Οι φετινές φοιτητικές εκλογές επιβεβαίωσαν τη βαθιά κρίση στην οποία έχει περιέλθει το φοιτητικό κίνημα μετά την ήττα των μαζικών κινητοποιήσεων ενάντια στα ιδιωτικά πανεπιστήμια το 2024 και την εφαρμογή των αντιεκπαιδευτικών μεταρρυθμίσεων της κυβέρνησης, όπως οι διαγραφές των φοιτητών που είχαν υπερβεί το ανώτατο όριο φοίτησης. Οι εκλογές δεν χαρακτηρίστηκαν τόσο από ραγδαίες μεταβολές των ποσοστών της κάθε παράταξης, όσο από τη νέα αύξηση της αποχής. Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις, στις κάλπες προσήλθε μόλις περίπου το 12% (48.506 ψήφισαν φέτος, ενώ 52.776 ψήφισαν πέρυσι) των εγγεγραμμένων φοιτητών πανελλαδικά, γεγονός που αποδεικνύει την απογοήτευση της νεολαίας με τις διαδικασίες του φοιτητικού συνδικαλισμού που δεν την ενθουσιάζει.
Τα τελευταία χρόνια χιλιάδες φοιτητές συμμετείχαν σε μαζικές κινητοποιήσεις, καταλήψεις και διαδηλώσεις ενάντια στην υποβάθμιση και τη διάλυση της δημόσιας Εκπαίδευσης. Ωστόσο, η έλλειψη κλιμάκωσης και αποφασιστικής σύγκρουσης με την κυβέρνηση, σε συνδυασμό με τη γραφειοκρατική και ρεφορμιστική τακτική των ηγεσιών της Αριστεράς μέσα στους Φοιτητικούς Συλλόγους (Φ.Σ.), οδήγησαν τελικά στην υποχώρηση του κινήματος. Έτσι, ένα μεγάλο μέρος των φοιτητών κατέληξε στο συμπέρασμα ότι οι διαδικασίες των Φ.Σ. δεν μπορούν να τους προσφέρουν πραγματικές λύσεις.
Τι πήραν οι παρατάξεις και γιατί
Μέσα σε αυτές τις συνθήκες η ΠΚΣ (ΚΝΕ) παρέμεινε για πέμπτη συνεχόμενη χρονιά στην πρώτη θέση, διατηρώντας την ιστορική πρωτιά της Αριστεράς στους ΦΣ. Παρόλα αυτά εμφάνισε σημάδια πτώσης σε μια σειρά σχολών και πανεπιστημίων, συγκεντρώνοντας συνολικά 31,71% και λαμβάνοντας 14.939 ψήφους, ενώ το 2025 είχε 17.313 ψήφους και 33,64%. Συνολικά από το 2023 έχει χάσει περίπου 4.700 ψήφους.
Η πτώση αυτή συνδέεται με τη συνολική πολιτική της ΠΚΣ στο φοιτητικό κίνημα. Τα τελευταία χρόνια η ΠΚΣ απέφυγε συστηματικά να δώσει προοπτική κλιμάκωσης στους αγώνες, περιορίζοντας το κίνημα σε αποσπασματικές κινητοποιήσεις και αρνούμενη να θέσει το ζήτημα μιας συνολικής σύγκρουσης με την κυβέρνηση. Η τακτική της πίεσης προς την κυβέρνηση, χωρίς κάποια προοπτική αγώνα για την ανατροπή της, οδηγεί σε απογοήτευση τους φοιτητές που κινητοποιήθηκαν μαζικά τα προηγούμενα χρόνια.
