Δηλώνουμε τη διαφωνία μας με την απόφαση της οργανωτικής επιτροπής του φετινού Αντιρατσιστικού Φεστιβάλ της Αθήνας να αποκλείσει τη φεμινιστική συλλογικότητα «Το Μωβ». Πρόκειται για έναν αντιδημοκρατικό αποκλεισμό σε βάρος μιας συλλογικότητας που είναι διαχρονικά συνδεδεμένη με τους αγώνες της Αριστεράς και με το ίδιο το Αντιρατσιστικό Φεστιβάλ, ο οποίος εικάζεται (καθώς η απόφαση δεν συνοδεύτηκε από κάποια δημόσια τοποθέτηση) ότι ήρθε εξαιτίας ορισμένων θέσεων του Μωβ σχετικά με τις τρανς γυναίκες, που όμως, παρά τα σοβαρά προβλήματά τους, δεν μπορούν σε καμία περίπτωση να θεωρηθούν «άσκηση τρανσφοβικής καταπίεσης και βίας».
Καταρχάς, οφείλουμε να κάνουμε σαφές ότι διαφωνούμε πολιτικά, τόσο με τις θέσεις του Μωβ όσο και με εκείνες του φεμινιστικού – τρανσακτιβιστικού ρεύματος με το οποίο βρίσκεται σε αντιπαράθεση. Αμφότερες εκφράζουν ιδεολογικά ρεύματα που αναπτύχθηκαν στους κόλπους του φεμινισμού κατά τις προηγούμενες δεκαετίες, εκκινώντας από μια έντονα αντιμαρξιστική, διαταξική και ατομοκεντρική-αστικοφιλελεύθερη κοσμοαντίληψη, η οποία έχει αντιδραστικές και επιβλαβείς συνέπειες στον αγώνα ενάντια στο καπιταλιστικό σύστημα και τις κάθε είδους διακρίσεις και μορφές καταπίεσης που επιβάλλει.
Πολιτική ταυτοτήτων και διαθεματικότητα
Ειδικότερα, οι θέσεις του Μωβ προέρχονται από τον συνδυασμό δύο χρονικά διαδοχικών ρευμάτων που αναπτύχθηκαν εντός των κινημάτων ενάντια στην καταπίεση των γυναικών, των μαύρων, των γκέι και των τρανς κ.ά. Από τη μια πλευρά, των φιλομαρξιστικών και με πιο έντονες ταξικές αναφορές αντιλήψεων που είχαν αναδειχθεί διεθνώς τις δεκαετίες του ´60 και ´70 εντός αυτών των κινημάτων, όταν υπό την επίδραση της μεγάλης όξυνσης της ταξικής πάλης στράφηκαν προς μια πιο φιλοσοσιαλιστική και ταξική προσέγγιση του αγώνα τους, αντιμετωπίζοντας ταυτόχρονα την εργατική τάξη και τους αγώνες της ως «φυσικό» σύμμαχο. Και, από την άλλη, της «πολιτικής ταυτοτήτων» και της εκδοχής της που αποκαλείται «διαθεματικότητα», οι οποίες αναπτύχθηκαν ως μια μικροαστική και διαταξική «αναδίπλωση» εντός των ηγετικών κύκλων αυτών των κινημάτων, μετά την ήττα των μεγάλων εργατικών αγώνων του ´60 και ´70.
Αυτή η ιδεολογία έχει αντιδραστικές συνέπειες, πολυδιασπώντας τους καταπιεζόμενους από τον καπιταλισμό ανθρώπους σε ατελείωτες ομάδες και υπο-ομάδες με τις ανάλογες «ταυτότητες», που κάθε μια έχει βιώματα καταπίεσης ξένα στις άλλες, και εμποδίζοντας έτσι τον κοινό τους αγώνα ενάντια στο καπιταλιστικό σύστημα. Αυτό ακριβώς συνέβη σε διεθνές επίπεδο, όταν εντός του φεμινισμού αναδύθηκε το ρεύμα που, λιγότερο ή περισσότερο ανοιχτά, θεωρεί τη διεκδίκηση ορισμένων δικαιωμάτων των τρανς (διεμφυλικών) γυναικών ως απειλή για τα δικαιώματα των σις (ταυτοφυλικών) γυναικών. Στην περίπτωση του «Μωβ», βέβαια, αυτή η αντίληψη εκφράζεται σε έναν πολύ πιο ήπιο βαθμό συγκριτικά με τις σκληρά τρανσφοβικές απόψεις που έχουν εκφραστεί διεθνώς από τμήματα αυτού του φεμινιστικού ρεύματος, λόγω της προαναφερθείσας συνύπαρξης ιδεολογικών αναφορών στις παλιότερες, πιο φιλοσοσιαλιστικές και λιγότερο μικροαστικές αντιλήψεις που είχαν αναπτυχθεί εντός του γυναικείου κινήματος.
Κουίρ θεωρία
Στην αντίπερα πλευρά της διαμάχης βρίσκονται συλλογικότητες που έχουν αναφορά στην «κουίρ θεωρία», η οποία αναπτύχθηκε τις δεκαετίες του ´90 και του ´00 στους κύκλους του ακαδημαϊκού φεμινισμού. Σύμφωνα με αυτήν, απέναντι στο αδιέξοδο της πολιτικής ταυτοτήτων η λύση είναι ο πλήρης εναγκαλισμός της αντιδραστικής, υποκειμενιστικής και ιδεαλιστικής φιλοσοφίας του μεταμοντερνισμού. Η ολοένα και μεγαλύτερη κατάτμηση και «ειδίκευση» των καταπιέσεων τραβιέται στη λογική της κατάληξη, όπου κάθε μεμονωμένος άνθρωπος έχει τη δικιά του ιδιαίτερη «ταυτότητα», ξένη προς εκείνη κάθε άλλου ανθρώπου, και βιώνει τον δικό του ιδιαίτερο συνδυασμό διαφορετικών μορφών και βαθμών καταπίεσης. Κάθε ευρύτερη, μη ατομική – υποκειμενική, «ταυτότητα» δεν υπάρχει πραγματικά αλλά συνιστά «κοινωνική κατασκευή».
