτήματα τους δεν ικανοποιήθηκε, όσο και γιατί δεν αξιοποιήθηκε μια σημαντική ευκαιρία να μετατραπεί αυτή η αγροτική κινητοποίηση σε ένα νικηφόρο μαζικό κίνημα εργατών-αγροτών ενάντια στην κυβέρνηση. Η βασική ευθύνη γι’ αυτή την ήττα βαραίνει τις πολιτικές και συνδικαλιστικές ηγεσίες του εργατικού κινήματος, που επέδειξαν προκλητική αδράνεια τους προηγούμενους δύο μήνες.
Πώς θα μπορούσε να είναι νικηφόρος ο αγώνας
Όπως εξηγήσαμε σε παλαιότερα άρθρα μας, οι μικροπαραγωγοί δίνουν έναν αγώνα για την επιβίωση τους. Η εκτίναξη των τιμών των πρώτων υλών και της ενέργειας, οι εξευτελιστικές τιμές με τις οποίες αγοράζονται τα προϊόντα τους από τους μεσάζοντες, η άρνηση εμβολιασμών των κοπαδιών, οι καθυστερήσεις καταβολής των επιδοτήσεων και η κλοπή τους από τους απατεώνες προστατευόμενους της κυβέρνησης – όλα αυτά οδηγούν χιλιάδες παραγωγούς στον αφανισμό. Αυτά τα στοιχεία τροφοδότησαν τη μαχητικότητα, τη μαζικότητα και την επιμονή των συγκεκριμένων κινητοποιήσεων.
Απέναντί τους οι αγωνιζόμενοι αγρότες και κτηνοτρόφοι είχαν μια κυβέρνηση απαξιωμένη στη συνείδηση της συντριπτικής πλειονότητας του λαού, βουτηγμένη στα σκάνδαλα και μισητή. Το μίσος απέναντι στη ΝΔ αποτυπώθηκε γλαφυρά σε πρόσφατη δημοσκόπηση, όπου στο δίλημμα «Μητσοτάκης ή χάος», το «χάος» κέρδισε με 12 μονάδες διαφορά. Από την άλλη πλευρά, οι αγρότες είχαν την στήριξη του 85% της κοινωνίας. Αυτό υποδηλώνει πως υπήρχαν – και συνεχίζουν να υπάρχουν – οι προϋποθέσεις για ένα νικηφόρο μαζικό κίνημα εργατών-αγροτών ενάντια στην κυβέρνηση. Οποιοδήποτε σοβαρό κάλεσμα για αγώνα ενάντια στην κυβέρνηση θα μπορούσε βρει ανταπόκριση. Αυτό το έδειξε περίτρανα η ιστορική γενική απεργία για τα Τέμπη πριν από ένα χρόνο.
Αυτό το κάλεσμα θα μπορούσε και θα έπρεπε να έρθει από την ηγεσία του ΚΚΕ, που διαθέτει τις αναγκαίες δυνάμεις για να οργανώσει κάτι τέτοιο. Το ΚΚΕ αναδείχθηκε πρόσφατα πρώτη δύναμη στην ΑΔΕΔΥ και ελέγχει δεκάδες Ομοσπονδίες και Εργατικά Κέντρα σε ολόκληρη τη χώρα. Επιπρόσθετα, είναι ηγετική δύναμη μέσα στο ίδιο το αγροτικό κίνημα. Από την αρχή του αγώνα των αγροτών, η ηγεσία του ΚΚΕ όφειλε να καλέσει σε κοινό αγώνα εργατών και αγροτών, προβάλλοντας κοινά αιτήματα, όπως η καταπολέμηση της ακρίβειας και διαθέτοντας γι’ αυτό το σκοπό όλες τις κομματικές δυνάμεις.
Θα έπρεπε να προβάλει ένα κοινό σχέδιο κλιμακούμενης δράσης αγροτοκτηνοτροφικού και εργατικού κινήματος που θα συνδύαζε την παράλυση των δρόμων από τα μπλόκα με την παράλυση της οικονομίας από απεργιακές κινητοποιήσεις. Θα έπρεπε να οργανώσει μια εκστρατεία για την υποστήριξη σε ένα τέτοιο σχέδιο σε κάθε σωματείο και εργατικό χώρο, να δημιουργήσει κοινές επιτροπές αγώνα εργατών-αγροτών σε κάθε πόλη και να τις συντονίσει πανελλαδικά. Θα έπρεπε να προβάλει μεταβατικά αιτήματα, όπως ο εργατικός – αγροτικός έλεγχος σε όλες τις επιχειρήσεις που εμπλέκονται στην αγροτική παραγωγή και τη διανομή αγροτικών προϊόντων για να αποκαλυφθεί η αισχροκέρδεια.
Πάνω από όλα, θα έπρεπε να προβάλει μια λύση εξουσίας, καλώντας τους εργάτες και τους αγρότες να στηρίξουν μια επαναστατική εργατική κυβέρνηση που θα ικανοποιήσει τις βασικές τους διεκδικήσεις και θα κοινωνικοποιήσει τις μεγάλες επιχειρήσεις και τις τράπεζες. Όμως η ηγεσία του ΚΚΕ δεν έκανε τίποτα από αυτά, παρά μόνο περιορίστηκε στη φραστική στήριξη των αγροτών και σε επισκέψεις στα μπλόκα.
Βεβαίως, δεν μπορεί κανείς να αγνοήσει την κούραση των αγροτών σαν ένα σημαντικό παράγοντα που οδήγησε στη διάλυση των μπλόκων. Αυτό το στοιχείο όμως, τονίζει μόνο το γεγονός πως η ηγεσία του ΚΚΕ όφειλε να κινηθεί έγκαιρα σε όσα αναφέραμε παραπάνω.
Το κείμενο 200 συνδικαλιστών που κυκλοφόρησε στις 18 Γενάρη και τονίζει την ανάγκη για κοινό αγώνα εργατών και αγροτών ενάντια στην ακρίβεια και για άμεσο κάλεσμα σε γενική απεργία βρισκόταν στη σωστή κατεύθυνση. Ωστόσο αυτή η έκκληση ήρθε καθυστερημένα, λίγες ώρες πριν την ανακοίνωση του τέλους των μπλόκων.
Οι ηγέτες των αγροτών διαβεβαίωσαν ότι ο αγώνας θα συνεχιστεί με άλλα μέσα όπως συλλαλητήρια σε πόλεις και με πιθανή κάθοδο των τρακτέρ στην Αθήνα. Ακόμα και τώρα, ο αγώνας θα μπορούσε να αναζωογονηθεί αν οι επόμενες κινητοποιήσεις οργανωθούν ως ένα τμήμα κλιμακούμενου αγώνα όπως αυτός που περιγράψαμε παραπάνω και όχι άλλη μία ρουτινιάρικη 24ωρη γενική απεργία με την προσθήκη μερικών τρακτέρ.
Ηλίας Κυρούσης