Την ίδια στιγμή η ΔΑΠ και η ΠΑΣΠ σημείωσαν μια μικρή άνοδο στα ποσοστά τους (και όχι σε απόλυτους αριθμούς ψήφων). Συγκεκριμένα η ΔΑΠ έλαβε 11.941 ψήφους και 25,35% (ενώ το 2025 είχε 12.317 ψήφους και 23,93%) και η ΠΑΣΠ έλαβε 5.323 ψήφους και 11,3% (ενώ το 2025 είχε 5.600 ψήφους και 10,88%). Αυτό δεν αντανακλά κάποια πραγματική ανάκαμψη των συστημικών δυνάμεων αλλά κυρίως την εντατική κινητοποίηση των μηχανισμών τους μέσα στα πανεπιστήμια, οι οποίοι σε συνθήκες μαζικής αποχής αποκτούν μεγαλύτερη βαρύτητα. Επιπλέον, αρνητικό ρόλο έπαιξαν και οι συγκρούσεις μεταξύ των ΕΑΑΚ (ειδικότερα της ΑΡΑΣ) και ομάδων του αναρχικού χώρου, που συνεχίστηκαν μέχρι και την παραμονή των φοιτητικών εκλογών στο ΑΠΘ και στο ΠΑΔΑ, οδηγώντας στην επέμβαση της αστυνομίας μέσα σε πανεπιστήμια. Τέτοιες εικόνες από τη μια πλευρά ενίσχυσαν περαιτέρω την αποστροφή πολλών φοιτητών προς τις συλλογικές διαδικασίες και την οργανωμένη πολιτική δράση και από την άλλη έδωσαν προβάδισμα στο αφήγημα των συστημικών παρατάξεων.
Παρά τα γεγονότα των εκατέρωθεν επιθέσεων μεταξύ ΕΑΑΚ και αναρχικών, τα ΕΑΑΚ (ΑΡΑΣ και ΣΕΚ) παρέμειναν σχετικά σταθερά λαμβάνοντας 9,42% και 4.436 ψήφους (9,31% και 4.790 ψήφους πέρσι). Σχεδόν στάσιμες έμειναν και οι μικρότερες αριστερές δυνάμεις. Η Attack (Κομμουνιστική Απελευθέρωση και ΟΚΔΕ-Σπάρτακος) έλαβε 1.928 ψήφους και 4,09% (2.292 ψήφοι και 4,46% το 2025) και η Ρεβάνς (Μετάβαση και Αναμέτρηση) 1.587 ψήφους και 3,37% (1.532 ψήφοι και 2,97% το 2025). Η διατήρηση των δυνάμεών τους δείχνει τη σταθερή αναζήτηση πιο ριζοσπαστικών από την ΠΚΣ επιλογών από ένα τμήμα φοιτητών.
Το σχήμα μας
Για να αντιμετωπιστούν η κρίση συμμετοχής και η μαζική αποχή χρειάζεται ένα πρόγραμμα που να συνδέει τα άμεσα προβλήματα που απασχολούν τους φοιτητές με τη συνολική πάλη για την ανατροπή του καπιταλισμού και των αστικών κυβερνήσεων. Σε αυτή την κατεύθυνση παρενέβη και φέτος η Επαναστατική Κομμουνιστική Κίνηση (ΕΚΚ) στο Πάντειο, προβάλλοντας την ανάγκη οικοδόμησης μιας γνήσιας επαναστατικής κομμουνιστικής δύναμης μέσα στη νεολαία και το εργατικό κίνημα.
Το καθήκον των επαναστατών κομμουνιστών σήμερα είναι να βγάλουν τα αναγκαία πολιτικά συμπεράσματα από αυτή την εμπειρία και να αγωνιστούν για την ανασυγκρότηση του φοιτητικού κινήματος πάνω σε μια μαχητική και ταξική βάση. Καλούμε όσους και όσες συμφωνούν σε αυτόν τον στόχο να συσπειρωθούν στην ΕΚΚ και να παλέψουν μέσα από τις γραμμές της Επαναστατικής Κομμουνιστικής Διεθνούς και του ελληνικού της τμήματος.
Χρήστος Ελευθεριάνος, φοιτητής στο Πάντειο Πανεπιστήμιο