Παράλληλα, ως πηγή κάθε μορφής καταπίεσης παρουσιάζεται, όχι το εκάστοτε ταξικό κοινωνικό σύστημα αλλά, γενικά και αφηρημένα η «εξουσία» ως ένα πλέγμα κοινωνικών φαινομένων και σχέσεων που είναι πανταχού παρόν και ταυτόχρονα είναι αδύνατο να προσδιοριστεί συγκεκριμένα. Έτσι, μένουμε με έναν εχθρό που δεν μπορεί να προσδιοριστεί, δεν μπορεί να ανατραπεί, και δεν μπορεί να διεξαχθεί κανένας συλλογικός αγώνας εναντίον του. Η μοναδική εφικτή αντίσταση στις διάφορες μορφές καταπίεσης γίνεται κάθε ατομική πράξη, συμπεριφορά, σεξουαλικός προσανατολισμός, ταυτότητα φύλου, ή ακόμα και απλώς λέξη, που «γελοιοποιεί» και «αποδομεί» το «κυρίαρχο αφήγημα» της «ετεροκανονικότητας», το οποίο επιβάλλει η «εξουσία».
Και αντίστροφα, οποιαδήποτε «εκφορά λόγου» σε διαφορετική κατεύθυνση παρουσιάζεται ως μια ντε φάκτο άσκηση καταπίεσης ή ακόμα και βίας. Στη βάση μιας τέτοιας επιχειρηματολογίας προέκυψε από αυτήν την πλευρά της διαμάχης, η εξίσωση των θέσεων του Μωβ με τις σκοταδιστικές και ακραία τρανσφοβικές απόψεις του Τραμπ, υπονοώντας ταυτόχρονα ότι η διατύπωση των πρώτων συνιστά εξίσου άσκηση τρανσφοβικής βίας ή καταπίεσης με τη δημόσια προπαγάνδιση των δεύτερων από έναν πλανητάρχη ή ακόμα και με τη μετατροπή τους σε καταπιεστικούς τρανσφοβικούς νόμους που στη συνέχεια επιβάλλονται από τους θεσμούς του αστικού κράτους πάνω στους τρανς ανθρώπους. Έτσι, ο αποκλεισμός του Μωβ από το Αντιρατσιστικό Φεστιβάλ εμφανίζεται ως μια αυτονόητη πράξη ενάντια σε μια ενεργή άσκηση τρανσφοβικής καταπίεσης και βίας.
Όχι στους αποκλεισμούς – όχι στην πολυδιάσπαση!
Ως Επαναστατική Κομμουνιστική Διεθνής, έχουμε προειδοποιήσει έγκαιρα για τις ολέθρια διασπαστικές συνέπειες που έχουν για τον αγώνα ενάντια στην καταπίεση και συνολικά ενάντια στο καπιταλιστικό σύστημα, τόσο οι ιδέες της πολιτικής ταυτοτήτων όσο και εκείνες της κουίρ θεωρίας, και αντιπαραβάλαμε σε αυτές το μόνο σύστημα ιδεών που μπορεί να «εξοπλίσει» αποτελεσματικά αυτόν τον αγώνα – τις ιδέες του γνήσιου μαρξισμού.
Αλλά αυτή τη μάχη τη δίνουμε στο πεδίο της ιδεολογικής διαπάλης μέσα στις γραμμές του εργατικού κινήματος και των αγώνων ενάντια σε κάθε μορφή διάκρισης και καταπίεσης, θέλοντας να πείσουμε για τις ιδέες μας και όχι να τις επιβάλουμε μέσω του αποκλεισμού των υπολοίπων. Σε καμία περίπτωση δεν θα διεκδικούσαμε τον διοικητικό αποκλεισμό από πλατιές εκδηλώσεις του κινήματος της εργατικής τάξης και της νεολαίας, συλλογικοτήτων που υποστηρίζουν αυτές ή άλλες αντιλήψεις, όσο ολέθριες και αν είναι κατά τη γνώμη μας οι δυνητικές συνέπειες που μπορεί να επιφέρουν στον αγώνα και, αυτονόητα, εναντιωνόμαστε σε κάθε μορφή βίας και τραμπουκισμών σε βάρος των συλλογικοτήτων αυτών – όπως έγινε πέρυσι κατά μελών του Μωβ.
– Όχι στον κατατεμαχισμό, την πολυδιάσπαση και την τοποθέτηση της μιας καταπιεζόμενης ομάδας ενάντια στην άλλη!
– Όχι στους αντιδημοκρατικούς αποκλεισμούς εντός του κινήματος!
– Κοινός αγώνας της εργατικής τάξης, ανεξαρτήτως φύλου, σεξουαλικού προσανατολισμού, ταυτότητας φύλου, χρώματος και εθνικότητας, ενάντια στην άρχουσα τάξη και το καπιταλιστικό σύστημα – την πραγματική πηγή των διακρίσεων και της καταπίεσης!