Η νίκη του ακροδεξιού και αυτο-αποκαλούμενου Πινοσετικού Χοσέ Αντόνιο Καστ στις προεδρικές εκλογές της Χιλής, τον Νοέμβριο το 2025, σηματοδοτεί την αποκατάσταση της συντηρητικής αστικής τάξης πραγμάτων, έξι χρόνια μετά τη λαϊκή εξέγερση του Οκτωβρίου του 2019. Το αποτέλεσμα διαμορφώθηκε σε μεγάλο βαθμό από την καθιέρωση της υποχρεωτικής ψήφου. Αυτή ευνόησε τη Δεξιά, με τον Καστ να λαμβάνει 7,2 εκ. ψήφους, έναντι 3,6 εκ. το 2022. Η εκλογική βάση της Αριστεράς παρέμεινε σχετικά σταθερή, με μια ορισμένη αύξηση, από τις 4,5 εκ. ψήφους που είχε λάβει το 2022 ο νικητής Μπόριτς στις 5,2 εκ. ψήφους της Γιανέτ Χάρα σε αυτές τις εκλογές. Η επικράτηση του Καστ δεν προήλθε λοιπόν από κάποια μαζική δεξιά στροφή, αλλά από τη διεύρυνση της συμμετοχής.
Η εξέγερση του 2019 κλόνισε το καθεστώς, αλλά εγκλωβίστηκε από τις ηγεσίες στη διαδικασία της αλλαγής συντάγματος και στη θεσμική διαχείριση. Από τη συμφωνία του Νοεμβρίου του 2019 για νέο σύνταγμα ως την εκλογή του Μπόριτς το 2021 και την απόρριψη του προτεινόμενου συντάγματος το 2022, οι μάζες ωθήθηκαν σε αποστράτευση, ενώ το κράτος ανασυγκροτούνταν. Η κυβέρνηση Μπόριτς, με τη στήριξη του κόμματός του (Frente Amplio), του Κομμουνιστικού Κόμματος και ακολούθως της Concertación (συμμαχία κομμάτων Αριστεράς και Κέντρου), υιοθέτησε πολιτικές «δημόσιας τάξης» και διαχειρίστηκε την καπιταλιστική κρίση χωρίς να επιλύσει τα κοινωνικά προβλήματα που πυροδότησαν την εξέγερση.
Κομβικό ρόλο σε αυτή τη διαδικασία έπαιξε το Κομ. Κόμμα. Η υποψηφιότητα της Χάρα, υπουργού Εργασίας στην κυβέρνηση Μπόριτς, συμπύκνωσε την ανοιχτή μετατόπιση του ΚΚ προς τη διαχείριση του συστήματος. Ως υπουργός προώθησε αντιμεταρρύθμιση στις συντάξεις, σε σύγκρουση με τα αιτήματα των εργαζομένων και το πνεύμα της εξέγερσης του 2019. Κατά την προεκλογική περίοδο υιοθέτησε πλήρως τη λογική της «δημόσιας τάξης» και του ελέγχου των συνόρων, συγκλίνοντας με τον Καστ στο περιεχόμενο, παρά τις διαφορές ύφους. Αυτή η στάση ενίσχυσε την απαξίωση του ΚΚ και αποξένωσε αγωνιστικά στρώματα.
Η απογοήτευση άνοιξε τον δρόμο στην Ακροδεξιά. Η κυβέρνηση Καστ δεν συνιστά επιστροφή στη δικτατορία ούτε φασισμό, αλλά θα βασιστεί στον ήδη ενισχυμένο κρατικό κατασταλτικό μηχανισμό για την επιβολή αυταρχικών πολιτικών υπέρ της άρχουσας τάξης, με ένταση της καταστολής στην Αραουκανία (περιοχή των ιθαγενών Μαπούτσε) και απέναντι σε φοιτητές, συνδικάτα, γυναίκες και ΛΟΑΤ. Οι δεσμοί της με επιχειρηματικά συμφέροντα και η επιδείνωση των όρων ζωής θα οδηγήσουν αναπόφευκτα σε νέες κοινωνικές συγκρούσεις.
Παρά τη σημερινή υποχώρηση, η εργατική τάξη δεν έχει υποστεί ιστορική ήττα, ούτε έχουν καταστραφεί οι οργανώσεις της. Οι κοινωνικές αντιθέσεις παραμένουν άλυτες και οι αγώνες θα επανεμφανιστούν. Η διέξοδος δεν βρίσκεται στην υπεράσπιση της αστικής δημοκρατίας ή σε νέες συνταγματικές αυταπάτες, αλλά στην υιοθέτηση ενός επαναστατικού προγράμματος ρήξης με τον καπιταλισμό, στη μαζική κινητοποίηση και την πολιτική ανεξαρτησία της εργατικής τάξης, με στόχο μια εργατική κυβέρνηση και μια γνήσια δημοκρατία στα χέρια των εκμεταλλευόμενων.
Μετάφραση και σύνοψη από marxist.com: Γιώργος Ταβουλάρης