Την τελευταία εβδομάδα του Νοεμβρίου, οι εργαζόμενοι του ΗΣΑΠ έγιναν μάρτυρες ενός τραγικού γεγονότος, με τον θάνατο ενός συναδέλφου τους την ώρα της δουλειάς. Λίγα χρόνια πριν τη συνταξιοδότησή του, ο Νίκος Βάρδας καταπλακώθηκε από βαρύ εξοπλισμό ενώ εργαζόταν στο αμαξοστάσιο του ΗΣΑΠ στον Πειραιά, χάνοντας έτσι με άδικο και τραγικό τρόπο τη ζωή του. Χαρακτηριστικά, αναφέρουμε ότι μόλις πέντε μέρες πριν το δυστύχημα, μέλη της Επιτροπής Υγείας και Ασφάλειας των Εργαζομένων της ΣΤΑ.ΣΥ. προειδοποιούσαν τη διοίκηση τονίζοντας ότι «οι χώροι εργασίας στο αμαξοστάσιο του Πειραιά κρίνονται εν γένει ανεπαρκείς, με πολλά σημεία να ελλοχεύουν κινδύνους τραυματισμού και το περιβάλλον είναι εξαιρετικά φθοροποιό για την υγεία όλων όσων εργάζονται σε αυτό».
Ο θανών αποτέλεσε το 190ό θύμα σε μια μακρά και αιματηρή λίστα εργατικών δυστυχημάτων που έχουν συμβεί στην Ελλάδα μόνο το έτος 2025. Επιπλέον, το 2024 είχαν καταγραφεί 149 θανατηφόρα εργατικά δυστυχήματα και 232 σοβαροί τραυματισμοί σε εργατικά ατυχήματα. Αν η συχνότητα των δυστυχημάτων παραμείνει η ίδια μέχρι το τέλος του 2025, οι νεκροί μπορεί να ξεπεράσουν τους 200. Ήδη λίγες μέρες μετά το εργατικό δυστύχημα στον ΗΣΑΠ, είχαμε έναν ακόμη θάνατο, αυτή τη φορά στο εργοτάξιο του «Little Athens» στο Ελληνικό. Αλλά αυτά τα αρνητικά ρεκόρ δεν φαίνεται να απασχολούν ιδιαίτερα τους αρμόδιους κρατικούς φορείς.
Τα ατυχήματα και δυστυχήματα που συμβαίνουν δεν οφείλονται στη «δύσκολη και επικίνδυνη φύση αυτών των επαγγελμάτων». Οι χρόνιες ελλείψεις προσωπικού που οδηγούν σε υπερεργασία και οι εκπτώσεις στα μέτρα ασφαλείας, είναι εκείνες που μετατρέπουν τους χώρους εργασίας σε «πεδία θανάτου».
Συγκεκριμένα στον ελληνικό σιδηρόδρομο, από τα μέσα της δεκαετίας του ’90 ξεκίνησε η «απελευθέρωση» του, ακολουθώντας τα αντίστοιχα μοντέλα των ανεπτυγμένων καπιταλιστικών χωρών, όπως του Ηνωμένου Βασιλείου. Αυτό έχει οδηγήσει σε μια σειρά ιδιωτικοποιήσεων και «κατατμήσεών» του, με τις ευλογίες βέβαια της καπιταλιστικής ΕΕ. Αντίστοιχες πολιτικές προωθούνται για το σύνολο των συγκοινωνιών – αστικών, προαστιακών και εθνικού δικτύου – επιφέροντας την υποστελέχωσή τους, την αύξηση του κόστους των εισιτηρίων, τη μείωση του αριθμού των δρομολογίων και την αύξηση των ατυχημάτων και δυστυχημάτων με θύματα τόσο τους εργαζόμενους όσο και το επιβατικό κοινό. Ενδεικτικά αναφέρουμε ότι το 2024, παρότι ο αριθμός των επιβατών σε μετρό, ηλεκτρικό και τραμ αυξήθηκε κατά 7,6% σε σχέση με το προηγούμενο έτος, πραγματοποιήθηκαν 37.062 λιγότερα δρομολόγια.
Οι ιδιωτικοποιήσεις στις μεταφορές έχουν μετατρέψει μια βασική κοινωνική υπηρεσία, που θα όφειλε να είναι δημόσια και προσβάσιμη σε όλους, σε ένα πεδίο «εμπορευματοποιημένης σφαγής» όπου οι ζημίες μετατίθενται στο κράτος και τα κέρδη ιδιωτικοποιούνται, με την παράλληλη ανθρωποθυσία εργαζομένων ή και επιβατών. Ο μόνος δρόμος για να σταματήσουμε αυτό το έγκλημα που συντελείται στις πλάτες όλων μας είναι η εθνικοποίηση των συγκοινωνιών και η λειτουργία τους υπό τον έλεγχο και τη διοίκηση των εργαζόμενων σε αυτές, καθώς και των μαζικών οργανώσεων και ενώσεων του εργαζόμενου λαού που αποτελεί το επιβατικό κοινό.
Σοφία Παπαδοπούλου